Αποκλιμάκωση στα μπλόκα, διάλογος στο Μαξίμου και διχασμός στον αγροτικό κόσμο

Έτοιμοι να καθίσουν στο τραπέζι του διαλόγου είναι οι εκπρόσωποι της Πανελλαδικής Επιτροπής των μπλόκων, οι οποίοι έλαβαν την απόφασή να αποκλιμακώσουν τις κινητοποιήσεις τους και να θέσουν τα προβλήματα του πρωτογενούς τομέα ενώπιον του πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη.

Το πολυσυζητημένο ραντεβού των διαμαρτυρόμενων με την κυβέρνηση «κλείδωσε» τελικά για αύριο, Δευτέρα 19 Ιανουαρίου 2026, στις 13:00 το μεσημέρι. Μία 25μελής επιτροπή αποτελούμενη από αγρότες, κτηνοτρόφους, μελισσοκόμους και αλιείς αναμένεται να περάσει το κατώφλι του Μεγάρου Μαξίμου ενώ το παρών στη σύσκεψη θα δώσουν και έξι παρατηρητές.

Με τα τρακτέρ να παραμένουν στα μπλόκα για τουλάχιστον 50 μέρες, οι εκπρόσωποι των αγροτών αποφάσισαν τις προηγούμενες μέρες να μην «τραβήξουν» και άλλο το «σχοινί» των κινητοποιήσεων προχωρώντας στο άνοιγμα όλων των δρόμων και των μεθοριακών σταθμών που παρέμεναν αποκλεισμένοι. Αυτή άλλωστε ήταν και η βασική προϋπόθεση που έθεσαν κυβερνητικά στελέχη προκειμένου να ορίσουν την ημέρα της συνάντησης.

Διάλογος με χαμηλές προσδοκίες

Μετά από σειρά ζυμώσεων με κυβερνητικά στελέχη, οι εκπρόσωποι της Πανελλήνιας Επιτροπής των μπλόκων απέρριψαν την αρχική τους πρόταση για κάθοδο των τρακτέρ στην πρωτεύουσα και πείστηκαν τελικά να καθίσουν και εκείνοι αύριο στο τραπέζι του διαλόγου με μία αντιπροσωπεία.

Οι αγρότες θα θέσουν στον πρωθυπουργό το ζήτημα της αναπλήρωσης του χαμένου εισοδήματος, ενώ θα δώσουν έμφαση στην υπογραφή της συνθήκης Mercosur και στο υψηλό κόστος παραγωγής. Οι κτηνοτρόφοι από την πλευρά τους αναμένεται να θέσουν τις δικές τους «κόκκινες γραμμές» για το εμβόλιο κατά της ευλογιάς αλλά και για τη θανάτωση χιλιάδων αιγοπροβάτων.

«Θα θέσουμε στην κυβέρνηση όλα τα προβλήματα που απασχολούν τον πρωτογενή τομέα. Δεν θεωρούμε ότι θα δοθούν λύσεις σε όλα τα ζητήματα, ωστόσο, θα προσπαθήσουμε να επισημάνουμε την σοβαρότητα της κατάστασης» τονίζει μιλώντας στη «ΜτΚ» το μέλος της συντονιστικής επιτροπής του μπλόκου των Μαλγάρων, Γιώργος Μπότας.

«Σταγόνα στον ωκεανό τα κυβερνητικά μέτρα»

Σχολιάζοντας τις ανακοινώσεις που ακολούθησαν μετά τη συνάντηση του πρωθυπουργού με αντιπροσωπεία αγροτών, κτηνοτρόφων και αλιέων, ο ίδιος υπογραμμίζει ότι δεν υπήρξε καμία ουσιαστική παρέμβαση που να μειώνει το κόστος παραγωγής.

Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, οι παρεμβάσεις που αφορούν το πετρέλαιο, τις ζωοτροφές και τη μείωση του ΦΠΑ προσφέρουν μόνο προσωρινή ενίσχυση στη ρευστότητα, χωρίς να αντιμετωπίζουν το πραγματικό κόστος παραγωγής. «Ο ΦΠΑ είναι ανταποδοτικό τέλος και επιστρέφεται μέσα από τις παραγωγές», εξηγεί ο Γιώργος Μπότας.

