Xανταϊός: Γιατί οι ειδικοί αποκλείουν το σενάριο νέας πανδημίας

- Newsroom

Ανησυχία και ερωτήματα υπάρχουν για τον χανταϊό και την τροπή που μπορεί να πάρει το περιστατικό μετάδοσής του μέσα στο κρουαζιερόπλοιο MV Hondius. Οι τρεις θάνατοι, τα κρούσματα, οι επιβάτες σε καραντίνα και οι ιχνηλατήσεις επαφών προκάλεσαν διεθνή κινητοποίηση των αρχών, όπως και στην Ελλάδα όπου επαναπατρίστηκε ένας από τους επιβάτες. Όλα αυτά στιγμιαία θύμισαν σε εκατομμύρια πολίτες την περίοδο της πανδημίας του κορονοϊού με τα αυξημένα μέτρα προστασίας και τα lockdown. Ωστόσο, επιστήμονες και οι ειδικοί είναι ξεκάθαροι πως δεν υπάρχει ενδεχόμενο μίας νέας πανδημίας και εξηγούν στη «ΜτΚ» τους λόγους που ο χανταϊός δεν είναι όπως ο κορονοϊός που διέθετε τα χαρακτηριστικά ταχείας εξάπλωσης.

Το στέλεχος το χανταϊού που εξαπλώθηκε στο κρουαζιερόπλοιο που παρέμεινε για ημέρες ανοιχτά του Πράσινου Ακρωτηρίου πριν κατευθυνθεί προς την Τενερίφη, είναι ένα στέλεχος ισχυρό που προέρχεται από την Λατινική Αμερική. Στη χώρα μας έχουμε διαφορετικό στέλεχος, ωστόσο, οι ειδικοί αναφέρουν πως δεν είναι απίθανο κάποια στιγμή το στέλεχος της Λατινικής Αμερικής να εξαπλωθεί και στην Ευρώπη.

Η «ταυτότητα» του ιού και τα στελέχη

Οι άνθρωποι κολλούν τον χανταϊό από σωματίδια του ιού από περιττώματα, σάλιο ή ούρα τρωκτικών που αιωρούνται στον αέρα, ιδιαίτερα κατά τον καθαρισμό χώρων σε μέρη όπου έχουν φωλιάσει. Κυρίως, μεταδίδεται από τρωκτικά και σε σπάνιες περιπτώσεις μπορεί να υπάρξει μετάδοση μεταξύ ανθρώπων, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας.

Το όνομα το ιού προέρχεται από την περιοχή του ποταμού Χαντάν στη Νότια Κορέα, όπου ταυτοποιήθηκε για πρώτη φορά τη δεκαετία του 1970. Τα αρχικά συμπτώματα του χανταϊού μοιάζουν με εκείνα της γρίπης, όπως κόπωση και πυρετός, και εμφανίζονται μία έως οκτώ εβδομάδες μετά την έκθεση στον ιό. Ανάλογα με το στέλεχος προσβάλει διαφορετικά όργανα και μπορεί να αποβεί και μοιραία η νόσηση αν επιδεινωθεί ραγδαία η κατάσταση υγείας του ασθενούς.

«Το στέλεχος της Λατινικής Αμερικής προσβάλει τους πνεύμονες και ο ασθενής νοσεί βαριά, με τη θνητότητα να είναι περίπου στο 40-50%. Στην Ευρώπη και τη χώρα μας, το στέλεχος του ιού προκαλεί συμπτώματα όπως ο ικτεροαιμορραγικός πυρετός. Ως εντατικολόγος έχω αντιμετωπίσει σποραδικά τέτοια περιστατικά. Είναι βαριά νόσος αλλά η θνησιμότητα στη χώρα μας είναι χαμηλή» αναφέρει στη «ΜτΚ» ο ομότιμος καθηγητής Πνευμονολογίας και Λοιμωξιολογίας του ΑΠΘ Ιωάννης Κιουμής.

