Επιτυχόντες των Πανελλαδικών γυρνούν την πλάτη στα ΑΕΙ

Μόχθησαν, διάβασαν, οι οικογένειές τους δαπάνησαν αρκετά χρήματα για να καταφέρουν να κάνουν το επόμενο βήμα και να περάσουν από τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση στην Τριτοβάθμια και όμως τελικώς αποφάσισαν να μην εξαργυρώσουν τους κόπους τους. Σε ένα ποσοστό που δεν υπερβαίνει κατά μέσο όρο το 5%, στα περισσότερα ΑΕΙ της χώρας, οι επιτυχόντες δεν εγγράφηκαν στα πανεπιστήμια που εισήχθησαν. «Σε συγκεκριμένες περιοχές, το κόστος ενοικίου πλέον αποτελεί αποτρεπτικό παράγοντα. Πολλές οικογένειες ιεραρχούν τη συμπλήρωση του Μηχανογραφικού, με γνώμονα το κόστος ζωής, προκειμένου να μπορέσουν να συντηρήσουν τη φοίτηση των παιδιών τους. Ένας άλλος παράγοντας είναι πως τα τελευταία χρόνια κερδίζουν έδαφος τα τεχνικά επαγγέλματα και οι ΣΑΕΚ. Μία άλλη παράμετρος που επικρατεί σε αρκετές οικογένειες τα τελευταία χρόνια είναι πως η εισαγωγή στο πανεπιστήμιο δεν εξασφαλίζει μία θέση στην αγορά εργασίας και έτσι επιλέγουν να μην προχωρήσουν σε αυτή τη θυσία. Ενδεικτικά, για να σπουδάσει ένα παιδί στο Πολυτεχνείο Κρήτης, με μετριοπαθείς υπολογισμούς, θα χρειασθεί να δαπανήσει η οικογένεια 50.000 ευρώ» λέει στη «ΜτΚ» ο Χρήστος Ταουσάνης σύμβουλος σταδιοδρομίας με πολυετή εμπειρία στον κλάδο του.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Spitogatos Insights, οι Μέσες Ζητούμενες Τιμές ενοικίασης φοιτητικών κατοικιών σε όλη τη χώρα κατέγραψαν άνοδο 5,3% τον Αύγουστο του 2026, σε σύγκριση με τον Αύγουστο του 2025. Στην περιοχή Κολωνάκι-Λυκαβηττός καταγράφεται η υψηλότερη μέση τιμή αναζήτησης, στα 635 ευρώ, με τη χαμηλότερη στα 429 ευρώ στην περιοχή Λεωφ. Πατησίων-Αχαρνών. Στο Κέντρο της Θεσσαλονίκης καταγράφεται η υψηλότερη μέση τιμή αναζήτησης, στα 550 ευρώ και η χαμηλότερη στα 398 ευρώ, στη Σταυρούπολη. Στα Χανιά, η μέση τιμή αναζήτησης διαμορφώνεται στα 515ευρώ, στο Ρέθυμνο στα 469 ευρώ, στα Ιωάννινα στα 415 ευρώ, στην Πάτρα στα 398 ευρώ, στην Κομοτηνή στα 366 ευρώ.

