- Newsroom
Μια ριζική αλλαγή εικόνας και ουσίας συντελείται στην αναδασωτέα έκταση των 270 στρεμμάτων στα βόρεια του οικισμού των Πεύκων. Το έργο «Ενίσχυση πυροπροστασίας κατοικημένων περιοχών», που υλοποιεί ο δήμος Νεάπολης-Συκεών, ξεπερνά τα όρια ενός απλού καθαρισμού, εξελισσόμενο σε μια ολιστική παρέμβαση που θωρακίζει το δάσος και αναβαθμίζει το μικροκλίμα της περιοχής.
Μπορεί το έργο να εντάσσεται επίσημα στο πρόγραμμα και να ενισχύει την πυροπροστασία κατοικημένων περιοχών που γειτνιάζουν με δάσος, στην ουσία, όμως, δεν περιορίζεται μόνο στον αρχικό του σκοπό! Με την φιλοσοφία που μελετήθηκε και σχεδιάστηκε, και με τον τρόπο και τα μέσα που υλοποιείται η μελέτη, με έντονα χαρακτηριστικά ολιστικής παρέμβασης, τα οφέλη διαχέονται σε επιπλέον επίπεδα, όπως είναι η ταυτόχρονη αντιπλημμυρική προστασία, η αναζωογόνηση του δάσους, ενίσχυση της κυκλικής οικονομίας και η εξασφάλιση προσβασιμότητας σε αυτό, με όλα αυτά να συντείνουν στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ανθρώπων-κατοίκων αστικών περιοχών.
Πρόκειται για το έργο «Ενίσχυση πυροπροστασίας κατοικημένων περιοχών σε ΟΤΑ Α’ Βαθμού με περιαστικά δάση», που υλοποιεί ο δήμος Νεάπολης-Συκεών σε μια αναδασωτέα δασική έκταση 270 στρεμμάτων στα βόρεια του οικισμού της Δ.Ε. Πεύκων, κατόπιν έγκρισης του Δασαρχείου Θεσσαλονίκης. Αυτό χρηματοδοτείται από το Πράσινο Ταμείο στο πλαίσιο της δράσης του χρηματοδοτικού προγράμματος «Προστασία και Αναβάθμιση Δασών 2024», με τον προϋπολογισμό του να φθάνει στις 287.591 ευρώ.
«Το πρόβλημα της κλιματικής αλλαγής, με τις αρνητικές συνέπειες όπως τις βιώνουμε τα τελευταία χρόνια, που σε πολλές περιπτώσεις είναι και δραματικές, δεν αντιμετωπίζεται με ευχολόγια ή εξαγγελίες περιορισμένης κλίμακας. Απαιτείται ολοκληρωμένος σχεδιασμός και συντονισμένη δράση για να προστατεύσουμε το περιβάλλον, να προστατεύσουμε τα δάση, και κατ’ επέκταση τις ανθρώπινες ζωές και τις πόλεις μας. Δεν είναι μόνο οι πυρκαγιές ή οι πλημμύρες που συνιστούν εν δυνάμει απειλές για την πόλη μας, αλλά ταυτόχρονα και η μόλυνση της ατμόσφαιρας με τα καρκινογόνα αιωρούμενα μικροσωματίδια, φαινόμενο που διαρκώς εντείνεται λόγω της δραματικής έλλειψης πρασίνου», δηλώνει ο δήμαρχος Νεάπολης-Συκεών Σίμος Δανιηλίδης, και προσθέτει: «Στο μέτωπο αυτό, ο δήμος μας συνεχίζει τον αγώνα, με κάθε δράση και τρόπο, όχι μόνο ενισχύοντας το πράσινο με νέες φυτεύσεις δένδρων και θάμνων αλλά και προστατεύοντας τον ήδη υπάρχοντα δασικό πλούτο που μας περιβάλλει, αξιοποιώντας κάθε ευκαιρία χρηματοδότησης».
Αναφερόμενος στο έργο που υλοποιείται στα Πεύκα, και το οποίο οδηγείται προς την ολοκλήρωσή του, με ορίζοντα την άνοιξη, και σίγουρα πριν την έναρξη της αντιπυρικής περιόδου, ο δήμαρχος Σίμος Δανιηλίδης κάνει λόγο για μια «ολοκληρωμένη παρέμβαση δασικής αναβάθμισης σε μεγάλη περιαστική έκταση στη Δημοτική Ενότητα Πεύκων, με στόχο τη δημιουργία ενός υγιούς και ανθεκτικού δασικού οικοσυστήματος», καθώς το έργο «εντάσσεται σε έναν συνολικό σχεδιασμό βιώσιμης δασικής διαχείρισης και αντιμετωπίζει το δάσος ως ζωντανό οικοσύστημα, του οποίου η προστασία επιτυγχάνεται μέσα από τη φροντίδα, τη σωστή δομή και τη φυσική του εξέλιξη». «Η παρέμβαση συνδυάζει την οικολογική αναβάθμιση με την πρόληψη των δασικών πυρκαγιών, όχι μέσω αποσπασματικών καθαρισμών, αλλά μέσω στοχευμένων δασοκομικών πρακτικών που ενισχύουν τη λειτουργικότητα και την ανθεκτικότητα του δάσους. Πρόκειται για ένα έργο που αποτελεί παράδειγμα σύγχρονης και υπεύθυνης προσέγγισης από την Τοπική Αυτοδιοίκηση, αναδεικνύοντας ότι η πρόληψη των πυρκαγιών προκύπτει ως φυσικό αποτέλεσμα ενός καλά διαχειρισμένου δασικού οικοσυστήματος», τονίζει χαρακτηριστικά.
