67ο ΦΚΘ - Το σινεμά συνομιλεί με την Ιστορία

Καθώς το 67^ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης (5-15/11/2026) μετρά αντίστροφα για την έναρξή του, διαπιστώνουμε πόσο η έβδομη τέχνη γίνεται συχνά ο τρόπος να επιστρέφουμε εκεί όπου η Ιστορία έχει αφήσει ανοιχτές πληγές, εκεί όπου η μνήμη παραμορφώνεται. Εντέλει πώς ο κινηματογράφος διαχειρίζεται το παρελθόν;

Πέντε ταινίες από το πρόγραμμα της φετινής διοργάνωσης το αποδεικνύουν, αφού μάς ταξιδεύουν από την Ισπανία του Φράνκο, στην Βηρυτό του τότε και του τώρα και από την Ιταλία του 1944, στη σύγχρονη Αργεντινή που ζει με τις μνήμες της στρατιωτικής δικτατορίας και στην Αυστρία του 1942.

Τα φιλμ ανασκάπτουν το παρελθόν (είτε πρόκειται για μεγάλα ιστορικά γεγονότα είτε για προσωπικές ιστορίες), φέρνοντάς το αντιμέτωπο με το σήμερα.

Κοινός τους τόπος είναι η επιστροφή. Μία φωτογράφος ταξιδεύει στην Ισπανία αναζητώντας τα ξεχασμένα στρατόπεδα του φρανκισμού και ανακαλύπτει ότι η σιωπή μίας ολόκληρης χώρας κατοικεί και στην ίδια της την οικογένεια. Ένας επιζών της δικτατορίας της Αργεντινής καλείται, μισό αιώνα μετά, να σταθεί απέναντι στους βασανιστές του, σε μία ιδιαίτερη αυτοβιογραφία όπου ο Μάρκο Μπέκις μετατρέπει το προσωπικό τραύμα σε συλλογική μαρτυρία. Μία γυναίκα που έχει επιλέξει τη φυγή, γυρίζει στη Βηρυτό για να αποχαιρετήσει τον πατέρα της, συναντώντας μία πόλη διαφορετική από αυτή που άφησε πίσω της. Μία 20χρονη κοπέλα που μπαίνει στην αντίσταση και καλείται μετά τον πόλεμο να επιστρέψει στην οικογένειά της και να έρθει αντιμέτωπη με τα τραύματα του παρελθόντος. Και στον παγωμένο χειμώνα του 1944, ένας νεαρός παρτιζάνος παλεύει να μείνει ζωντανός, διατηρώντας την ανθρωπιά του, σε μία ταινία που κινηματογραφεί την Ιστορία με τρόπο σύγχρονο και επείγον.

Letters from an Inner Exile / Γράμματα από μία εσωτερική εξορία

Ελόι Ενθίσο Κατσαφέιρο

Ισπανία

2026, 110'

«Εκείνο τον καιρό όλη η Ισπανία ήταν μια φυλακή» -τα λόγια του ποιητή και πρώην κρατούμενου του φρανκισμού Μάρκος Άνα χαρίζουν σε μία υβριδική ταινία τόσο τον ισπανικό της τίτλο όσο και τη βασική της ιδέα: Πως επί Φράνκο κάθε τόπος ήταν δυνάμει χώρος εγκλεισμού, αλλά και σήμερα, σε μία χώρα που αρνείται να αντιμετωπίσει την ιστορία της, κάθε τόπος μπορεί να έχει την ίδια μοίρα. Η Έλσα, μία φωτογράφος με έδρα το Βερολίνο, ταξιδεύει μόνη της στην Ισπανία -σε παραλίες, μοναστήρια, αρένες ταυρομαχίας ή αεροδρόμια- για να κάνει ρεπεράζ για ένα ντοκιμαντέρ σχετικά με τα ξεχασμένα στρατόπεδα συγκέντρωσης του φρανκισμού, υφαίνοντας παράλληλα τα γράμματα της Κάρμεν και του Άνχελ, εραστών που χωρίστηκαν από τον πόλεμο και φυλακίστηκαν από τους νικητές του. Ο θάνατος ενός θείου, όμως, την τραβά πίσω στο οικογενειακό κτήμα στη Γαλικία, όπου το παρελθόν που ερευνούσε σε δημόσια αρχεία αποδεικνύεται εξίσου βαθιά ριζωμένο στο ίδιο της το αίμα. Η ταινία έκανε πρεμιέρα στο FIDMarseille, όπου απέσπασε το Μεγάλο Βραβείο.

Shadows of Beirut / Σκιές της Βηρυτού

Τίνα Γκαρεβί

Βουλγαρία, Λίβανος, Ηνωμένο Βασίλειο

2026, 87'

Η Λάνα έχει χτίσει ολόκληρη τη ζωή της γύρω από τον έλεγχο: Μάσκες, ρουτίνες, μία απόσταση ασφαλείας από οτιδήποτε θα μπορούσε να την αγγίξει. Η βαριά ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή της έχει περιορίσει τον κόσμο της μόνο σε αυτά που μπορεί να διαχειριστεί, μέχρι που μαθαίνει ότι ο πατέρας της, από τον οποίο έχει αποξενωθεί, πεθαίνει στη Βηρυτό και θέλει να τη δει για μία τελευταία φορά. Η πόλη που την καλωσορίζει δεν μοιάζει καθόλου με αυτή που άφησε πίσω της -είναι βιομηχανική, ηλιοκαμένη και ζωντανή με τρόπο που κυριεύει κάθε άμυνα που έχει χτίσει. Τότε, γνωρίζει τη Σιρίν, μία ζεστή και ατάραχη διασώστρια, η οποία γίνεται ο βράχος της, καθώς η Λάνα προσπαθεί να διαχειριστεί τόσο την επιδείνωση της υγείας του πατέρα της, όσο και μια πόλη που επιμένει να την κάνει να νιώσει κάτι πραγματικό.

