Δημαιρεσίες Δήμων - Περιφερειών: Ξεκαθάρισε στο… παρά πέντε το τοπίο για την εκλογή προεδρείων και Επιτροπών - Τι αλλάζει με τον Κώδικα Αυτοδιοίκησης

Τάξη στο «μπάχαλο», τη σύγχυση και την παραπληροφόρηση που δημιουργήθηκε το τελευταίο διάστημα στους Δήμους και τις Περιφέρειες, αναφορικά με τις δημαιρεσίες για την ανάδειξη νέων προεδρείων στα συμβούλια και μελών στις Δημοτικές και Περιφερειακές Επιτροπές, έβαλε από χθες το υπουργείο Εσωτερικών, παραμονή της λήξης του πρώτου μισού της τρέχουσας θητείας.

Το υπουργείο Εσωτερικών και ο υπουργός Θεόδωρος Λιβάνιος, διαπιστώνοντας ότι οι αιρετοί σε Δήμους και Περιφέρειες ερμήνευσαν διαφορετικά τον τρόπο και τον χρόνο εκλογής των νέων οργάνων, απέστειλε σχετική εγκύκλιο, ικανοποιώντας το αίτημα που κατέθεσαν τόσο η ΚΕΔΕ, όσο και οι κατά τόπους Περιφερειακές Ενώσεις Δήμων (ΠΕΔ).

Ειδικότερα η εγκύκλιος ξεκαθαρίζει πρώτον ότι: ότι ο χρόνος διεξαγωγής των δημαιρεσιών, με βάση και τον ψηφισμένο πλέον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ορίζεται από σήμερα 1^η Ιουλίου έως και την επόμενη Τρίτη 7 Ιουλίου, ενώ την ειδική συνεδρίαση συγκαλεί πλέον ο υφιστάμενος πρόεδρος του δημοτικού και Περιφερειακού συμβουλίου και όχι ο πρώτος σε σταυρούς δημοτικός σύμβουλος του συνδυασμού του δημάρχου, όπως προέβλεπε ο πρότερος νόμος του «Καλλικράτη».

Η μη έγκαιρη πληροφόρηση των Δήμων και των Περιφερειών για τον τρόπο εκλογής των νέων οργάνων διοίκησης, προκάλεσε αναστάτωση και λάθος ερμηνείες από τους αιρετούς, ενώ παρατάξεις της αντιπολίτευσης χρέωναν στις διοικήσεις των Δήμων την όλη καθυστέρηση, δεδομένου ότι οι τελευταίες σκόπευαν να κινηθούν με βάση όσα ίσχυαν πριν από την ψήφιση του νέου Κώδικα Αυτοδιοίκησης.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση στον Δήμο Κασσάνδρας στη Χαλκιδική, όπου η διοίκηση δέχθηκε πυρά από την αντιπολίτευση που υποστήριζε ότι «ο Δήμος θα μείνει χωρίς προεδρείο και χωρίς Δημοτική Επιτροπή», και πως θα γίνουν «αυτοδίκαιες συγκλήσεις» κ.α. Ο δήμαρχος Ηρακλής Λειβαδιώτης έσπευσε χθες να προλάβει την περαιτέρω ανάπτυξη της κινδυνολογίας, αναφέροντας σε ανάρτησή του «δεν είμαστε ούτε μάντεις ούτε προφήτες. Απλώς αντιμετωπίζουμε με τη σοβαρότητα που απαιτείται τα θεσμικά ζητήματα του Δήμου. Σήμερα, (σ.σ χθες 30 Ιουνίου) δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Α΄ 103/30.06.2026 (ν. 5314/2026) ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ενώ το υπουργείο Εσωτερικών, με την Εγκύκλιο 9/30.06.2026 (Α.Π. 36441), διευκρίνισε ότι η εκλογή των νέων Προεδρείων των Δημοτικών Συμβουλίων και των Δημοτικών Επιτροπών θα πραγματοποιηθεί με το νέο θεσμικό πλαίσιο, κατά το διάστημα 1 έως 7 Ιουλίου». Σχολίασε μάλιστα πως «για πολλοστή φορά επιβεβαιώνεται ότι μια αντίληψη αντιπολίτευσης που επενδύει διαρκώς στην κινδυνολογία, την καταστροφολογία και την παραπληροφόρηση διαψεύδεται από τα ίδια τα γεγονότα».

