- Newsroom
Σημαντική είναι η συμβολή των ελληνικών δασών ειδικότερα στη διατήρηση της βιοποικιλότητας και στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, σύμφωνα με όσα τονίζει στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο καθηγητής Δασικής Οικονομικής και Καινοτομίας, Τμήμα Δασολογίας, Επιστημών Ξύλου και Σχεδιασμού στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, Εργαστήριο Δασικής Οικονομικής, Μάρκετινγκ, Καινοτομίας & Επιχειρηματικότητας, Μάριος Τρίγκας.
Η σημαντικότερη υπηρεσία που προσφέρουν τα δάση, τονίζει, σχετίζεται με τη διατήρηση της βιοποικιλότητας. Η Ελλάδα αποτελεί ένα από τα «θερμά σημεία» (hotspots) βιοποικιλότητας του πλανήτη, λόγω του υψηλού ενδημισμού και της μεγάλης γενετικής ποικιλότητας των ειδών της. Το δίκτυο Natura 2000 στην Ελλάδα φιλοξενεί μοναδικούς δασικούς τύπους που λειτουργούν ως κιβωτοί ζωής.
Παράλληλα, τα δάση αποτελούν φυσικό σύμμαχο για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή και την καταπολέμησή της και διαδραματίζουν ζωτικό ρόλο στο να καταστεί η Ευρώπη η πρώτη κλιματικά ουδέτερη ήπειρος έως το 2050. Τα προϊόντα με βάση την ξυλεία που παράγονται με βιώσιμο τρόπο, μπορούν να συμβάλλουν στην επίτευξη της κλιματικής ουδετερότητας με την αποθήκευση του διοξειδίου του άνθρακα και την υποκατάσταση των ορυκτών υλικών στο πλαίσιο της βιοοικονομίας. Εξίσου σημαντική είναι και η οικονομική αξία των ελληνικών δασών.
Τα ελληνικά δάση, σύμφωνα με τον καθηγητή, προσφέρουν ένα ευρύ φάσμα οικοσυστημικών υπηρεσιών, οι οποίες ταξινομούνται σε προμηθευτικές, ρυθμιστικές, πολιτισμικές και υποστηρικτικές. Μέσω των προμηθευτικών υπηρεσιών, παρέχουν πολύτιμα υλικά αγαθά όπως ξυλεία, ρητίνη, εδώδιμα προϊόντα (μανιτάρια, καρπούς, μέλι) και φαρμακευτικά φυτά. Παράλληλα, επιτελούν κρίσιμες ρυθμιστικές λειτουργίες, καθώς δρουν ως «φυσικά σφουγγάρια» που ρυθμίζουν τον υδρολογικό κύκλο, αποτρέπουν τη διάβρωση του εδάφους και τις πλημμύρες, ενώ παράλληλα δεσμεύουν τεράστιες ποσότητες άνθρακα, συμβάλλοντας καθοριστικά στον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής.
Επιπλέον, σύμφωνα με τον ίδιο, οι πολιτισμικές υπηρεσίες τους αναδεικνύουν την αξία των δασών για αναψυχή, οικοτουρισμό και περιβαλλοντική εκπαίδευση, προσφέροντας ταυτόχρονα υψηλή αισθητική και πνευματική ικανοποίηση στους πολίτες. Η συνολική ετήσια οικονομική αξία αυτών των υπηρεσιών στην Ελλάδα, σύμφωνα με μελέτες, εκτιμάται ότι υπερβαίνει τα 2,83 δισ. ευρώ, γεγονός που υπογραμμίζει τη σημασία τους ως έναν ανεκτίμητο εθνικό θησαυρό και ζωτικό πυλώνα της κοινωνικής ευημερίας.
Στο ερώτημα πώς μετασχηματίζεται η διαχείριση των δασικών πόρων της χώρας σήμερα, ο καθηγητής στο πανεπιστήμιο Θεσσαλίας τονίζει:
«Τα ελληνικά δάση αποτελούν έναν ανεκτίμητο εθνικό θησαυρό, η σημασία του οποίου υπερβαίνει κατά πολύ την παραδοσιακή οικονομική αξία της ξυλείας. Καλύπτοντας πάνω από το 50% της χερσαίας επιφάνειας της χώρας, συνιστούν ένα πολυδιάστατο φυσικό κεφάλαιο που διασφαλίζει την οικολογική ισορροπία και την κοινωνική ευημερία. Σήμερα, η Ελλάδα μεταβαίνει από το μοντέλο της εντατικής ξυλοπαραγωγής προς ένα «μεσογειακό πρότυπο» δασοπονίας, το οποίο αναδεικνύει την πολυλειτουργικότητα και την προσαρμοστικότητα των οικοσυστημάτων σε μια ολιστική προσέγγιση διαχείρισης. Το μοντέλο αυτό βασίζεται στην πολυλειτουργικότητα, αναγνωρίζοντας ότι η σημασία των δασών υπερβαίνει την οικονομική αξία του ξύλου και περιλαμβάνει κρίσιμες υπηρεσίες όπως η διατήρηση της βιοποικιλότητας, η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, η ρύθμιση του υδρολογικού κύκλου και οι αξίες αναψυχής». Για να καταλήξει τονίζοντας:
«Στην εποχή της κλιματικής κρίσης, η προσαρμοστική δασική διαχείριση καθίσταται πλέον μονόδρομος για τη διασφάλιση της βιωσιμότητας των οικοσυστημάτων. Η προσέγγιση αυτή επιδιώκει τη μείωση της τρωτότητας των δασών μέσω εξειδικευμένων μέτρων και διαχειριστικών σχεδίων που ενισχύουν την ανθεκτικότητα και την ικανότητα προσαρμογής τους στα νέα κλιματικά δεδομένα. Τελικός στόχος είναι ο συγκερασμός της προστασίας του φυσικού κεφαλαίου με την ενίσχυση της τοπικής απασχόλησης και της κοινωνικής συνοχής στις ορεινές περιοχές».