Πανεπιστήμιο Πατρών

Στο Πανεπιστήμιο Πατρών σύμφωνα με τον Πρύτανη Χρήστο Μπούρα, από τους επιτυχόντες των φετινών πανελλαδικών 400 δεν εγγράφηκαν στο Πανεπιστήμιο και μάλιστα, οι εννιά εξ αυτών πέρασαν στην Ιατρική. Επισημαίνεται βέβαια ότι, σε πραγματικούς αριθμούς (σύγκριση ηλεκτρονικά επιτυχόντων και ηλεκτρονικά εγγεγραμμένων) το νούμερο όσων δεν εγγράφηκαν ανέρχεται σε 265 καθότι δεν έχει ολοκληρωθεί ακόμα η διαδικασία για αλλοδαπούς, ομογενείς και λοιπές κατηγορίες. Σύμφωνα με τον κ. Μπούρα, πίσω από αυτή την εξέλιξη βρίσκεται ένας συνδυασμός παραγόντων. Σημαντικό ρόλο διαδραματίζουν οι οικονομικές δυσκολίες που αντιμετωπίζουν πολλές οικογένειες, το αυξημένο κόστος ενοικίασης κατοικίας και μετακίνησης, ενώ στην εικόνα ο ίδιος προσέθεσε και τη λειτουργία των Μη Κρατικών Πανεπιστημίων. Όπου βέβαια επισημαίνεται ότι για την ώρα τα Μη Κρατικά Πανεπιστήμια, με εξαίρεση το UNIC Athens, δεν προχωρούν σε εγγραφές μέχρι να ολοκληρωθούν οι διαδικασίες επαναπιστοποίησης των προγραμμάτων σπουδών.

Διεθνές Πανεπιστήμιο της Ελλάδος

Στο Διεθνές Πανεπιστήμιο της Ελλάδος το 95% των επιτυχόντων εγγράφηκαν στα τμήματα της επιλογής τους. Όπως διευκρινίζει στη «ΜτΚ» ο Πρύτανης Σταμάτης Αγγελόπουλος υπάρχει μία απόκλιση όσων έκαναν την εγγραφή τους στο υπουργείο Παιδείας και εγγράφηκαν στα τμήματα και όσων εισήχθησαν σε κάποιο ΑΕΙ αλλά, δεν εγγράφηκαν στην πλατφόρμα του Υπουργείου. Περιγράφει πως η δεύτερη κατηγορία «αδιαφόρησε εξαρχής καθώς δεν εγγράφηκαν στην ηλεκτρονική πύλη του Υπουργείου. Πρόκειται λοιπόν για άτομα που έχουν άλλον προσανατολισμό (να ξαναδώσουν πανελλαδικές, να φύγουν στο εξωτερικό ή να ακολουθήσουν μία διαφορετική πορεία), δεν μιλούμε δηλαδή για φοιτητές που πέτυχαν στις πανελλαδικές και τελικώς δεν πήγαν να εγγραφούν στο Πανεπιστήμιό τους γιατί δεν βρήκαν σπίτι ή γιατί είναι υψηλό το κόστος ζωής». Εξηγεί πως μία μικρή απώλεια παρατηρήθηκε σε όλα τα τμήματα. Με στόχο την εξασφάλιση μίας ποιοτικής φοιτητικής ζωής, όπως εξηγεί ο Πρύτανης πέραν του ξενοδοχείου που αγοράστηκε πέρσι για να καλύψει τις ανάγκες των φοιτητών της Αλεξάνδρειας Πανεπιστημιούπολης, ήδη ανακαινίζονται οι παλιές φοιτητικές εστίες στη Σίνδο και αναμένεται η χρηματοδότηση για την ανέγερση εστιών στις Σέρρες. Όσον αφορά τη σίτιση, καλύπτεται το σύνολο των αιτημάτων.

