Δημογραφικό: «Αδειάζει» η ηπειρωτική Ελλάδα - Πάνω από 50% μειώθηκαν οι γεννήσεις σε έξι νομούς

- Newsroom

Η δημογραφική εικόνα της Ελλάδας αλλάζει με ταχύτητα, με τη μείωση των γεννήσεων να αποτυπώνεται πλέον όχι μόνο στα συνολικά μεγέθη της χώρας, αλλά και με έντονες διαφοροποιήσεις από περιοχή σε περιοχή. Μέσα σε μόλις 15 χρόνια, οι γεννήσεις μειώθηκαν από περίπου 117.000 το 2009 σε σχεδόν 67.000 το 2024, καταγράφοντας απώλεια της τάξης του 42%.

Πίσω από τη μεγάλη αυτή μεταβολή βρίσκονται περισσότερες από μία δημογραφικές τάσεις: ο αριθμός των γυναικών σε αναπαραγωγική ηλικία μειώνεται, τα παιδιά ανά οικογένεια είναι λιγότερα, ενώ η τεκνοποίηση μετατίθεται σε μεγαλύτερες ηλικίες.

Η εικόνα, ωστόσο, δεν είναι ίδια σε ολόκληρη τη χώρα. Σε τμήματα της ηπειρωτικής Ελλάδας η πτώση των γεννήσεων ξεπερνά το 50%, ενώ σε αρκετές νησιωτικές περιοχές η μείωση είναι αισθητά μικρότερη. Τα στοιχεία δείχνουν έτσι ότι η δημογραφική συρρίκνωση έχει και έντονη γεωγραφική διάσταση.

Κυριακή 20 Σεπ 2026, 09:35

Δημογραφικό: Επιβραδύνεται ο ρυθμός μείωσης των γεννήσεων στην Ελλάδα - Τι συνέβη το πρώτο οκτάμηνο του 2026

ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Από τις 148.000 γεννήσεις στις 67.000

Τα στοιχεία προκύπτουν από μελέτη του καθηγητή Δημογραφίας και διευθυντή ερευνών του Ινστιτούτου Δημογραφικών Ερευνών και Μελετών (ΙΔΕΜ), Βύρωνα Κοτζαμάνη, η οποία δημοσιεύθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου.

Σύμφωνα με τη μελέτη, κατά τη διετία 1979-1980 οι γεννήσεις στην Ελλάδα ανέρχονταν κατά μέσο όρο σε περίπου 148.000, ενώ το 2024-2025 περιορίστηκαν στις περίπου 67.000.

Παράλληλα, σημαντική είναι και η μεταβολή στην ηλικία κατά την οποία οι γυναίκες αποκτούν παιδιά. Η μέση ηλικία αυξήθηκε κατά σχεδόν έξι χρόνια, από τα 26,2 έτη στα 32,2.

Οπως επισημαίνει ο κ. Κοτζαμάνης, η πτωτική πορεία των γεννήσεων ξεκίνησε στα τέλη της δεκαετίας του 1970 και συνεχίστηκε τις επόμενες δεκαετίες. Εξαίρεση αποτέλεσε κυρίως η περίοδος 2003-2009, όταν καταγράφηκε μικρή αύξηση, η οποία αποδίδεται σε μεγάλο βαθμό στη μαζική είσοδο αλλοδαπών στη χώρα μετά το 1990.

Στη μεταβολή αυτή καθοριστικό ρόλο είχε η πτώση της διαγενεακής γονιμότητας. Οι γυναίκες που γεννήθηκαν στα τέλη της δεκαετίας του 1950 απέκτησαν κατά μέσο όρο δύο παιδιά, ενώ για όσες γεννήθηκαν γύρω στο 1985 ο αριθμός περιορίστηκε σε λιγότερα από 1,5 παιδιά.

Η εξέλιξη αποτυπώνεται και στους ετήσιους δείκτες γονιμότητας. Από περίπου 2.200 παιδιά ανά 1.000 γυναίκες τη διετία 1979-1980, ο δείκτης υποχώρησε στα 1.240 παιδιά ανά 1.000 γυναίκες το 2024-2025.

Δευτέρα 14 Σεπ 2026, 10:10

Δημογραφικό: «Βουτιά» καταγράφουν οι γεννήσεις στην Ελλάδα - Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν την μείωση του πληθυσμού

ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Σε έξι νομούς η μείωση των γεννήσεων ξεπέρασε το 50%

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η σύγκριση της περιόδου 2009-2024, για την οποία υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία ανά νομό.