«Δεν θα υπάρξουν άλλα μέτρα»

Παρότι οι λεγόμενοι «σκληροί» των μπλόκων μεταβαίνουν στην Αθήνα διαμηνύοντας ότι θα συζητήσουν με τον πρωθυπουργό για την επιβίωσή τους, από κυβερνητικής πλευράς το περιθώριο νέων παροχών εμφανίζεται ουσιαστικά ανύπαρκτο. Ενδέχεται να προκύψουν ορισμένα σημεία σύγκλισης σε τεχνικά ή θεσμικά ζητήματα, ωστόσο, τα κονδύλια που αφορούν το αγροτικό ρεύμα, το πετρέλαιο, την αποζημίωση των καλλιεργητών τριφυλλιού και τη στήριξη της κτηνοτροφίας έχουν ήδη αποτελέσει αντικείμενο συζήτησης στη συνάντηση της περασμένης Τρίτης, από την οποία οι «σκληροί» των μπλόκων απουσίαζαν.

Το θέμα της κτηνοτροφίας παραμένει, πάντως, ανοιχτό, καθώς εκκρεμεί ειδική συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με εκπροσώπους του κλάδου όπου αναμένεται να υπάρξει περαιτέρω συζήτηση. Σε κάθε περίπτωση, η κυβέρνηση ξεκαθαρίζει ότι δεν προτίθεται να αποδεχθεί εξαρχής μαξιμαλιστικά αιτήματα που προβάλλει μερίδα αγροτοσυνδικαλιστών.

Διασπασμένος ο αγροτικός κόσμος

Η απόφαση ορισμένων μπλόκων να ανοίξουν την πόρτα του διαλόγου με την κυβέρνηση την περασμένη εβδομάδα έφερε την οριστική ρήξη με την Πανελλαδική Επιτροπή των αγροτών, η οποία δεν προήλθε στο αρχικό ραντεβού με τον πρωθυπουργό.

Οι πιο «σκληροί» αγροτοσυνδικαλιστές επέμειναν στην συγκρότηση δύο επιτροπών οι οποίες θα αποτελούνταν από 35 άτομα προκειμένου να εκπροσωπούνται όλοι οι κλάδοι. Ο αριθμός αυτός ήταν απαγορευτικός για την κυβέρνηση η οποία διαμήνυσε ότι θα δεχθεί δύο 20μελείς επιτροπές στο Μέγαρο Μαξίμου.

Πρόθυμη στο κάλεσμα της περασμένης Τρίτης εμφανίστηκε μία επιτροπή αγροτών από 14 μπλόκα της χώρας, η οποία πραγματοποίησε σειρά συναντήσεων με τον πρωθυπουργό και με αρμόδιους υπουργούς.

Τι κέρδισαν οι αγρότες;

Θετικό αποτύπωμα άφησε, σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις, η συνάντηση της κυβέρνησης με τους 25 αγρότες και παραγωγούς, που διήρκεσε σχεδόν 3,5 ώρες και κάλυψε ένα ευρύ φάσμα ζητημάτων του πρωτογενούς τομέα. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε κορυφαίος υπουργός που συμμετείχε στη συζήτηση, όσοι επέλεξαν να καθίσουν στο τραπέζι του διαλόγου βγήκαν κερδισμένοι, τόσο σε επίπεδο ουσίας όσο και σε επίπεδο εντυπώσεων.

Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι, μετά τη συνάντηση, το πακέτο μέτρων που είχε ανακοινωθεί τις προηγούμενες ημέρες ενισχύθηκε τόσο ποσοτικά όσο και ποιοτικά, φτάνοντας πλέον συνολικά τα 3,8 δισ. ευρώ.

