ΔΙΠΑΕ: Η Ελλάδα στη 2η θέση στην ΕΕ στην παχυσαρκία και στην 3η στην υπερβαρότητα

Η παιδική παχυσαρκία αποτελεί κρίσιμο ζήτημα δημόσιας υγείας σε διεθνές και εθνικό επίπεδο.

Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα δεδομένα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, το 25% των παιδιών ηλικίας 7-9 ετών στην Ευρώπη ζει με υπερβαρότητα ή παχυσαρκία, ενώ η Ελλάδα κατατάσσεται στη 2η θέση ως προς την παχυσαρκία και στην 3η ως προς την υπερβαρότητα.

Παράλληλα, το 18% των γονέων ή φροντιστών φαίνεται να υποεκτιμούν την κατάσταση των παιδιών τους με υπερβαρότητα ή παχυσαρκία.

Το Διεθνές Πανεπιστήμιο της Ελλάδος είναι ένα από τα 13 ΑΕΙ της χώρας που συμμετέχουν στο Εθνικό Πρόγραμμα «Τροφή για Δράση», κατά της παιδικής παχυσαρκίας. Το πρόγραμμα στο Διεθνές Πανεπιστήμιο της Ελλάδος ανέλαβε ομάδα επιστημόνων με υπεύθυνη την Μαρία Χασαπίδου, Καθηγήτρια του τμήματος Επιστημών Διατροφής και Διαιτολογίας, για τις περιοχές της Ανατολικής Θεσσαλονίκης, της Χαλκιδικής, της Πέλλας, των Γρεβενών, της Κοζάνης και του Κιλκίς, σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Κοινωνικής και Προληπτικής Ιατρικής (ΙΚΠΙ) και τη UNICEF, στο πλαίσιο του Εθνικού Δικτύου Συνεργαζόμενων Φορέων της Γενικής Γραμματείας Δημόσιας Υγείας.

Το Δίκτυo συστάθηκε στο πλαίσιο της Εθνικής Δράσης κατά της παιδικής παχυσαρκίας, η οποία υλοποιείται από το Υπουργείο Υγείας σε συνεργασία με τη UNICEF στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας Ελλάδα 2.0 με τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης – NextGenerationEU.

Το πρόγραμμα

Κεντρικός στόχος του προγράμματος αποτέλεσε η διάδοση και εφαρμογή των εργαλειοθηκών «Τροφή για Δράση», οι οποίες δίνουν έμφαση στην ενίσχυση τεσσάρων βασικών συμπεριφορών-στόχων: την ισορροπημένη διατροφή μέσω κατανάλωσης πρωινού και ενδιάμεσων γευμάτων, την επαρκή ενυδάτωση μέσω κατανάλωσης νερού, την ενίσχυση της σωματικής δραστηριότητας, και τη μείωση του χρόνου μπροστά σε οθόνες. Οι δράσεις, με περιεχόμενο βασισμένο στις εργαλειοθήκες, υλοποιήθηκαν μέσα από ευρύ φάσμα παρεμβάσεων με ισχυρό αντίκτυπο, από διατροφολόγους, ειδικούς φυσικής αγωγής, και εθελοντές φοιτητές.

Πραγματοποιήθηκαν σεμινάρια ευαισθητοποίησης και ενημέρωσης προς 1.025 εκπαιδευτικούς, γονείς και φροντιστές, δύο φεστιβάλ υγείας και άσκησης και ένας διαγενεακός μαραθώνιος με συνολική συμμετοχή 460 μαθητών και 150 ενηλίκων, σύσταση, υποστήριξη και εξοπλισμός δύο σχολείων-κόμβων σε Θεσσαλονίκη (1^ο Πρότυπο Δημοτικό Θεσσαλονίκης) και Κιλκίς (Πειραματικό Δημοτικό) με υλοποίηση δράσεων τους σε περίπου 500 μαθητές και την κοινότητα, υλοποίηση βιωματικών προγραμμάτων θερινής κατασκήνωσης, χαρτογράφηση δημόσιων χώρων αθλητισμού και πρασίνου, καθώς και συλλογή και σύνταξη οδηγών καλών πρακτικών για το σύνολο των δραστηριοτήτων και περιοχών.