Ξενάγηση και ενημέρωση
Η παρέμβαση ξεκίνησε να υλοποιείται τον Οκτώβριο του 2025, και ήδη έχει ολοκληρωθεί το 90% των εργασιών, αποκαλύπτοντας σε όλη την έκταση του πεδίου ένα… άλλο δάσος, με τα αποτελέσματα των παρεμβάσεων να είναι ορατά πλέον ακόμη και από μακρινή απόσταση!
Αυτό το… νέο δάσος γνώρισαν χθες δημοτικοί και τοπικοί σύμβουλοι του δήμου Νεάπολης-Συκεών, όπως και στελέχη των Υπηρεσιών, κατά τη μακρά ξενάγηση-ενημέρωση που διοργάνωσε η αντιδημαρχία Περιβάλλοντος και Πρασίνου.
Παρόντες και παρούσες στη διαφορετική αυτή περιπλάνηση εντός του δάσους ήταν ο αντιδήμαρχος Τεχνικών Έργων Στέλιος Γκατζές, οι δημοτικοί σύμβουλοι Αλεξάνδρα Τερζίδου και Μηνάς Στιντσιούδης, ο τοπικός σύμβουλος των Πεύκων Βασίλης Πολυτσίνος, και τα υπηρεσιακά στελέχη Γιάννης Πολυχρονιάδης, Ειρήνη Καλλάκου, Σοφία Μηζαμτσή, Δήμητρα Σιμοπούλου, Νίκος Χαραλαμπίδης και Νικολέτα Κούστα, ενώ παρόντες ήταν οι δασολόγοι Τριαντάφυλλος Μπουχώνας και Σταύρος Μπουτεράκος, εκπρόσωποι μελετητικών γραφείων που ανέλαβαν την εκπόνηση του master-plan για την αναδασωτέα περιοχή των Πεύκων.
Με… οδηγό και… ξεναγό την αντιδήμαρχο Περιβάλλοντος και Πρασίνου Παρή Γενίτσαρη, και σε συνεργασία με τον δασολόγο-εργολάβο δημόσιων έργων Γιώργο Τέκνη, η εταιρία του οποίου ανέλαβε το έργο, οι επισκέπτες ξεκίνησαν από το ύψος των Κοιμητηρίων και διείσδυσαν στη συνέχεια στην καρδιά του δάσους μέσα από φυσικά μονοπάτια, που πριν λίγους μήνες δεν υπήρχαν, ερχόμενοι αντιμέτωποι με μοναδικές ομορφιές της χλωρίδας, τις άλλοτε καλά κρυμμένες και απροσπέλαστες!
«Το δάσος για εμάς δεν είναι απλώς καύσιμη ύλη, αλλά ένα ζωντανό οικοσύστημα που χρειάζεται φροντίδα και σωστή διαχείριση. Μέσα από την παρέμβαση αυτή αποδεικνύεται ότι μπορούμε ταυτόχρονα να σχεδιάσουμε τη διαμόρφωση ενός δρυόδασους και τη δημιουργία στεγασμένων αντιπυρικών ζωνών, με σεβασμό στην οικολογική αξία του δάσους. Είναι μια συνειδητή επιλογή πρόληψης που επενδύει στη μακροχρόνια ανθεκτικότητα του φυσικού μας κεφαλαίου», υπογραμμίζει η αντιδήμαρχος Παρή Γενίτσαρη, παρουσιάζοντας τους άξονες της φιλοσοφίας του δήμου για την προστασία του δασικού πλούτου και του περιβάλλοντος.
Όπως εξήγησε αναλυτικά, «η παρέμβαση αυτή αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου σχεδιασμού για τη βιώσιμη διαχείριση του δασικού περιβάλλοντος, με στόχο την ενίσχυση της ανθεκτικότητας του δάσους και την αναβάθμιση του τοπίου, σε μια περίοδο έντονων επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής. Βασική φιλοσοφία του έργου είναι η αντιμετώπιση του δάσους ως ζωντανού οικοσυστήματος, του οποίου η προστασία επιτυγχάνεται μέσα από τη σωστή φροντίδα και τη φυσική του εξέλιξη». «Στο πλαίσιο αυτό, η οικολογική αναβάθμιση και η πυροπροστασία συνδυάζονται σε μια ενιαία προσέγγιση διαχείρισης. Οι παρεμβάσεις δεν περιορίζονται στην απομάκρυνση καύσιμης ύλης, αλλά στοχεύουν στη δημιουργία ενός πιο υγιούς και λειτουργικού δάσους, το οποίο μπορεί να ανταποκριθεί καλύτερα στις πιέσεις και να προσφέρει μακροχρόνια περιβαλλοντικά και κοινωνικά οφέλη στην τοπική κοινωνία αλλά και στην ευρύτερη περιοχή της Θεσσαλονίκης», πρόσθεσε, μεταξύ άλλων, η αντιδήμαρχος Περιβάλλοντος και Πρασίνου.
