Βουλή- Ν. Ανδρουλάκης: «Η κυβερνητική πολιτική στην ενέργεια τροφοδοτεί την ακρίβεια και θέτει σε κίνδυνο την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας»
Επίκαιρη ερώτηση στον πρωθυπουργό από τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ
Μικρή αλλά σημαντική «ανάσα» παίρνουν οι Δήμοι, που για ακόμα μία χρονιά σηκώνουν μεγάλα οικονομικά βάρη, καθώς παρατείνεται ως τις 31 Μαρτίου η καταβολή του δυσβάσταχτου Τέλους Ταφής αποβλήτων μετά από τροπολογία που πέρασε το υπουργείο Εσωτερικών και ψηφίστηκε στην Ολομέλεια της Βουλής.
Η τροπολογία κατατέθηκε από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας και προβλέπει ότι οι Δήμοι μπορούν να καταβάλουν μέρος του οφειλόμενου ποσού του Τέλους Ταφής προς τον Ελληνικό Οργανισμό Ανακύκλωσης (ΕΟΑΝ) ως τα τέλη του επόμενου μήνα. Για τη ρύθμιση αυτή υπήρξε απαίτηση, ενώ ασκήθηκε και πίεση από τους Δήμους, καθώς βρίσκονται αντιμέτωποι με αυξημένα κόστη στη διαχείριση αποβλήτων, ενώ το βάρος φέτος είναι πολύ μεγαλύτερο, αφού το Τέλος Ταφής για το 2026 έχει αυξηθεί στα 45 ευρώ ανά τόνο.
Υπενθυμίζεται ότι το Τέλος Ταφής αποτελεί επιταγή των Οδηγιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης που ενσωματώθηκε με τον νόμο 4042/2012 και εντάχθηκε στο Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων της κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ το 2015. Με τον Ν. 4819/2021 η σημερινή κυβέρνηση της ΝΔ επέβαλε τελικά την έναρξη καταβολής του από 01/01/2022.
Ενδεικτικό της υπέρμετρης επιβάρυνσης για τους Δήμους είναι ότι το ποσό που κλήθηκαν να καταβάλουν ως αναδρομική καταβολή του Τέλους Ταφής των απορριμμάτων των ετών 2022, 2023 και του πρώτου εξαμήνου του 2024, ανήλθε σε 240 εκατ. ευρώ.
Το θέμα μάλιστα έχει έρθει επανειλημμένα στη βουλή από τα κόμματα της αντιπολίτευσης που συντάσσονται με τους δημάρχους, ζητώντας την κατάργηση του Τέλους, υποστηρίζοντας ότι είναι άδικο πρόστιμο σε βάρος των Δήμων και αντισυνταγματικό μέτρο.
Προ ημερών το ζήτημα ήρθε εκ νέου στη βουλή από βουλευτές του ΚΚΕ που ζήτησαν από τους αρμόδιους υπουργούς την κατάργησή του, λέγοντας ότι στην ουσία το πληρώνουν αδικαιολόγητα οι δημότες. Υποστήριξαν ότι είναι ένας φόρος άδικος που μπήκε το 2012, ανανεώθηκε από την κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ το 2015 και ξαναενισχύθηκε από τις επόμενες κυβερνήσεις, με τους φόρους να έχουν αυξηθεί συνολικά από το 2019 κατά 49% σε βάρος των Δήμων που έτσι και αλλιώς υποχρηματοδοτούνται.
Σύμφωνα με δημάρχους, ήδη από τον πρώτο χρόνο εφαρμογής του Τέλους Ταφής, σε συνδυασμό με τις διαδοχικές αυξήσεις στις ετήσιες εισφορές των Δήμων, ανά τόνο απορριμμάτων, που επιβάλλουν οι κατά τόπους ΦοΔΣΑ, εκτοξεύθηκε σε δυσθεώρητα ύψη η επιβάρυνση της αποκομιδής για τους Δήμους. Σε ορισμένους μάλιστα η αύξηση αυτή προσεγγίζει σήμερα το +50% σε σχέση με το 2020, γεγονός που ανάγκασε τους Δήμους να προβούν σε γενναία αύξηση των δημοτικών Τελών Καθαριότητας, προκειμένου να ανταπεξέλθουν.
Σε αναμονή ΚΕΔΕ και Δήμοι για την απόφαση του ΣτΕ
Το δυσβάσταχτο βάρος του Τέλους Ταφής απορριμμάτων που από την πρώτη χρονιά τίναξε στον αέρα τους προϋπολογισμούς των Δήμων, οδήγησε την ΚΕΔΕ και 165 Δήμους από όλη τη χώρα να προσφύγουν στο Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ) τον Δεκέμβριο του 2024 με αίτημα την κατάργησή του.
Ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ, Λάζαρος Κυρίζογλου, ανέφερε ότι η απόφαση του δικαστηρίου αναμένεται το επόμενο διάστημα, εκφράζοντας την ελπίδα να δικαιωθούν οι Δήμοι. Επανέλαβε ότι πάγια θέση της Κεντρικής Ένωσης των Δήμων είναι η κατάργηση του Τέλους Ταφής και είπε «είμαστε κατά του Τέλους Ταφής και το αποδείξαμε προσφεύγοντας μαζί με 165 δήμους στο ΣτΕ με αίτημα την κατάργησή του. Η προσφυγή μας εκδικάστηκε στις 3 Δεκεμβρίου 2024, αναμένουμε την απόφαση και ελπίζουμε να δικαιωθούμε διότι πρόκειται για άδικο πρόστιμο και αντισυνταγματικό μέτρο».
«Δεν είναι δυνατόν», συνέχισε ο ίδιος, «να καλούνται οι Δήμοι και οι δημότες να πληρώσουν την έλλειψη των απαραίτητων υποδομών για τη φιλική προς το περιβάλλον διαχείριση των απορριμμάτων. Διότι το κράτος έχει την ευθύνη για την κατασκευή μονάδων επεξεργασίας απορριμμάτων. Δεν αντέχουν οι πολίτες αύξηση στα δημοτικά τέλη, η οποία προκύπτει από το Τέλος Ταφής». Το μέτρο, πρόσθεσε ο κ. Κυρίζογλου, είναι επίσης αντισυνταγματικό διότι αντίκειται στη συνταγματική αρχή της αναλογικότητας, αλλά και στο άρθρο 102 του Συντάγματος περί διοικητικής και οικονομικής αυτοτέλειας των Δήμων».
Ειδικότερα, η ΚΕΔΕ και οι Δήμοι κατέθεσαν στο Συμβούλιο της Επικρατείας αίτηση ακύρωσης κατά τριών αποφάσεων του υπουργείου Εσωτερικών, με τις οποίες παρακρατούνται από τους ΚΑΠ των Δήμων, «οφειλόμενα» ποσά, από τη μη καταβολή Τέλους Ταφής απορριμμάτων και κατ’ επέκταση κατά της θέσπισης της επιβολής του Τέλους Ταφής των απορριμμάτων στους Δήμους.
Με την πρώτη προσβαλλόμενη απόφαση παρακρατήθηκε το συνολικό ποσό 48.637.601 ευρώ από τους ΟΤΑ α’ βαθμού, ως οφειλόμενο Τέλος Ταφής για το α’ εξάμηνο του 2023.
Με τη δεύτερη προσβαλλόμενη απόφαση επιχορηγήθηκε ο Εθνικός Οργανισμός Ανακύκλωσης (ΕΟΑΝ) με συνολικό ποσό 129.141.872 ευρώ για την εξόφληση του οφειλόμενου ποσού των ΟΤΑ, α’ βαθμού για το Τέλος Ταφής του έτους 2022 και για το Τέλος Ταφής α’ εξαμήνου έτους 2023.
Με την τρίτη προσβαλλόμενη απόφαση παρακρατήθηκε εκ νέου σε βάρος των Δήμων της χώρας συνολικό ποσό 6.708.689 ευρώ.
Χαράτσι από «χρυσάφι»
Το Τέλος Ταφής απορριμμάτων επιβάλλεται στους Φορείς Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (ΦοΔΣΑ) και στους Δήμους ή τα νομικά πρόσωπα που ανήκουν στους ΟΤΑ και ασκούν τις αρμοδιότητες των ΦοΔΣΑ. Το Τέλος Ταφής υπολογίζεται κλιμακωτά, αυξανόμενο ανά έτος αρχής γενομένης από το έτος 2022 και συγκεκριμένα ορίζεται σε 20 ευρώ ανά τόνο αποβλήτων και αυξάνεται ετησίως κατά 5 ευρώ ανά τόνο και έως την τιμή των 35 ευρώ ανά τόνο.
Από την 1η Ιανουαρίου 2026 το Τέλος Ταφής ορίζεται σε 45 ευρώ ανά τόνο αποβλήτων και αυξάνεται στην τιμή των 55 ευρώ ανά τόνο από την 01/01/2027, η οποία και παραμένει σταθερή για τα επόμενα έτη.
*Δημοσιεύθηκε στη «ΜτΚ» στις 15.02.2026