Πήραν πίσω τις προσκλήσεις

Ενδεικτικό της μη έγκαιρης ενημέρωσης από το ΥΠ.ΕΣ για το τρόπο διεξαγωγής των δημαιρεσιών είναι το γεγονός ότι πολλοί Δήμοι ετοιμάστηκαν να τρέξουν τις διαδικασίες με βάση όσα προέβλεπε ο προηγούμενος νόμος, με αποτέλεσμα να στείλουν σχετικές προσκλήσεις και εν τέλει να τις πάρουν πίσω. Και αυτό, γιατί με όσα προβλέπει ο νέος Κώδικας Αυτοδιοίκησης τη σχετική συνεδρίαση δεν την συγκαλεί ο πρώτος σε σταυρούς δημοτικός σύμβουλος του συνδυασμού του εκλεγέντος δημάρχου, όπως προέβλεπε ο νόμος του «Καλλικράτη», αλλά ο υφιστάμενος πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου.

Αυτοδιοικητικοί παράγοντες ανέφεραν στο emakedonia.gr ότι μοιραία προκλήθηκε αναστάτωση και σύγχυση για τον τρόπο εκλογής των προεδρείων στα δημοτικά και Περιφερειακά συμβούλια, αφού τελικά ο νόμος ψηφίστηκε μόλις τέσσερις μέρες πριν εκπνεύσει ο Ιούνιος (δηλαδή στις 26 Ιουνίου). Επιπλέον η εγκύκλιος, την οποία ζητούσαν οι αιρετοί και τα συλλογικά τους όργανα εστάλη χθες, μία μέρα πριν από την έναρξη της προθεσμίας για τη διεξαγωγή των δημαιρεσιών.

Τι προβλέπει η εγκύκλιος

Σύμφωνα με την εγκύκλιο του υπουργείου Εσωτερικών, καθίσταται σαφές ότι:

*Η διαδικασία εκλογής του προεδρείου του δημοτικού συμβουλίου και των μελών της δημοτικής επιτροπής, αντίστοιχα και του Περιφερειακού συμβουλίου και της Περιφερειακής Επιτροπής, δύναται να διεξαχθεί έως την Τρίτη 7 Ιουλίου 2026, σε μία ειδική, δια ζώσης, δημόσια συνεδρίαση.

* Κατά την εν λόγω συνεδρίαση, αρχικά θα εκλεγούν τα μέλη του προεδρείου του δημοτικού συμβουλίου και εν συνεχεία, θα εκλεγούν τα μέλη της δημοτικής επιτροπής, με την ακόλουθη διαδικασία, το ίδιο και στις Περιφέρειες.

* Η συγκρότηση του προεδρείου του δημοτικού συμβουλίου καθώς και της δημοτικής επιτροπής είναι προϋπόθεση νόμιμης λειτουργίας και λήψης των αποφάσεών τους.

Προσκλήσεις που τυχόν έχουν εκδοθεί προ της δημοσίευσης του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, επανεκδίδονται και αποστέλλονται σύμφωνα με την παρούσα.

Υπενθυμίζεται ότι βάση του προηγούμενου νόμου το δημοτικό συμβούλιο πρέπει να συνέλθει «ύστερα από πρόσκληση του συμβούλου του συνδυασμού του εκλεγέντος δημάρχου που έχει εκλεγεί με τις περισσότερες ψήφους και, σε περίπτωση ισοψηφίας, εκείνου που είναι γραμμένος πρώτος κατά σειρά στην απόφαση του δικαστηρίου».

Μάλιστα προκειμένου να πραγματοποιηθεί η συγκεκριμένη συνεδρίαση, η πρόσκληση που θα έχει ως αποκλειστικό θέμα ημερήσιας διάταξης την εκλογή των μελών του προεδρείου του δημοτικού συμβουλίου και των μελών της δημοτικής επιτροπής δημοσιεύεται υποχρεωτικά στην ιστοσελίδα του δήμου, ενώ γνωστοποιείται με κάθε πρόσφορο μέσο στους δημοτικούς συμβούλους τουλάχιστον σαράντα οκτώ (48) ώρες πριν τη συνεδρίαση».

Όλα αυτά ωστόσο αλλάζουν, αφού στο νέο Κώδικα Αυτοδιοίκησης, συγκεκριμένα στο άρθρο 118 αναφέρεται ότι «κατά τη δεύτερη θητεία, έως την εβδόμη (7η) Ιουλίου του τρίτου (3ου) έτους της αυτοδιοικητικής περιόδου, το συμβούλιο συνέρχεται δια ζώσης για την ανάδειξη νέου προεδρείου, με πρόσκληση του υφιστάμενου προέδρου, ο οποίος και προεδρεύει στη συνεδρίαση».