Πολυτεχνείο Κρήτης

Στο Πολυτεχνείο Κρήτης από τους 550 νεοεισαχθέντες δεν εγγράφηκαν τρία άτομα. Ωστόσο, όπως εξηγεί ο Πρύτανης Κωνσταντίνος Ουγγρίνης συνήθως ακολουθούν αρκετές μετεγγραφές, με το κόστος ζωής στα Χανιά να είναι ιδιαίτερα υψηλό και τη μέση τιμή αναζήτησης φοιτητικής κατοικίας να διαμορφώνεται γύρω στα 500 ευρώ. Σημαντικό πρόβλημα αποτελεί και το γεγονός ότι πολλοί ιδιοκτήτες ακολουθούν την πολιτική να βγάζουν τους φοιτητές από τα σπίτια τους θερινούς μήνες, από τα τέλη Μαΐου μέχρι και αρχές Οκτωβρίου προκειμένου να εξυπηρετήσουν τις αυξημένες τουριστικές ανάγκες του νησιού. «Έτσι, για τις δύο εξεταστικές του Ιουνίου και του Σεπτεμβρίου, οι φοιτητές μας αναγκάζονται να φιλοξενηθούν σε ξενοδοχεία ή σε φίλους. Αυτή είναι μια ιδιαίτερα ενοχλητική συνθήκη και αποτελεί και έναν λόγο για τον οποίο τα παιδιά εξαρχής επιφυλάσσονται να δηλώσουν το Πανεπιστήμιό μας στο Μηχανογραφικό. Από την πλευρά μας διαχρονικά μεριμνούμε για τη σίτιση και στέγαση των φοιτητών μας. Όλες οι αιτήσεις ικανοποιούνται όπου έχουμε περισσότερους από 300 φοιτητές και φοιτήτριες στις υπάρχουσες φοιτητικές εστίες, αριθμός που θα αυξηθεί σε περισσότερους από 400 μόλις ολοκληρωθούν οι νέες εστίες. Στο πλαίσιο των δυνατοτήτων μας προσπαθούμε να ανακουφίσουμε όσο μπορούμε τους φοιτητές και τις οικογένειές τους» λέει στη «ΜτΚ» ο κ. Ουγγρίνης. Επισημαίνεται ότι οι εστίες του Πολυτεχνείου Κρήτης δεν εντάσσονται στο ΙΝΕΔΙΒΙΜ, με αποτέλεσμα να υπάρχει σημαντική πίεση στον προϋπολογισμό του ιδρύματος, όσον αφορά την λειτουργία και τις συντηρήσεις. Άξιο αναφοράς είναι και το γεγονός ότι, σύμφωνα με τον κ. Ουγγρίνη, η Κρήτη καταγράφει μικρή αύξηση πληθυσμού τα τελευταία χρόνια, σε σύγκριση με άλλες περιοχές της χώρας, λόγω της «βαριάς της βιομηχανίας», τον τουρισμό. Σύμφωνα με έκθεση του ΙΟΒΕ που δημοσιεύθηκε το ’25, η Κρήτη κατέχει την 3η θέση στην προσφορά στο εθνικό ΑΕΠ.

Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης

Στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης το ακαδημαϊκό έτος ’26-’27 οι επιτυχόντες ανήλθαν σε 5.035 εκ των οποίων δεν εγγράφηκαν οι 43. Σύμφωνα με την Πρύτανη Μαρία Μιχαλοπούλου ο αριθμός αυτός αναμένεται να μειωθεί καθώς δεν έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία των εγγραφών. Τα στοιχεία δεν διαφέρουν ιδιαίτερα, σε σύγκριση με το προηγούμενο ακαδημαϊκό έτος όπου από τους 5.066 επιτυχόντες δεν εγγράφηκαν 35. «Πρόκειται για έναν μικρό αριθμό παιδιών που μπορεί να επέλεξαν τελικά να ακολουθήσουν μία άλλη πορεία ακόμη και να δώσουν ξανά πανελλαδικές. Αυτό που προβληματίζει, με διαφορετική ένταση σε κάθε περιοχή, είναι το κόστος της φοιτητικής κατοικίας. Στο Δημοκρίτειο κάνουμε συστηματικά προσπάθειες αναβάθμισης της φοιτητικής στέγης: σε Ξάνθη, Κομοτηνή, Καβάλα και Ορεστιάδα όπου προχωρούμε στην ανακαίνιση, συντήρηση και/η ενεργειακή αναβάθμιση των φοιτητικών εστιών και για πρώτη φορά, μέσω ΣΔΙΤ, θα κατασκευαστούν εστίες στην Αλεξανδρούπολη και θα προστεθούν και άλλα δωμάτια στην Κομοτηνή» λέει στη «ΜτΚ». Η κ. Μιχαλοπούλου επισημαίνει πως αυτό που προβληματίζει είναι το δημογραφικό καθώς συνεχώς μειώνεται ο αριθμός των φοιτητών. «Ιδιαίτερα κρίσιμο ζήτημα, ιδίως για τα περιφερειακά πανεπιστήμια, αποτελεί η αναβάθμιση των φοιτητικών υπηρεσιών και της φοιτητικής εμπειρίας συνολικά, καθώς το δημογραφικό θα δημιουργήσει μία νέα κατάσταση στα ελληνικά πανεπιστήμια. Εκεί στοχεύει και το σύνολο των πρωτοβουλιών μας, όσον αφορά τη φοιτητική μέριμνα και την αναβάθμιση των προγραμμάτων σπουδών μας» υπογραμμίζει η Πρύτανης του ΔΠΘ.