«Η παιδική παχυσαρκία αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για αυτό και η πρόληψη και έγκαιρη παρέμβαση είναι ιδιαίτερα κρίσιμες. Μέσα από τη σχολική κοινότητα μπορούν να καλλιεργηθούν πρότυπα υγιεινής διατροφής και άσκησης. Το σχολείο μπορεί να αποτελέσει πυρήνα πρόληψης και ενημέρωσης» σημείωσε μεταξύ άλλων στον χαιρετισμό που απηύθηνε ο Αλέξανδρος Κόπτσης, Περιφερειακός Διευθυντής Εκπαίδευσης Κεντρικής Μακεδονίας, στο πλαίσιο παρουσίασης των αποτελεσμάτων του προγράμματος που πραγματοποιήθηκε σήμερα στην Πανεπιστημιούπολη του ΔΙΠΑΕ στη Σίνδο.

Υψηλότερα ποσοστά σε χαμηλότερα κοινωνικοοικονομικά στρώματα

Η κ. Χασαπίδου περιέγραψε ότι οι χώρες του νότου εμφανίζουν υψηλότερα ποσοστά παιδικής παχυσαρκίας σε σχέση με χώρες της βόρεια Ευρώπης, με τα χαμηλότερα ποσοστά να καταγράφονται στις σκανδιναβικές χώρες. Η ίδια συμμετέχει στο πρόγραμμα COSI του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας που ξεκίνησε το 2010 και ξεκινά εκ νέου σε λίγους μήνες. Σε αυτό το πρόγραμμα συμμετέχουν παιδιά δευτέρας και τέταρτης δημοτικού. «Το τμήμα Επιστημών Διατροφής και Διαιτολογίας του ΔΙΠΑΕ συμμετέχει σε αυτό το πρόγραμμα που αφορά την παρακολούθηση της παιδικής παχυσαρκίας στην Ευρώπη, αξιοποιώντας κοινά εργαλεία και μεθοδολογία» εξήγησε η κ. Χασαπίδου.

Σημείωσε πως μελέτη που έγινε σε όλη την Ελλάδα δείχνει ότι περιοχές με χαμηλότερο κοινωνικοοικονομικό επίπεδο εμφανίζουν υψηλότερα ποσοστά παιδικής παχυσαρκίας. «Πρόκειται για ευάλωτα νοικοκυριά και για ένα φαινόμενο που παρατηρείται σε όλες τις χώρες της Ευρώπης και στις ΗΠΑ. Γι’ αυτό θα τρέξουμε το επόμενο διάστημα πρόγραμμα στοχευμένο στα ευάλωτα νοικοκυριά» ανέφερε η ίδια. Τόνισε πως η παιδική παχυσαρκία έχει πολλές επιπτώσεις στην υγεία όπου εμφανίζουν, στην εφηβεία, υψηλά επίπεδα χοληστερόλης και αρτηριακής πίεσης ενώ παρατηρούνται και προβλήματα ψυχικής υγείας, εξαιτίας του bullying που παρατηρείται σε βάρος παχύσαρκων παιδιών.

Δρομολογείται συνταγογράφηση για εφήβους

Από την πλευρά της η Δρ. Νίκη Κατσίκη, επίκουρη Καθηγήτρια του Τμήματος Επιστημών Διατροφής και Διαιτολογίας του Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος, Ειδική Παθολόγος με εξειδίκευση στο σακχαρώδη διαβήτη, Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ με θέμα τα πεπτίδια πρόσληψης τροφής σε ινσουλινοθεραπευόμενους ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 ανέφερε κατά την τοποθέτησή της πως γίνεται μία προσπάθεια από το υπουργείο Υγείας να συνταγογραφείται, για άτομα 18 ετών και άνω, με νοσήματα παχυσαρκίας και υπερβαρότητας, η παραπομπή τους σε διαιτολόγους και σε χώρους άθλησης, μέσω ΗΔΙΚΑ. Πρόκειται για μία πρωτοβουλία που φέρνει στο προσκήνιο η χώρα μας, σε ευρωπαϊκό επίπεδο και το προσεχές διάστημα αναμένεται να διευκρινιστούν οι προϋποθέσεις και όροι με τους οποίους θα μπορέσει να «τρέξει» το συγκεκριμένο πρόγραμμα.