Σύμφωνα με αρμόδιες κυβερνητικές πηγές, κομβική παρέμβαση αποτελεί η ρύθμιση για το αγροτικό ρεύμα, με την τιμή να διαμορφώνεται στα 8,5 λεπτά ανά κιλοβατώρα. Παραγωγοί που βρίσκονταν εκτός ρύθμισης λόγω ληξιπρόθεσμων οφειλών θα μπορούν να ενταχθούν στη χαμηλή τιμή, εφόσον παραμείνουν συνεπείς στις υποχρεώσεις τους για διάστημα ενός έτους. Δεδομένου ότι το πρόγραμμα ΓΑΙΑ βρίσκεται σε ισχύ από τον Αύγουστο του 2024, ορισμένοι θα ενταχθούν άμεσα, ενώ άλλοι σταδιακά τους επόμενους μήνες.

Παράλληλα, προβλέπεται δυνατότητα επανένταξης στο πρόγραμμα ΓΑΙΑ έως τον Μάρτιο για όσους αμέλησαν τις υποχρεώσεις τους. Και σε αυτή την περίπτωση, βασική προϋπόθεση είναι η οικονομική συνέπεια για έναν χρόνο, με τη χαμηλή τιμή ρεύματος να εφαρμόζεται από την άνοιξη του 2027.

Αγροτικό πετρέλαιο χωρίς ΕΦΚ και ΦΠΑ

Σε ό,τι αφορά το αγροτικό πετρέλαιο, η έκπτωση στην αντλία ενισχύεται περαιτέρω με την κατάργηση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης. Για το τρέχον έτος θα συνεχίσει να εφαρμόζεται το υφιστάμενο σύστημα με τιμολόγια και επιδότηση στο 100% της κατανάλωσης, ενώ από τον Νοέμβριο του 2026 και βάσει των νέων δηλώσεων ΟΣΔΕ θα τεθεί σε εφαρμογή το νέο μοντέλο, με ηλεκτρονική εφαρμογή για κινητά και πρατήρια.

Πλέον, πέραν της κατάργησης του ΕΦΚ, αφαιρείται και ο αναλογών ΦΠΑ, γεγονός που ανεβάζει το συνολικό όφελος στα 0,51 ευρώ ανά λίτρο.

Επιπλέον, κονδύλι ύψους περίπου 30 εκατ. ευρώ θα διατεθεί στους καλλιεργητές τριφυλλιού, οι οποίοι υπέστησαν σοβαρές απώλειες εισοδήματος λόγω της ευλογιάς και της αναγκαστικής θανάτωσης κοπαδιών. Το αίτημα αυτό θεωρούνταν ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς μέχρι σήμερα στο καθεστώς αναπλήρωσης χαμένου εισοδήματος είχαν ενταχθεί κυρίως κτηνοτρόφοι, βαμβακοπαραγωγοί και σιτοπαραγωγοί.

Για τους κτηνοτρόφους, ειδικότερα, έχει προγραμματιστεί νέα συνάντηση με τον πρωθυπουργό εντός της επόμενης ή της μεθεπόμενης εβδομάδας, προκειμένου να εξεταστούν διεξοδικά τα προβλήματα του κλάδου. Ήδη, πάντως, η κυβέρνηση έχει δεσμευτεί ότι θα συνεχίσει τη στήριξη και το 2026 στο πλαίσιο της αναπλήρωσης χαμένου εισοδήματος, καθώς εκτιμάται ότι η πλήρης ανασύσταση των κοπαδιών δεν μπορεί να ολοκληρωθεί στο άμεσο μέλλον.

Συγκρατημένη ικανοποίηση

Σχετικά ικανοποιημένοι εμφανίζονται οι αγρότες μετά τις δεσμεύσεις που έλαβαν από την κυβέρνηση στο πλαίσιο της πρόσφατης συνάντησης των εκπροσώπων τους με τον πρωθυπουργό και τους αρμόδιους υπουργούς. Όσοι έδωσαν το παρών στο Μέγαρο Μαξίμου επισημαίνουν ότι μέσα από τον διάλογο προέκυψαν συγκεκριμένα μέτρα που μπορούν να δώσουν ανάσες στον πρωτογενή τομέα. Σύμφωνα με τον γραμματέα της Αγροτικής Εταιρικής Σύμπραξης Θεσσαλονίκης, Χρήστο Τσιλιά, η επιλογή του διαλόγου απέδωσε αποτελέσματα και δημιούργησε προϋποθέσεις για την αντιμετώπιση χρόνιων προβλημάτων.