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας

Στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας οι νεοεισαχθέντες ανέρχονται σε 3.198 εκ των οποίων έχουν ήδη εγγραφεί 3.006. Το 6% των φοιτητών που αποφάσισαν τελικώς να μην εγγραφούν στο πανεπιστήμιο δεν εμπνέει ανησυχία στις πρυτανικές αρχές που προχωρούν στον εκσυγχρονισμό των προγραμμάτων σπουδών με βάση τις σύγχρονες επαγγελματικές απαιτήσεις. Άξιο αναφοράς και το γεγονός ότι βρίσκεται στο τελικό στάδιο η διαγωνιστική διαδικασία για την κατασκευή έως το 2030 νέων συγκροτημάτων εστιών, με συνολικά 750 νέες κλίνες σε Κοζάνη, Φλώρινα, Καστοριά και Πτολεμαΐδα, παράλληλα με τις ανακαινίσεις, τις ενεργειακές αναβαθμίσεις και την κατασκευή νέων κτηρίων για τις Σχολές.

Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Ο Πρύτανης του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Χαράλαμπος Μπιλλίνης δηλώνει πως, σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, 321 από τους 4.821 επιτυχόντες δεν έχουν ολοκληρώσει την ηλεκτρονική εγγραφή τους, ποσοστό 6,66%. «Από την εικόνα αυτή δεν φαίνεται να προκύπτει μια γενικευμένη τάση μη εγγραφής στα Τμήματα του Ιδρύματος, ενώ σε αρκετά Τμήματα οι εγγραφές συνεχίζονται στις Γραμματείες. Οι διαφοροποιήσεις που καταγράφονται χρειάζονται προσεκτική ανάγνωση, λαμβάνοντας υπόψη και τον αριθμό των επιτυχόντων σε κάθε Τμήμα. Ως προς τους λόγους της μη εγγραφής, δεν διαθέτουμε στοιχεία που να τεκμηριώνουν σύνδεση με οικονομικές δυσκολίες ή με το κόστος διαβίωσης και στέγασης. Για να διαπιστωθούν οι αιτίες, απαιτείται περαιτέρω διερεύνηση και δεν θα ήταν ορθό να τις αποδώσουμε σε συγκεκριμένο παράγοντα μόνο βάσει των αριθμών. Η στήριξη των φοιτητών αποτελεί σταθερή προτεραιότητα της διοίκησης, ανεξάρτητα από τη συγκεκριμένη καταγραφή. Στο πλαίσιο αυτό εντάσσονται οι προσπάθειές μας για την ενίσχυση της φοιτητικής μέριμνας και τη δημιουργία νέων φοιτητικών εστιών στον Βόλο και τη Λαμία, με στόχο να διευκολύνουμε ουσιαστικά τις συνθήκες φοίτησης στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας» περιγράφει ο κ. Μπιλλίνης.

