Ανοίγει νέος «πόλεμος» για το νερό από τις ΔΕΥΑ

Ήταν Νοέμβριος του 2024, όταν στο συνέδριο της ΚΕΔΕ στη Ρόδο, ο πρώην υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Θεόδωρος Σκυλακάκης άνοιξε το ζήτημα του εκσυγχρονισμού των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ), στο πλαίσιο του σχεδίου νόμου του ΥΠΕΝ, αφήνοντας να εννοηθεί ότι η κυβέρνηση σχεδίαζε τη συγχώνευσή τους με μεγάλους φορείς όπως η ΕΥΑΘ και η ΕΥΔΑΠ.

Οι διαφωνίες των αιρετών ήταν έντονες εξαρχής, αλλά στη συνέχεια έγιναν σφοδρότερες, με την ΚΕΔΕ, έναν μήνα μετά από το συνέδριό της, να επιστρέφει ως απαράδεκτο το σχέδιο νόμου που επεξεργάστηκε το αρμόδιο υπουργείο, τονίζοντας ότι η Αυτοδιοίκηση εμμένει στη δεσμευτική απόφαση που έλαβε στη Ρόδο.

Σε εκείνο το συνέδριο αποφασίστηκε ομόφωνα ότι οι συνενώσεις των ΔΕΥΑ πρέπει να είναι εθελοντικές και όχι αναγκαστικές, με σεβασμό πάντα στις συνταγματικές επιταγές και την αυτονομία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Και η μάχη άρχισε έως ότου η πρωτοβάθμια Αυτοδιοίκηση θεώρησε ότι την είχε κερδίσει, καθώς θα ήταν στη βούληση των Δήμων να προχωρήσουν ή όχι σε συνενώσεις των ΔΕΥΑ.

Κάθε «θαύμα», όμως, όπως λέει ο θυμόσοφος λαός, κρατά τρεις μέρες, οπότε η άποψη των αιρετών ότι κερδήθηκε η μάχη του νερού κατέπεσε, αφού πέρσι τον Μάρτιο το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) προανήγγειλε σαρωτική μεταρρύθμιση για τη διαχείριση των υδάτων, αγνοώντας τις έντονες διαμαρτυρίες των περισσότερων δημάρχων, αλλά και της Ένωσης των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης (ΕΔΕΥΑ).

Αντί, για τις συνενώσεις που πρότεινε η Τοπική Αυτοδιοίκηση, το νομοσχέδιο αναθέτει πλέον την ευθύνη σε μεγάλες εταιρείες, όπως η ΕΥΑΘ και η ΕΥΔΑΠ, αλλάζοντας ριζικά τον χάρτη των ΔΕΥΑ. Ειδικότερα, το σχέδιο νόμου επεκτείνει τη χωρική αρμοδιότητα της ΕΥΔΑΠ σε όλη την ηπειρωτική Αττική, Βοιωτία, Φωκίδα και Εύβοια, ενώ η ΕΥΑΘ αναλαμβάνει ολόκληρη τη Θεσσαλονίκη και τη Χαλκιδική, απορροφώντας δεκάδες τοπικούς παρόχους.

Κύμα αντιδράσεων

Η εξέλιξη αυτή πυροδότησε νέο κύμα αντιδράσεων από τους αιρετούς και την ΕΔΕΥΑ που τάχθηκαν ενάντια στο μεταρρυθμιστικό σχέδιο με τον πρόεδρο της Ένωσης των ΔΕΥΑ, δήμαρχο Ρεθύμνου Γιώργο Μαρινάκη να τονίζει ότι το σχέδιο νόμου με κίνητρα και αντικίνητρα που παρέχει για συγχωνεύσεις των ΔΕΥΑ, οδηγεί σε «αφυδάτωση» των επιχειρήσεων με άμεσες επιπτώσεις στις τοπικές κοινωνίες και οικονομίες.

Υπενθυμίζεται ότι το τοπίο της διαχείρισης των υδάτινων πόρων στην Ελλάδα αλλάζει ριζικά με το νέο νομοσχέδιο που έθεσε σε δημόσια διαβούλευση το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, υπό τον υπουργό Σταύρο Παπασταύρου, καθώς ο κεντρικός σχεδιασμός βάζει οριστικό τέλος στον προβληματικό πολυκερματισμό των 735 τοπικών φορέων.

Με τη νέα μεταρρύθμιση, οι δυνάμεις 70 διαφορετικών παρόχων ύδρευσης, αποχέτευσης και άρδευσης συγκεντρώνονται κάτω από την οργανωτική ομπρέλα δύο οργανισμών, δημιουργώντας, σύμφωνα με τον ΥΠΕΝ, τις απαραίτητες οικονομίες κλίμακας.