«Αισθανόμαστε δικαιωμένοι γιατί τελικά επικράτησε η λογική και έτσι η Πανελλαδική Σύσκεψη των Μπλόκων αποφάσισε να προσέλθει στον διάλογο και να μην πραγματοποιήσει συλλαλητήριο στην Αθήνα. Όταν επισημάναμε ότι θα πρέπει να ξεκινήσει ο διάλογος λοιδορηθήκαμε και σήμερα είμαστε ιδιαίτερα ευχαριστημένοι γιατί το μπλόκο των Πράσινων Φαναριών δημιούργησε εξελίξεις που θα βοηθήσουν στην επίλυση των προβλημάτων του πρωτογενούς τομέα» υπογραμμίζει ο ίδιος.

Αναφερόμενος στη συνάντηση με τον πρωθυπουργό, ο γραμματέας της Αγροτικής Εταιρικής Σύμπραξης Θεσσαλονίκης τονίζει ότι μέσα σε 3,5 ώρες εξειδικεύτηκαν όλα τα μέτρα. «Το κέρδος που έχουμε στο θέμα του αγροτικού πετρελαίου είναι το ότι από 1η Νοεμβρίου δεν θα πληρώνουμε ΦΠΑ και θα πληρώνουμε μόνο την αξία του πετρελαίου στην αντλία» τονίζει.

Οι παρεμβάσεις σε ρεύμα και ΑΤΑΚ

Σε ό,τι αφορά το κόστος του ηλεκτρικού ρεύματος, ο κ. Τσιλιάς σημειώνει ότι, όσοι απεντάσσονται από το «ΓΑΙΑ» επειδή αδυνατούν να πληρώσουν τους λογαριασμούς, θα εντάσσονται άμεσα μέσα σε έναν χρόνο αφού τακτοποιήσουν τις υποχρεώσεις τους.

Αλλαγές καταγράφονται και στο ζήτημα της Αναπλήρωσης του Χαμένου Εισοδήματος. «Ειδικότερα, τα 80 εκατομμύρια παραμένουν για τον κλάδο της κτηνοτροφίας, ενώ τα υπόλοιπα 80 θα δοθούν σε σιτάρι και βαμβάκι. Η αποζημίωση για το σκληρό σιτάρι θα κυμαίνεται μεταξύ των 12-13 ευρώ κατά προσέγγισή ενώ για το βαμβάκι μεταξύ των 25-30 ευρώ».

Αναφερόμενος στο ζήτημα του Αριθμού Ταυτότητας Ακινήτου και του Κωδικού Αριθμού Εθνικού Κτηματολογίου, ο κ. Τσιλιάς επισημαίνει ότι πρόκειται για θέμα που αποτελούσε κόκκινη γραμμή για τους αγρότες της Κεντρικής Μακεδονίας. «Πλέον οι συνάδερφοί μας θα μπορούν να τακτοποιήσουν όλες τις υποχρεώσεις τους για το 2025 μέσω μιας υπεύθυνης δήλωσης προκειμένου να λάβουν τα χρήματα που τους αναλογούν». Παράλληλα, προσθέτει ότι η κυβέρνηση ετοιμάζει το σύστημα «ΜΙΔΑΣ» (Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτου) μέσω του οποίου οι αγρότες θα αντλούν στοιχεία προκειμένου να κάνουν τις δηλώσεις για τις εκτάσεις που διαθέτουν.

Μετά τις πρώτες συναντήσεις στο Μαξίμου, οι εκπρόσωποι των μπλόκων που έδωσαν το παρών στις συσκέψεις με τα κυβερνητικά στελέχη αναμένεται να συνεδριάσουν μέσα στις επόμενες μέρες προκειμένου να αποφασίσουν αν θα απομακρύνουν τα τρακτέρ από τους δρόμους.

*Δημοσιεύτηκε στη "ΜτΚ" στις 18/1/26