Οι εργασίες και τα οφέλη της
Σύμφωνα με τη μελέτη, οι εργασίες-δασοκομικές παρεμβάσεις που εκτελούνται είναι η:
Ανόρθωση και βελτίωση της δομής του δάσους, που περιλαμβάνει κλαδέματα και αραιώσεις στα υψηλόκορμα πουρνάρια, ώστε η θαμνώδης βλάστηση να εξελιχθεί σταδιακά σε δενδρώδη μορφή και να διαμορφωθεί δρυόδασος.
Κλαδεύσεις και αραιώσεις για τη δημιουργία ανοιγμάτων και διαδρόμων μέσα στο δάσος, που διευκολύνουν την ανάπτυξη των δέντρων και μειώνουν τη συνέχεια της καύσιμης ύλης.
Φροντίδα και εξυγίανση πυκνών συστάδων πεύκης (δεύτερο στάδιο δασικής καλλιέργειας), που προήλθαν από παλαιότερες αναδασώσεις εξασφαλίζοντας καλύτερες συνθήκες ανάπτυξης της κόμης τους, ώστε το δάσος να αποκτήσει καλύτερη δομή και συνθήκες ανάπτυξης.
Απομάκρυνση ξερών ή πεσμένων δέντρων και χαμηλών κλαδιών, ώστε να μειώνεται η δυνατότητα εξάπλωσης πυρκαγιάς.
Κυκλική διαχείριση της δασικής βιομάζας, με αξιοποίηση ξυλείας ως καυσόξυλο ή τεχνικό ξύλο και θρυμματισμό των λεπτότερων υπολειμμάτων για εμπλουτισμό του εδάφους και ενίσχυση της φυσικής αναγέννησης.
Όπως εξηγεί ο δασολόγος-εργολάβος δημόσιων έργων Γιώργος Τέκνης, που έχει την ευθύνη του συντονισμού του έργου, «η εκτέλεση των εργασιών γίνεται με στόχο την προστασία του φυσικού πλούτου και της ασφάλειας των πολιτών, εφαρμόζοντας σύγχρονες μεθόδους πρόληψης και ορθής δασικής διαχείρισης».
Οι εκτεταμένες εργασίες αντιπυρικής προστασίας βρίσκονται σε τροχιά πλήρους ολοκλήρωσης, με το ποσοστό εκτέλεσης του έργου να ξεπερνά ήδη το 90%. Οι παρεμβάσεις το τελευταίο διάστημα επικεντρώνονται στα βόρεια των Πεύκων, όπου η δημιουργία περιμετρικών αντιπυρικών ζωνών μέσου πλάτους 10 μέτρων θωρακίζει τον οικιστικό ιστό έναντι του κινδύνου δασικών πυρκαγιών. Σύμφωνα με την πορεία των εργασιών:
- Ολοκληρώθηκαν πλήρως οι παρεμβάσεις στις περιοχές που καλύπτονται από κωνοφόρα δέντρα, τα οποία αποτελούν ζώνες υψηλής επικινδυνότητας.
- Σε εξέλιξη βρίσκεται το τελευταίο στάδιο εργασιών στο δάσος πλατυφύλλων, το οποίο αναμένεται να ολοκληρωθεί άμεσα.
Ήδη έχουν δημιουργηθεί οι προβλεπόμενες εστεγασμένες αντιπυρικές ζώνες που ως στόχο έχουν τον δραστικό περιορισμό της καύσιμης ύλης και την αύξηση της αντίστασης του δάσους, ώστε να αποτρέπεται η μετατροπή των έρπουσων πυρκαγιών σε υψηλές (στις κορυφές των δέντρων). Παράλληλα με την ασφάλεια, όμως, όπως επισημαίνει, η παρέμβαση προσφέρει σημαντικά περιβαλλοντικά και κοινωνικά οφέλη, και συγκεκριμένα:
- Κυκλική Οικονομία: Ο θρυμματισμός των προϊόντων κοπής και κλάδευσης και ο διασκορπισμός τους εντός των συστάδων συμβάλλει στον φυσικό εμπλουτισμό του εδάφους με οργανική ουσία.
- Υγεία του Δάσους: Οι εργασίες βελτιώνουν τη ζωτικότητα του δασικού οικοσυστήματος.
- Αναβάθμιση Ποιότητας Ζωής: Η αισθητική βελτίωση και η αυξημένη διαπερατότητα καθιστούν το δάσος πιο προσβάσιμο και φιλικό προς τους κατοίκους για δράσεις αναψυχής.