Η μάχη αρχίζει από Θεσσαλονίκη και Χαλκιδική

Η αντίδραση των δημάρχων οξύνθηκε ακόμα περισσότερο, όταν πριν από περίπου έναν μήνα (στις 23 Ιουνίου 2026) ο υπουργός Περιβάλλοντος κ. Παπασταύρου βρέθηκε στη Θεσσαλονίκη, παρουσιάζοντας σε δημάρχους περιφερειακών Δήμων του νομού το κυβερνητικό σχέδιο για τη συγχώνευση των ΔΕΥΑ με την ΕΥΑΘ, γνωστοποιώντας ότι σύντομα θα είναι έτοιμο το νομοσχέδιο για να τεθεί σε διαβούλευση.

Στη διάρκεια της σύσκεψης που έγινε στην ΕΥΑΘ, παρέστησαν οι δήμαρχοι Θέρμης, Πυλαίας-Χορτιάτη, Λαγκαδά, Βόλβης, Χαλκηδόνος και Ωραιοκάστρου, στους οποίους ο υπουργός μίλησε για το νέο μοντέλο, το οποίο περιλαμβάνει τη συγχώνευση των ΔΕΥΑ του νομού Θεσσαλονίκης, καθώς και την επέκταση της αρμοδιότητας της ΕΥΑΘ σε ολόκληρη την Περιφερειακή Ενότητα Χαλκιδικής. Ανάλογη σύσκεψη ακολούθησε την ίδια μέρα και με τους πέντε δημάρχους της Χαλκιδικής.

Και σε αυτή τη σύσκεψη οι διαφωνίες ήταν έντονες από τους δημάρχους, οι οποίοι κράτησαν το θέμα «ζεστό», θέτοντάς το εκτάκτως στην τελευταία συνεδρίαση της Περιφερειακής Ένωσης των Δήμων Κεντρικής Μακεδονίας (ΠΕΔΚΜ), γνωστοποιώντας ότι είναι πλέον ειλημμένη η απόφαση του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας να υπαχθούν υποχρεωτικά τα δημοτικά δίκτυα ύδρευσης, αποχέτευσης και άρδευσης στην ευθύνη ΕΥΑΘ.

Θα κατεβούμε στον δρόμο, δεν θα περάσει το νομοσχέδιο

Λάβρος με την απόφαση του ΥΠΕΝ, εμφανίστηκε ο δήμαρχος Θέρμης Θεόδωρος Παπαδόπουλος, λέγοντας πως μεθοδεύτηκε μέσα στο καλοκαίρι, στην καρδιά του καλοκαιριού, το πέρασμα ενός νομοσχεδίου για βίαιη ενσωμάτωση των Δήμων της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης στους δύο φορείς, την ΕΥΔΑΠ και την ΕΥΑΘ.

Την αγανάκτηση μάλιστα του δημάρχου προκάλεσε και το γεγονός ότι ο νέος Κώδικας Αυτοδιοίκησης, που ψηφίστηκε στα τέλη Ιουνίου, προκρίνει αρχικά την εκούσια συνένωση των ΔΕΥΑ ή την ενσωμάτωσή τους σε ευρύτερο φορέα, όπως η ΕΥΑΘ.

«Δηλαδή αυτοί δεν ξέρουν και τι θέλουν ως κυβέρνηση, άλλα ψηφίζει το ένα υπουργείο, άλλα πάει να ψηφίσει το άλλο υπουργείο χωρίς καμία μελέτη βιωσιμότητας, με επιχειρήματα του τύπου αποτελεσματικότητα ή οικονομίες κλίμακας, χωρίς να αποδεικνύεται τίποτε», σχολίασε σε έντονο ύφος ο δήμαρχος Θέρμης.

Κατήγγειλε μάλιστα ότι «προσπαθούν βίαια να ενσωματώσουν όλους τους διαχειριστές ύδρευσης του νομού Θεσσαλονίκης και της Χαλκιδικής στην ΕΥΑΘ, γεγονός που θα έχει οικτρά αποτελέσματα και πρέπει να το καταλάβουν».

Ο κ. Παπαδόπουλος, στον Δήμο του οποίου η ΔΕΥΑ απέκτησε Διαχειριστική επάρκεια ως παρόχου ύδρευσης, με απόφαση της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ), υποστήριξε πως «δεν είναι δυνατόν δουλειά χρόνων 30 και 40 χρόνων να χαραμίζεται επειδή κάποιοι θέλουν βίαια να διαχειριστούν το νερό στο σύνολο της περιοχής της συγκεκριμένης για τον Δήμο Θέρμης».