Οι δράσεις

Στο πλαίσιο των δράσεων του προγράμματος «Τροφή για Δράση» που ανέπτυξε το ΔΙΠΑΕ, στο 1ο Πρότυπο Σχολείο Θεσσαλονίκης υλοποιήθηκαν -μεταξύ άλλων- δράσεις άσκησης ώστε να επικοινωνηθεί σε μαθητές και μαθήτριες η σπουδαιότητα της άσκησης και διατροφής μέσα από παιχνίδια, με μεγάλη συμμετοχή από τα παιδιά. Στο πλαίσιο των ομίλων του σχολείου δημιουργήθηκε ψηφιακή εφαρμογή, με τη σημαντική συμβολή του ΔΙΠΑΕ, με κεντρικό θέμα τη μείωση της σπατάλης τροφίμων ενώ έγινε και το 2ο Family Run. «Είναι πολύ σημαντικό τα πανεπιστήμια να συνεργάζονται με τα σχολεία ώστε να μεταφερθεί η τεχνογνωσία. Η εφαρμογή δεν θα μπορούσε να υλοποιηθεί χωρίς τη σύμπραξη του σχολείου μας με το ΔΙΠΑΕ», σημείωσε μεταξύ άλλων η υποδιευθύντρια του Πρότυπου Σχολείου Θεσσαλονίκης κ. Τσαούση. Ο διευθυντής του σχολείου κ. Κοσμίδης σημείωσε πως θα ήταν ιδιαίτερα σημαντικό στα σχολεία να υπάρχουν οργανωμένες δομές που θα μπορούν να ελέγχουν και να φροντίζουν για τα σχολικά γεύματα και σωστή διατροφή των παιδιών.

Με τη συμμετοχή 160 κατασκηνωτών στους Ελαιώνες, σε πέντε κατασκηνωτικές περιόδους πραγματοποιήθηκαν διαδραστικά εργαστήρια με επίκεντρο την υγεία, τη διατροφή και την άσκηση και τέλος, έγινε χαρτογράφηση όλων των χώρων άθλησης και άσκησης της δυτικής Θεσσαλονίκης ώστε τα στοιχεία αυτά, μαζί με τα στοιχεία που θα συγκεντρώσουν τα υπόλοιπα 12 πανεπιστήμια (partners) να συμβάλλουν στην υλοποίηση δωρεάν εφαρμογής που θα κατασκευάσει η UNICEF και θα αφορά την καταγραφή δημόσιων/δημοτικών χώρων άθλησης σε όλη τη χώρα.

Η Εθνική Δράση κατά της παιδικής παχυσαρκίας

Η Εθνική Δράση για την αντιμετώπιση της παιδικής παχυσαρκίας αποτελεί το πρώτο ολοκληρωμένο πρόγραμμα με στόχο την πρόληψη και την καταπολέμησή της, μέσω της προώθησης και υιοθέτησης υγιεινών διατροφικών συνηθειών και σωματικής άσκησης. Το Πρόγραμμα υλοποιείται από το Υπουργείο Υγείας σε συνεργασία με τη UNICEF στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας Ελλάδα 2.0 με την χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης – NextGenerationEU. Στο πρόγραμμα συμμετέχουν ακαδημαϊκοί, δάσκαλοι, καθηγητές, επαγγελματίες υγείας, παιδίατροι, διαιτολόγοι, διακεκριμένοι σεφ, γονείς και παιδιά, αθλητικά σωματεία, τοπικοί φορείς και κοινότητες. Eίναι το πρώτο πρόγραμμα που υλοποιείται σε όλη την επικράτεια, καλύπτοντας τις ανάγκες των παιδιών ηλικίας 0-17 ετών και των οικογενειών τους, σε επίπεδο πρωτοβάθμιας, δευτεροβάθμιας και τριτοβάθμιας πρόληψης.