Δήμος Θεσσαλονίκης: Σε φάση δημοπράτησης η ανάπλαση της πλατείας Αριστοτέλους

Στη φάση της δημοπράτησης περνά το εμβληματικό έργο της αναβάθμισης της πλατείας και του κεντρικού άξονα της Αριστοτέλους στη Θεσσαλονίκη, καθώς ολοκληρώνονται σταδιακά οι απαραίτητες θεσμικές, τεχνικές και διοικητικές ενέργειες που απαιτούνται για την πλήρη ωρίμανσή του.

Η συνολική περιοχή παρέμβασης εκτείνεται σε περίπου 32.500 τετραγωνικά μέτρα και περιλαμβάνει και τα πεζοδρόμια της παραλιακής Λεωφόρου Νίκης έως τις οδούς Πλουτάρχου και Δημοσθένους. Ο συνολικός προϋπολογισμός ανέρχεται σε περίπου 27 εκατομμύρια ευρώ και χρηματοδοτείται από το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Κεντρική Μακεδονία» του ΕΣΠΑ 2021-2027.

Σε πρόσφατο Δημοτικό Συμβούλιο, ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης, Στέλιος Αγγελούδης, είχε δηλώσει ότι ο φάκελος της δημοπράτησης είναι έτοιμος και βρίσκεται στη διαχειριστική αρχή για την τελική έγκριση. Όπως ανέφερε, η εκτεταμένη προετοιμασία είχε ως βασικό στόχο να αποφευχθούν προβλήματα τόσο στη λειτουργικότητα και τον χαρακτήρα της πλατείας όσο και στην εξέλιξη του έργου κατά την κατασκευή του.

Στο πλαίσιο αυτό, στα μέσα του Δεκεμβρίου, εγκρίθηκαν από τη δημοτική επιτροπή, αφενός η σύναψη Προγραμματικής Σύμβασης με την ΕΥΑΘ και αφετέρου, η υπογραφή Μνημονίου Συνεργασίας με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Πόλης Θεσσαλονίκης.

Πρόκειται για ένα έργο ιδιαίτερης κλίμακας και βαρύνουσας σημασίας για τη φυσιογνωμία της πόλης, το οποίο αφορά την εκτενή αναδιαμόρφωση της πλατείας Αριστοτέλους και του μνημειακού της άξονα, από τη Λεωφόρο Νίκης έως την οδό Εγνατία.

Η διαδικασία και το χρονοδιάγραμμα

Η διάρκεια υλοποίησης προβλέπεται να είναι περίπου 32 μήνες και το έργο θα εξελιχθεί σε τέσσερα διακριτά στάδια. Παρεμβάσεις θα διενεργηθούν αρχικά στον άξονα μεταξύ της Λεωφόρου Νίκης και της Μητροπόλεως ενώ σε δεύτερη φάση μεταξύ Μητροπόλεως και Τσιμισκή. Στη συνέχεια τα έργα θα μετακινηθούν στον άξονα μεταξύ Τσιμισκή κι Ερμού και τέλος, παρεμβάσεις θα γίνουν μεταξύ της οδού Ερμού και της Λεωφόρου Εγνατίας.

Η ανάπλαση βασίζεται στη μελέτη που προέκυψε από διεθνή αρχιτεκτονικό διαγωνισμό, με την ομάδα του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου να αναδεικνύεται νικήτρια. Το αρχικό concept προέβλεπε τη δημιουργία θεματικών ενοτήτων με φυτεύσεις φοινίκων, υδάτινα στοιχεία και μανόλιες, ώστε η πλατεία να λειτουργεί ως μια αντανάκλαση της ίδιας της πόλης.

Όπως αναφέρει στη «ΜτΚ» ο αντιδήμαρχος τεχνικών Έργων και Βιώσιμης Κινητικότητας, Πρόδρομος Νικηφορίδης, κατά την περαιτέρω επεξεργασία των μελετών έγιναν ορισμένες προσαρμογές. «Οι φοίνικες αφαιρέθηκαν από τον τελικό σχεδιασμό, ενώ οι 48 μανόλιες διατηρούνται, καθώς κρίναμε ότι ανταποκρίνονται καλύτερα στις συνθήκες του αστικού περιβάλλοντος και ενισχύουν τον πράσινο χαρακτήρα της πλατείας. Ειδικά για τις μανόλιες δε μας παίρνει να τις χάσουμε, αν σκεφτεί κανείς ότι γενικότερα το πράσινο στην πόλη δεν επαρκεί», σημειώνει.

Προγραμματική σύμβαση με την ΕΥΑΘ

Κατά τη συνεδρίαση της δημοτικής επιτροπής εγκρίθηκε επίσης η σύναψη Προγραμματικής Σύμβασης μεταξύ του Δήμου Θεσσαλονίκης, της ΕΥΑΘ ΑΕ και κατ’ επέκταση, της ΕΥΑΘ Παγίων, η οποία αφορά την αντικατάσταση των δικτύων ύδρευσης, αποχέτευσης ακαθάρτων και ομβρίων στο πλαίσιο της ανάπλασης της Αριστοτέλους.