Back to Buenos Aires / Επιστροφή στο Μπουένος Άιρες

Μάρκο Μπέκις

Ιταλία, Βραζιλία

2026, 104'

Πριν από πενήντα χρόνια, ο σκηνοθέτης Μάρκο Μπέκις απήχθη από τη στρατιωτική δικτατορία της Αργεντινής, κρατήθηκε σ’ ένα μυστικό στρατόπεδο και στην πορεία απελάθηκε. Δεν έφτιαξε αυτή την ταινία για τον εαυτό του, αλλά για όσους κουβαλούν το ίδιο φορτίο μ’ εκείνον. Στο σύμπαν αυτής της συγκλονιστικής λοξής αυτοβιογραφίας, ο κεντρικός χαρακτήρας έχει περάσει τριάντα τρία χρόνια χτίζοντας μια νέα πραγματικότητα στην Ιταλία ως διασώστης πρώτων βοηθειών, οδηγώντας αγνώστους με το ασθενοφόρο, και περνώντας μοναχικά τις ώρες του, παρέα με τον σκύλο του. Διάγει έναν βίο όλο γαλήνη ώσπου φτάνει μια επιστολή που τον καλεί πίσω στο Μπουένος Άιρες, ώστε να καταθέσει εναντίον των αξιωματικών που κάποτε τον βασάνισαν.

Mila / Marija

Μίλα / Μαρίγια

Αντρίνα Μρατσνίκαρ

Αυστρία, Σλοβενία, Ελλάδα

2026, 114’

Νότια Αυστρία, 1942: Σε μία χώρα σχισμένη στα δύο, το να επιλέξεις πλευρά μπορεί να σου κοστίσει τα πάντα. Η Μίλα και ο αδελφός της, ο Χάνζι, σλοβενικής καταγωγής και οι δύο, εντάσσονται στην ένοπλη αντίσταση κατά του ναζιστικού καθεστώτος. Στα είκοσί της χρόνια, η Μίλα αναλαμβάνει την ηγεσία μιας ομάδας παρτιζάνων και καλείται να πάρει αποφάσεις ζωής και θανάτου σε μία ηλικία μάλλον πρώιμη για τέτοιου είδους πρωτοβουλίες. Όταν, μετά τον πόλεμο, τα επιζώντα μέλη της οικογένειας επιστρέφουν στο σπίτι, η Μίλα βρίσκεται ξανά αντιμέτωπη με το ίδιο δίλημμα που όρισε τα νιάτα της: αντίσταση ή προσαρμογή; Ένα ιστορικό δράμα-εργόχειρο αποτυπώνει ρεαλιστικά την εμπειρία μιας νέας γυναίκας που γίνεται μέλος της αντίστασης, αναδεικνύοντας τις εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες του αγώνα, τις θυσίες και τις οδυνηρές ηθικές επιλογές που καλούνται να κάνουν αυτοί οι άνθρωποι. Το πιο συναρπαστικό απ’ όλα; Όταν μετά την επιστροφή στην κοινότητα αποκαλύπτεται ότι πραγματικά ο εχθρός δεν έχει φύγει.

Even If Hell Came / Ακόμα και στην κόλαση

Σαμουέλε Ρόσι

Ιταλία

2026, 96’

Ο χειμώνας του 1944 είναι ο πιο παγωμένος στην ιστορία της Ιταλίας -και όχι μόνο λόγω της θερμοκρασίας. Με τη χώρα χωρισμένη στα δύο και τις μάχες να μαίνονται παντού, ένας νεαρός παρτιζάνος, γνωστός μόνο με το μικρό όνομα «Τζιο», είναι ο μοναδικός επιζών μιας ενέδρας που αφανίζει ολόκληρη την ταξιαρχία του και λαμβάνει μία άχαρη, λιτή διαταγή: να παραμείνει στη θέση του και να κρατηθεί ζωντανός ώσπου να έρθει η άνοιξη. Έτσι ξετυλίγεται μια ιστορία ηρωισμού που μοιάζει με αγώνα αντοχής, καθώς ο Τζιο συγκεντρώνει μια μικρή, εύθραυστη ομάδα αποσυνάγωγων: Έναν δραπέτη από ναζιστικό στρατόπεδο, μία γιαγιά που περιμένει έναν εγγονό που μπορεί να μη γυρίσει ποτέ, έναν ηλικιωμένο αγρότη που αποτελεί τον τελευταίο σύνδεσμο της κοιλάδας με τον έξω κόσμο. Κάθε άνθρωπος κουβαλά κι από ένα κομμάτι ανθρωπιάς που αντιστέκεται στον αφανισμό.

*Δημοσιεύθηκε στη «ΜτΚ» στις 25.10.2026