Ο ίδιος, αναφέρθηκε και στα μέτρα και στα έργα που έχει υλοποιήσει ο Δήμος Θέρμης για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας στην ευρύτερη περιοχή της λεκάνης του Ανθεμούντα, αντιμετωπίζοντας πρωτίστως το πρόβλημα της άρδευσης, ενώ σχολίασε δηκτικά ότι «η ΕΥΑΘ ουδέποτε ασχολήθηκε με τέτοια ζητήματα».

«Έχουμε πολλά έργα σε εξέλιξη. Τι πάνε να κάνουν τώρα; Ποια η ΕΥΑΘ μπορεί να ασχοληθεί με αυτά τα ζητήματα; Θα μας γυρίσουν πίσω και θα δημιουργήσουν τεράστια προβλήματα. Πάνε να χαλάσουν ό,τι καλό υπάρχει και αυτό δεν θα το επιτρέψουμε. Θα βγούμε στον δρόμο και εμείς και οι αγρότες, να το ξέρουν. Δεν θα περάσει αυτό. Είναι εις βάρος της κοινωνίας, είναι εις βάρος της προόδου», είπε χαρακτηριστικά.

Προβληματισμό και ερωτηματικά για το πώς προκύπτουν όλα αυτά τα οφέλη που προοιωνίζεται ο νόμος διατύπωσε από την πλευρά της η δήμαρχος Λαγκαδά Νίκη Ανδρεάδου. «Πώς θα διαχειριστούμε τους υπαλλήλους; Πώς θα γίνει η τιμολόγηση των υδάτων για τους δημότες μας και για τους ωφελούμενους από το νερό που παρέχουμε εδώ και χρόνια;», διερωτήθηκε, ενώ έκανε λόγο για μία πρωτοβουλία χωρίς οικονομοτεχνική μελέτη που να αποτυπώνει τα δεδομένα και τη μεταβίβαση μίας αρμοδιότητας που ανήκει στον εγγύτερο βαθμό διοίκησης, την Τοπική Αυτοδιοίκηση α’ βαθμού.

Ένα νομοσχέδιο που αιφνιδίασε την Αυτοδιοίκηση

Για αιφνιδιασμό της Αυτοδιοίκησης έκανε λόγο ο δήμαρχος Αριστοτέλη Στέλιος Βαλιάνος. «Έχουμε μπροστά μας το υπό διαβούλευση νομοσχέδιο για το οποίο η Αυτοδιοίκηση έχει αιφνιδιαστεί και δεν μπορεί να απαντήσει αυτή τη στιγμή αν είναι προς το συμφέρον των δημοτών της με τους διοργανωτές», υπογράμμισε, προσθέτοντας ότι θίγεται ο θεσμός της Αυτοδιοίκησης, ένας θεσμός, μία υπηρεσία, μία αρμοδιότητα, που, όπως ανέφερε, η Αυτοδιοίκηση την έχει εδώ και πολλές δεκαετίες. «Και ξαφνικά με ένα νομοσχέδιο της αφαιρείται, ειδικά για τη Χαλκιδική, χωρίς να ξέρουμε ποιο είναι το σχέδιο δράσης για το ζήτημα της λειψυδρίας», επισήμανε ο κ. Βαλιάνος, ενώ πρότεινε ότι αυτή τη στιγμή η καλύτερη εκδοχή, είναι να αναβληθεί η ψήφιση του νομοσχεδίου για να μπορέσουν οι Δήμοι να αναλύσουν τα θέματα που τους προβληματίζουν.

Την έντονη δυσαρέσκειά του για το επίμαχο νομοσχέδιο, εξέφρασε και ο δήμαρχος Πολυγύρου Γιώργος Εμμανουήλ, λέγοντας πως «είναι ένα νομοσχέδιο που ήρθε χωρίς να έχει γίνει υποχρεωτική διαβούλευση με τους Δήμους».