Όπως επισημαίνεται στη σχετική εισήγηση, η επιτυχής υλοποίηση του έργου συνδέεται άμεσα με την κατάσταση των υφιστάμενων υπογείων δικτύων. Λόγω της παλαιότητάς τους κρίθηκε αναγκαία η προληπτική αντικατάστασή τους, ώστε να αποφευχθούν μελλοντικές παρεμβάσεις που θα προκαλούσαν καθυστερήσεις.

Η ΕΥΑΘ εκπόνησε ειδική μελέτη για την ανανέωση των δικτύων, η οποία ενσωματώθηκε στη συνολική μελέτη ανάπλασης, με στόχο όλες οι εργασίες να εκτελεστούν στο πλαίσιο μίας ενιαίας εργολαβίας, με αναθέτουσα αρχή τον Δήμο Θεσσαλονίκης.

Όπως δήλωσε στη «ΜτΚ» ο Διευθυντής Δικτύων Ύδρευσης της ΕΥΑΘ, Αλέξανδρος Μεντές, προβλέπεται πλήρης αντικατάσταση των δικτύων ύδρευσης και αποχέτευσης στην πλατεία Αριστοτέλους, καθώς και η κατασκευή νέου, αυτόνομου δικτύου ομβρίων υδάτων που θα καταλήγει απευθείας στη θάλασσα, καθώς σήμερα δεν υπάρχει αντίστοιχη υποδομή.

«Οι παρεμβάσεις θα εκτείνονται από την οδό Εγνατία έως τη Λεωφόρο Νίκης, ενώ τα συνεργεία της ΕΥΑΘ θα λειτουργούν σε απόλυτο συντονισμό με την εργολαβία του Δήμου, χωρίς επεκτάσεις σε άλλα σημεία», τονίζει ο κ. Μεντές. Το καθαρό κόστος των εργασιών ανέρχεται σε 1,2 εκατ. ευρώ και θα καλυφθεί από τον συνολικό προϋπολογισμό του έργου, με τα δίκτυα να παραμένουν σε λειτουργία καθ’ όλη τη διάρκεια των εργασιών.

Μνημόνιο-πλαίσιο για αρχαιολογικές εργασίες

Παράλληλα, από τη Δημοτική Επιτροπή, εγκρίθηκε η σύναψη Μνημονίου Συνεργασίας μεταξύ του Δήμου Θεσσαλονίκης και της Εφορείας Αρχαιοτήτων για την υλοποίηση ειδικού υποέργου που αφορά αρχαιολογικές έρευνες στο πλαίσιο της ανάπλασης.

Η Εφορεία θα πραγματοποιήσει αρχαιολογικές εργασίες σε όλα τα σημεία όπου θα γίνουν εκσκαφές, από την Εγνατία έως τη Λεωφόρο Νίκης. Οι παρεμβάσεις περιλαμβάνουν επίβλεψη εκσκαφών, δοκιμαστικές τομές, ανασκαφική έρευνα, τεκμηρίωση, συντήρηση και ανάδειξη ευρημάτων, καθώς και την οργάνωση του εργοταξίου. Ο προϋπολογισμός του έργου ανέρχεται σε 183.500 ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο 0,7% του συνολικού κόστους.

Η οριστική μελέτη έλαβε το «πράσινο φως» από το υπουργείο Πολιτισμού μέσω της Διεύθυνσης Αναστήλωσης, Μουσείων και Τεχνικών Έργων, υπό την προϋπόθεση τήρησης εννέα συγκεκριμένων όρων που τέθηκαν μετά από γνωμοδότηση του Κεντρικού Συμβουλίου Νεωτέρων Μνημείων.

Οι όροι αφορούν, μεταξύ άλλων, τον φωτισμό, τα υδάτινα στοιχεία, τη σκίαση των τραπεζοκαθισμάτων, τη διατήρηση του αγάλματος του Αριστοτέλη στη σημερινή του θέση, την απομάκρυνση περιπτέρων και την απαγόρευση δημιουργίας ποδηλατοδρόμων εντός της πλατείας. Ο αντιδήμαρχος Πρόδρομος Νικηφορίδης, σημειώνει ότι ο δήμος αποδέχεται πλήρως τις κατευθύνσεις του Συμβουλίου.

Στόχοι και παρεμβάσεις της ανάπλασης

Κεντρικός στόχος του έργου είναι η συνολική ποιοτική, λειτουργική και περιβαλλοντική αναβάθμιση του δημόσιου χώρου της Αριστοτέλους, η ανάδειξη της αρχιτεκτονικής ταυτότητας του άξονα και η δημιουργία ενός σύγχρονου, φιλικού και βιώσιμου δημόσιου χώρου.

Μεταξύ των βασικών επιδιώξεων περιλαμβάνονται η εφαρμογή αρχών βιώσιμης κινητικότητας και βιοκλιματικού σχεδιασμού, η αποκατάσταση της ενιαίας αισθητικής του άξονα, η απομάκρυνση ασύνδετων στοιχείων, η δημιουργία χώρων στάσης και περιπάτου, η σύνδεση με τις ισόγειες στοές των περιμετρικών κτηρίων και η χρήση ανθεκτικών υλικών με χαμηλές απαιτήσεις συντήρησης.

*Δημοσιεύθηκε στη «ΜτΚ» στις 04.01.2026