Το δύσκολο με τον χανταϊό είναι ότι τα συμπτώματα μπορούν να εμφανιστούν έως και 48 ημέρες μετά τη μόλυνση του ανθρώπου, όπως λέει στη «ΜτΚ» η πρόεδρος της Εταιρείας Παθολογίας Ματίνα Παγώνη. «Ο χανταϊός είναι ένας ιός πολύ σπάνιος. Υπήρχε από πριν στην Ελλάδα, αλλά δεν έχουμε περιστατικά με τόσο μεγάλη επικινδυνότητα. Αυτό που φοβόμαστε είναι πάντα οι επιπλοκές που μπορεί να προκαλέσει που είναι η νεφρική και αναπνευστική ανεπάρκεια» σημειώνει η κ. Παγώνη.

Οι διαφορές με τον κορονοϊό

Οι ειδικοί αποκλείουν το ενδεχόμενο να εξελιχθεί ο χανταϊός σε μία νέα πανδημία, όπως ο κορονοϊός, καθώς υπάρχουν στοιχειώδης και μεγάλες διαφορές μεταξύ των ιών. Τα χαρακτηριστικά της μεταδοτικότητας είναι αυτά που δεν αφήνουν να γίνεται σύγκριση ομοιότητας ανάμεσα στους δύο ιούς.

«Δεν πρέπει να ανησυχούμε, δεν υπάρχει περίπτωση να έχουμε νέα πανδημία με τον χανταϊό. Σπάνια μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο. Στη χώρα μας δεν έχει συμβεί» τονίζει η Ματίνα Παγώνη. Ενώ, στην περίπτωση του κορονοϊού η μεταδοτικότητα στον γενικό πληθυσμό ήταν υψηλή. «Δεν είναι σαν τον κορονοϊό ο χανταϊός που ήταν πανεύκολο να κολλήσει ο ένας στον άλλον. Τώρα, σε αυτό το πλοίο έγινε περιορισμένη διασπορά για την οποία πρέπει να ληφθούν μέτρα και πιστεύω με τις καραντίνες των επιβατών και την κατάλληλη διαχείριση, θα τελειώσει εδώ» σημειώνει ο κ. Κιουμής.

Ο χανταϊός είναι ένας γνωστός ιός για τους γιατρούς, σε αντίθεση με τον κορονοϊό που η παγκόσμια ιατρική κοινότητα δεν γνώριζε τι θα αντιμετωπίσει. «Τον γνωρίζουμε τον χαναταϊό αλλά δεν υπάρχει ούτε εμβόλιο, ούτε ειδική θεραπεία. Χορηγούμε φαρμακευτική αγωγή αναλόγως την συμπτωματολογία του κάθε ασθενή. Μεταδίδεται μόνο από τα τρωκτικά, αλλά προληπτικά μπήκαν οι επιβάτες σε καραντίνα» λέει η κ. Παγώνη.

Τι πρέπει να προσέχουμε

Ο χανταϊός κρύβεται συνήθως σε χώρους κλειστούς όπου έχουν βρει φωλιά ποντίκια και αρουραίοι. Σε αυτούς τους χώρους πρέπει οι άνθρωποι να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί, ειδικά όταν πηγαίνουν για να τους καθαρίσουν.

«Πάντα πρέπει να προσέχουμε τις εκκρίσεις ποντικών και τρωκτικών, καθώς από εκεί μεταδίδεται στον άνθρωπο. Ακόμα, όμως. και από δάγκωμα τρωκτικού μπορεί να κολλήσει κάποιος μέσω του σάλιου του ζώου. Στις αποθήκες όταν εισέρχονται να είναι όλοι προσεκτικοί, γιατί μπορεί να υπάρχει στη σκόνη που θα αναπνεύσουν. Αλλά ακόμα και σε χωράφια μετά από βροχές όπου είναι υγρό το χώμα, μπορεί να υπάρχει μετάδοση αν έρθει σε επαφή το σώμα του ανθρώπου» επισημαίνει ο Ιωάννης Κιουμής.

Γενικότερα οι ειδικοί για την πρόληψη, συνιστούν απομάκρυνση των τρωκτικών από κατοικημένους χώρους και αποφυγή σκουπίσματος ή χρήσης ηλεκτρικής σκούπας σε ξεραμένα περιττώματα, καθώς μπορεί να προκαλέσουν διασπορά του ιού στον αέρα.

*Δημοσιεύθηκε στις 17.05.2026 στη «ΜτΚ»