Το διάστημα αυτό των 10 ημερών, είπε, είναι πάρα πολύ λίγο για να μπορούν οι Δήμοι να δουν όλες τις πλευρές ενός τεράστιου προβλήματος που είναι η λειψυδρία. «Θεωρούμε ότι όλο αυτό δεν λύνεται προφανώς με ένα νομοσχέδιο που αφορά μονάχα μία υποχρεωτική συνένωση με οικονομικούς και νομικούς όρους», σημείωσε ο δήμαρχος και πρόσθεσε ότι στο νομοσχέδιο δεν περιγράφεται καθόλου το πώς θα γίνει η λειτουργία των υπηρεσιών ύδρευσης, άρδευσης και αποχέτευσης. «Δεν έχουμε εχέγγυα για το αν η ποιότητα του νερού των υπηρεσιών θα είναι καλύτερη μετά την ψήφιση του νομοσχεδίου, ενώ δεν έχουν προηγηθεί οι απαιτούμενες μελέτες που χρειάζονται για να μπορέσουμε να πειστούμε ότι θα είμαστε προς τη σωστή κατεύθυνση. Άρα, θεωρούμε ότι αντιμετωπίζεται με πάρα πολύ μεγάλη προχειρότητα και φυσικά χωρίς τη συμμετοχή των Δήμων».

Πρόχειρος σχεδιασμός

Πρόχειρο χαρακτήρισε τον σχεδιασμό του υπουργείου Περιβάλλοντος, ο δήμαρχος Νέας Προποντίδας Μανώλης Καρράς, υποστηρίζοντας παράλληλα ότι δεν αντιμετωπίζει ολιστικά το ζήτημα διαχείρισης των υδάτων. «Επίσης, δεν περιγράφει τον τρόπο μεταβίβασης της περιουσίας των Δήμων στην ΕΥΑΘ. Εμείς είμαστε ένας Δήμος με υπηρεσία Ύδρευσης και Αποχέτευσης σε καλή κατάσταση. Υλοποιήσαμε και υλοποιούμε πάρα πολλά έργα, όπως την αναβάθμιση του βιολογικού των Μουδανιών και της Καλλικράτειας με προϋπολογισμό 13,5 εκατομμυρίων ευρώ, ένα δίκτυο ύδρευσης 11,5 εκατομμυρίων ευρώ σε εκτός σχεδίου περιοχές, όπου εκεί εμπλέκονται ιδιώτες υδροδότησης κι ένα έργο με 21 γεωτρήσεις, ύψους 2,5 εκατ. ευρώ, καθώς και τη μονάδα επεξεργασίας λυμάτων Διονυσίου όπου έχουμε μετατρέψει το νερό σε νερό άρδευσης», επισήμανε. Άρα, συνέχισε ο δήμαρχος, ουσιαστικά ο Δήμος Νέας Προποντίδας δεν χρειάζεται καμία υποστήριξη, ούτως ώστε να μπορέσει να λειτουργήσει το κομμάτι αυτό όπως το λειτουργεί μέχρι τώρα».

ΠΕΔΚΜ: Να διασφαλίζεται η δημόσιος χαρακτήρας του νερού

Το θέμα που απασχολεί και προκαλεί την αντίδραση δημάρχων της Θεσσαλονίκης και της Χαλκιδικής συζητήθηκε διεξοδικά στην Περιφερειακή Ένωση των Δήμων Κεντρικής Μακεδονίας (ΠΕΔΚΜ), το ΔΣ της οποίας με ομόφωνη απόφασή του, ζήτησε την πλήρη εφαρμογή των προβλέψεων του νέου Κώδικα Αυτοδιοίκησης που προκρίνει αρχικά την εκούσια συνένωση των ΔΕΥΑ ή την ενσωμάτωσή τους σε ευρύτερο φορέα, όπως η ΕΥΑΘ.

Στην τοποθέτησή του ο πρόεδρος της ΠΕΔΚΜ, δήμαρχος Πυλαίας-Χορτιάτη Ιγνάτιος Καϊτεζίδης, τόνισε ό,τι πολλοί Δήμοι, όπως και ο δικός του, επιθυμούν την υπαγωγή τους στην ΕΥΑΘ. Ωστόσο, όπως είπε, η fast track διαδικασία, εν κρυπτώ και ερήμην της Αυτοδιοίκησης, δεν ήταν σωστή. Για τον λόγο αυτό, υποστήριξε ότι στο νομοσχέδιο πρέπει να διασφαλίζεται ο δημόσιος χαρακτήρας του νερού και να προβλέπεται με κίνητρα και η οικειοθελής προσχώρηση που απαλείφθηκε.

Η τοποθέτηση του προέδρου εγκρίθηκε με τους δημάρχους να δηλώνουν ότι με βάση αυτήν θα λάβουν αποφάσεις στα δημοτικά τους συμβούλια.

*Δημοσιεύτηκε στη "ΜτΚ" στις 19/7/2026