Οι προσκλήσεις που μένουν αναξιοποίητες, οι διεθνείς μουσικές συνεργασίες και οι νέοι μουσειακοί χώροι, που δημιουργούν ευθύνες
Άδειες θέσεις στην πλατεία; Ανεπίτρεπτο
Το να έρχεται στη Θεσσαλονίκη ένα σχήμα όπως η Cleveland Orchestra, να εξαντλούνται τα εισιτήρια και οι προσκλήσεις να δίνονται με το σταγονόμετρο, και τελικά να βλέπεις, έστω και λίγες, άδειες θέσεις στην πλατεία, είναι τουλάχιστον απογοητευτικό. Κάποιοι θα ήθελαν πολύ να βρίσκονται εκεί και δεν τα κατάφεραν. Κι όμως, υπήρχαν θέσεις που έμειναν ανεκμετάλλευτες. Επειδή όπως πληροφορηθήκαμε επρόκειτο για προσκλήσεις, θα αρκούσε μια έγκαιρη ενημέρωση ότι δεν θα χρησιμοποιηθούν, ώστε να δοθούν σε άλλους ενδιαφερομένους.
Σήμερα, άλλωστε, η πρόσκληση δεν είναι καν ένα χαρτάκι που μπορεί να ξεχαστεί σε κάποιο συρτάρι. Διακινείται ηλεκτρονικά και η είσοδος γίνεται με QR code. Η διαδικασία έχει αλλάξει, όχι όμως και η ευθύνη εκείνου που αποδέχεται μια πρόσκληση. Και δεν είναι η πρώτη φορά που συμβαίνει κάτι τέτοιο σε συναυλίες και παραστάσεις. Όταν η ζήτηση είναι μεγάλη και υπάρχουν άνθρωποι που μένουν εκτός, η αδιαφορία για μια θέση που τελικά δεν θα χρησιμοποιηθεί αποκτά άλλη βαρύτητα. Αν δεν μπορείς να πας, ενημέρωσε εγκαίρως. Τόσο απλά.
Η Κλίβελαντ, τα τρομπόνια και το ανκόρ που δεν ήρθε
Κατά τα άλλα, η Cleveland Orchestra, υπό τον Φραντς Βέλζερ-Μεστ, δικαίωσε τη φήμη της με μια τεχνικά άρτια εμφάνιση και μουσικούς εξαιρετικού επιπέδου. Το κοινό ενθουσιάστηκε και το παρατεταμένο χειροκρότημα επανέφερε πολλές φορές τον μαέστρο στη σκηνή. Ανκόρ, ωστόσο, δεν είχε. Κάποιοι δυσανασχέτησαν, χωρίς να γνωρίζουν ότι ο αρχιμουσικός ήταν εξαντλημένος και πολύ κουρασμένος. Μάλιστα, στην Αθήνα δεν διηύθυνε ο ίδιος το δεύτερο μέρος της συναυλίας. Μια πληροφορία που δίνει διαφορετική διάσταση στην απουσία του ανκόρ και υπενθυμίζει ότι ακόμη και οι κορυφαίοι μουσικοί έχουν τα ανθρώπινα όριά τους.
Για όσους έχουν περάσει από τον κόσμο της μουσικής, υπάρχουν και οι λεπτομέρειες που τραβούν το βλέμμα. Στην προκειμένη περίπτωση, τα τρομπόνια! Δεν μπορούσα παρά να παρακολουθώ τις απαιτητικές τους διαδρομές, με τις ανάσες να μοιάζουν με αγώνα αντοχής. Στις πρώτες σειρές, μεταξύ άλλων, διακρίναμε τον δήμαρχο Θεσσαλονίκης Στέλιο Αγγελούδη, τον αντιδήμαρχο Πολιτισμού και Τουρισμού Βασίλη Γάκη και τη Βούλα Πατουλίδου. Ξεχωριστή η παρουσία του μητροπολίτη Θεσσαλονίκης Φιλόθεου, ο οποίος έδειχνε να απολαμβάνει τη μουσική, χτυπώντας πού και πού το χέρι του στον ρυθμό.
Η ΚΟΘ και η διεθνής σύγχρονη δημιουργία
Και από μια κορυφαία διεθνή ορχήστρα, στην Κρατική Ορχήστρα Θεσσαλονίκης, που παρουσιάζει την παγκόσμια πρεμιέρα του Radiance του Ιάπωνα συνθέτη Ντάι Φουτζικούρα. Η ΚΟΘ συμμετέχει στη συν-ανάθεση του έργου μαζί με σημαντικούς μουσικούς οργανισμούς του εξωτερικού, σε ένα πρόγραμμα που συνομιλεί με το μουσικό σύμπαν του Μπετόβεν, ενόψει της συμπλήρωσης 200 χρόνων από τον θάνατό του το 2027.
Μια τέτοια συνεργασία υπενθυμίζει ότι ένας πολιτιστικός φορέας της πόλης δεν περιορίζεται στην παρουσίαση του κλασικού ρεπερτορίου, αλλά μπορεί να συμμετέχει ενεργά στη σύγχρονη διεθνή δημιουργία. Το ενδιαφέρον δεν βρίσκεται μόνο στο ότι ένα νέο έργο παρουσιάζεται για πρώτη φορά, αλλά και στο ότι η Θεσσαλονίκη συμμετέχει σε ένα ευρύτερο δίκτυο καλλιτεχνικής παραγωγής. Κι αυτό έχει τη δική του σημασία, ιδίως όταν η πόλη διεκδικεί σταθερά έναν ισχυρότερο ρόλο στον ευρωπαϊκό πολιτιστικό χάρτη.
Επτά χώροι για το MOMUS: και τώρα, καλό κουράγιο!
Στο μεταξύ, το MOMUS μεγαλώνει. Με το Αλκαζάρ, που άνοιξε ξανά τις πύλες του, και το MOMUS Air στο αεροδρόμιο «Μακεδονία», το μουσείο διαθέτει πλέον επτά χώρους συνολικά, στη Θεσσαλονίκη και στην Αθήνα. Η τέχνη συναντά πλέον τον επισκέπτη όχι μόνο στις καθιερωμένες αίθουσες, αλλά και μέσα σε ένα ιστορικό μνημείο ή στον χώρο ενός αεροδρομίου, όπου το κοινό μπορεί να μην είχε καν προγραμματίσει μια επίσκεψη σε μουσείο.
Η διεύρυνση είναι ασφαλώς καλοδεχούμενη. Κάθε νέος χώρος, όμως, σημαίνει και περισσότερες απαιτήσεις: προσωπικό, φροντίδα των συλλογών, συντήρηση, εκθέσεις, προγραμματισμό και ουσιαστική επικοινωνία με το κοινό. Δεν αρκεί να ανοίγουν οι πόρτες, πρέπει να παραμένουν ζωντανοί οι χώροι και να έχουν λόγο ύπαρξης σε βάθος χρόνου. Κι εδώ χρειάζεται η ανάλογη στήριξη, ώστε η ανάπτυξη να μη μείνει μόνο εντυπωσιακή στα χαρτιά.
Επτά χώροι, λοιπόν, για το MOMUS. Καλή δύναμη στους ανθρώπους του και καλό κουράγιο σε όλους όσοι καλούνται να κρατήσουν τον πολιτισμό ζωντανό, όχι μόνο με εγκαίνια και μεγάλες ανακοινώσεις, αλλά με εντατική καθημερινή δουλειά.