Δεν εγγράφεται το 4-5%

Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Παιδείας, τα τελευταία περίπου τέσσερα χρόνια, δεν εγγράφεται το 4-5% των επιτυχόντων, κάθε χρόνο. «Το κόστος σπουδών μακριά από το σπίτι πιέζει πολλές οικογένειες. Και το στεγαστικό επίδομα, όσο σημαντικό κι αν είναι, δεν αρκεί από μόνο του. Χρειάζονται περισσότερες φοιτητικές εστίες και καλύτερες συνθήκες στις υπάρχουσες. Σήμερα υπάρχουν περίπου 12.500 φοιτητικές κλίνες, προχωρούν άλλες 8.000, ενώ 227 εκατ. ευρώ κατευθύνονται στην αναβάθμιση των υφιστάμενων εστιών» επεσήμανε ο υφυπουργός Παιδείας Νίκος Παπαϊωάννου. Εξήγησε πως από το 2019 έχει ενισχυθεί σημαντικά η φοιτητική μέριμνα. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Υπουργείου, η χρηματοδότηση για το φοιτητικό στεγαστικό επίδομα αυξήθηκε από 41,758 εκατ. ευρώ το 2019 σε 90 εκατ. ευρώ το 2026. Πρόκειται για αύξηση 115%. Το ίδιο το επίδομα, που το 2019 ήταν 1.000 ευρώ, αυξήθηκε στα 1.500 ευρώ, ενώ για τα περιφερειακά πανεπιστήμια φτάνει τα 2.000 ευρώ και τα 2.500 ευρώ σε περίπτωση συγκατοίκησης.

Στη σίτιση, η ετήσια χρηματοδότηση αυξάνεται από περίπου 56 σε 83 εκατ. ευρώ και αυξάνεται ταυτόχρονα το ημερήσιο σιτηρέσιο, από 2 σε 3 ευρώ και από 2,45 σε 3,50 ευρώ στις ακριτικές και νησιωτικές περιοχές. «Δεν υποτιμούμε τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει μία οικογένεια όταν σπουδάζει ένα παιδί μακριά από το σπίτι της. Η απάντηση είναι να μειώνουμε το κόστος εκεί όπου δημιουργείται: στη στέγη, στο φαγητό και στη μετακίνηση. Και ταυτόχρονα να επενδύουμε σε μόνιμες φοιτητικές υποδομές και σε ένα δημόσιο πανεπιστήμιο πιο ισχυρό και πιο διεθνές» υπογράμμισε ο κ. Παπαϊωάννου.

Η πίεση του δημογραφικού

Η ανησυχητική εικόνα για τη μακροχρόνια συρρίκνωση των γεννήσεων που μεταφράζεται και σε μειωμένο πληθυσμό που θα φτάσει μελλοντικά στα πανεπιστήμια επιβεβαιώνεται από τα πρόσφατα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ. Οι γεννήσεις στην Ελλάδα κατά το 2025 ανήλθαν σε 65.618, καταγράφοντας μείωση κατά 4,2% σε σχέση με το 2024 που ήταν 68.467. Σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία για το πρώτο τρίμηνο του 2026 καταγράφηκαν 15.946 γεννήσεις, έναντι 17.292 το αντίστοιχο τρίμηνο του 2024. Είναι ενδεικτικό άλλωστε ότι το δημογραφικό πρόβλημα και η επίπτωση του στη λειτουργία των ΑΕΙ, θα συζητηθεί στην προπαρασκευαστική συνεδρίαση της Συνόδου Πρυτάνεων, στα μέσα Δεκεμβρίου. Ο Πρύτανης του Πανεπιστημίου Πατρών Χρήστος Μπούρας εκτίμησε πως έως το 2040 ο αριθμός των νέων φοιτητών θα μπορούσε να περιοριστεί στις 30.000 έως 32.000, για περίπου τον ίδιο αριθμό διαθέσιμων θέσεων. Μπροστά σε αυτή την προοπτική, έθεσε στο τραπέζι την ανάγκη συνολικού επανασχεδιασμού του ακαδημαϊκού χάρτη της χώρας.

*Δημοσιεύτηκε στη «ΜτΚ» στις 4/10/2026