Σε επίπεδο χώρας, η μείωση των γεννήσεων έφτασε το 42%. Σε έξι όμως νομούς της ηπειρωτικής Ελλάδας η πτώση ήταν ακόμη μεγαλύτερη και ξεπέρασε το 50%.

Πρόκειται για τη Θεσπρωτία, τα Γρεβενά, τη Φθιώτιδα, την Κοζάνη, την Ευρυτανία και τη Φλώρινα.

Σε ακόμη 10 νομούς, η μείωση των γεννήσεων κινήθηκε μεταξύ 45% και 50%, καταδεικνύοντας ότι η δημογραφική πίεση είναι ιδιαίτερα έντονη σε σημαντικό τμήμα της ηπειρωτικής χώρας.

Στον αντίποδα, η εικόνα στα νησιά είναι διαφορετική. Σε έξι νησιωτικούς νομούς η μείωση των γεννήσεων ήταν μικρότερη από 30%, ενώ στις Κυκλάδες και τη Ζάκυνθο δεν ξεπέρασε το 15%.

Οι θάνατοι σε σχέση με τις γεννήσεις

Η δημογραφική εικόνα δεν καθορίζεται μόνο από τον αριθμό των γεννήσεων. Στη μελέτη εξετάζεται παράλληλα και η θνησιμότητα, ώστε να αποτυπωθεί η σχέση ανάμεσα στους θανάτους και τις γεννήσεις σε κάθε περιοχή.

Κατά την εξεταζόμενη 15ετία, τα Δωδεκάνησα, η Ξάνθη και τρεις από τους τέσσερις νομούς της Κρήτης – Χανιά, Ρέθυμνο και Ηράκλειο – κατέγραψαν λιγότερους θανάτους από γεννήσεις.

Αντίθετα, σε 17 νομούς, οι οποίοι βρίσκονται όλοι στην ηπειρωτική Ελλάδα, καταγράφηκαν από 175 έως 276 θάνατοι ανά 100 γεννήσεις. Σε εννέα από αυτούς, μάλιστα, οι θάνατοι ήταν υπερδιπλάσιοι των γεννήσεων.

Πρόκειται για τους νομούς Τρικάλων, Αρκαδίας, Κιλκίς, Καρδίτσας, Αρτας, Ευρυτανίας, Φωκίδας, Γρεβενών και Σερρών.

Οι διαφοροποιήσεις μεταξύ των περιοχών είναι ιδιαίτερα μεγάλες. Από τη μία πλευρά βρίσκονται οι τρεις νομοί της Κρήτης, τα Δωδεκάνησα και η Ξάνθη, όπου οι γεννήσεις υπερέχουν των θανάτων στην εξεταζόμενη περίοδο. Από την άλλη, στους εννέα νομούς της ηπειρωτικής Ελλάδας αντιστοιχούν δύο ή και περισσότεροι θάνατοι για κάθε γέννηση.

Μόλις πέντε Περιφερειακές Ενότητες με περισσότερες γεννήσεις από θανάτους το 2024

Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο χαρακτηριστική αν εξεταστεί μόνο το 2024, το τελευταίο έτος για το οποίο υπάρχουν τα σχετικά διαθέσιμα στοιχεία.

Από τις συνολικά 74 Περιφερειακές Ενότητες, μόλις πέντε είχαν λιγότερους θανάτους από γεννήσεις. Πρόκειται για τη Θήρα, τη Μύκονο, την Κω, τη Νάξο και το Ρέθυμνο.

Στη Θήρα, μάλιστα, οι γεννήσεις ήταν διπλάσιες από τους θανάτους.

Στον αντίποδα, στις Περιφερειακές Ενότητες Σερρών, Ευρυτανίας και Γρεβενών, αντιστοιχούσαν 3,5 ή και περισσότεροι θάνατοι για κάθε γέννηση.

Τα στοιχεία αποτυπώνουν έτσι μια δημογραφική πραγματικότητα με μεγάλες αποκλίσεις ανάμεσα στις περιοχές της χώρας, τόσο ως προς την εξέλιξη των γεννήσεων όσο και ως προς τη σχέση γεννήσεων και θανάτων.

Πηγή: ΤΑ ΝΕΑ