Γρήγορο τεστ αίματος με ελληνική «υπογραφή» ανιχνεύει καρκινικές μεταλλάξεις στο αίμα (φωτ.)

Μια ελπιδοφόρα μελέτη με ελληνική υπογραφή έρχεται να σώσει πολύτιμο χρόνο για ασθενείς που παλεύουν με τον καρκίνο. 

Διεπιστημονική ομάδα του πανεπιστημίου Πατρών ανέπτυξε ένα «γρήγορο» μοριακό τεστ που μέσα σε μόλις δέκα λεπτά μπορεί να εντοπίζει καρκινικές μεταλλάξεις στο αίμα.

Είναι η πρώτη φορά που αναπτύσσεται ένα τέτοιο τεστ και εφαρμόζεται σε υγρή βιοψία, μια απλή εξέταση αίματος μέσω της οποίας μπορούν να ανιχνευτούν διαφορετικοί τύποι καρκίνου. Η λήψη δείγματος γίνεται μέσω απλής αιμοληψίας, κάτι που κάνει τη διαδικασία για τον ασθενή ανώδυνη, σε αντίθεση με την παραδοσιακή βιοψία, όπου λαμβάνεται δείγμα από τον ιστό συγκεκριμένης περιοχής του όγκου.

«Το γρήγορο μοριακό τεστ που αναπτύξαμε μπορεί και ανιχνεύει γρήγορα και με μεγάλη ευαισθησία τα μεταλλαγμένα γονίδια που εκκρίνονται από τον όγκο στην κυκλοφορία του αίματος. Είναι η πρώτη φορά παγκοσμίως που αναπτύσσεται ένα τέτοιο τεστ για την ανίχνευση καρκινικού DNA που κυκλοφορεί στο αίμα» λέει στο makthes.gr η Δέσποινα Καλογιάννη, συντονίστρια της έρευνας και επίκουρη καθηγήτρια στο τμήμα Χημείας του Πανεπιστημίου Πατρών.

Η ίδια εξηγεί πως, στην κυκλοφορία του αίματος, υπάρχει, φυσιολογικά, το γονίδιό μας. Όταν όμως παρουσιάζεται καρκίνος, ενεργοποιείται μια διαδικασία που μεταλλάσσει το γονίδιο και «θραύσματά» του εκκρίνονται και κυκλοφορούν στο αίμα. Είναι τα κυκλοφορούντα καρκινικά DNA, τα οποία χρησιμοποιούνται από την επιστημονική κοινότητα ως νέοι, πολλά υποσχόμενοι βιοδείκτες, για την έγκαιρη ανίχνευση διαφόρων ειδών καρκίνου, καθώς και μεταστάσεών του.

Στη μελέτη που δημοσιεύτηκε στο διεθνές περιοδικό Analytica Chimica Acta, η διεπιστημονική ομάδα πήρε δείγματα αίματος από τρεις ασθενείς που νοσούν με καρκίνο του παχέος εντέρου για να ανιχνεύσει τις μεταλλάξεις σε συγκεκριμένα γονίδια που εκκρίνονται από τον όγκο. «Όταν γνωρίζεις ότι ο ασθενής παρουσιάζει μια συγκεκριμένη μετάλλαξη, είσαι σε θέση να μπορείς να προτείνεις και το αντίστοιχο θεραπευτικό σχήμα που πρέπει να ακολουθήσει για την καλύτερη δυνατή αντιμετώπιση της νόσου» τονίζει, υπογραμμίζοντας πως αυτό είναι ένα από τα βασικά πλεονεκτήματα του συγκεκριμένου τεστ.

Μία κόκκινη κηλίδα εμφανίζεται στην ταινία στην περίπτωση ύπαρξης μίας από τις τρεις κύριες σημειακές μεταλλάξεις του γονιδίου KRAS ενώ μία δεύτερη κόκκινη κηλίδα εμφανίζεται πάντα στην ταινία ως επιβεβαίωση της σωστής λειτουργίας του μοριακού τεστ

Το γρήγορο τεστ αίματος υπερτερεί σε σχέση με άλλες τεχνικές κυρίως λόγω της απλότητας στην κατασκευή και τη χρήση του- δε χρειάζεται ιδιαίτερα εξειδικευμένο προσωπικό για να το χρησιμοποιήσει- αλλά και λόγω του χαμηλού κόστους. Η ανίχνευση των μεταλλάξεων γίνεται με γυμνό μάτι εντός 10 λεπτών και η ομάδα υπολόγισε πως η ανάλυση με αυτό το τεστ κοστίζει περίπου 2 ευρώ ανά δείγμα, όταν άλλες τεχνικές κοστίζουν από 50 έως και 100 ευρώ ανά δείγμα.

Το μοριακό τεστ αυτό μπορεί εύκολα να εφαρμοστεί για την ανίχνευση οποιουδήποτε καρκινικού DNA που κυκλοφορεί στο αίμα ενώ με την κατάλληλη τροποποίηση μπορεί εύκολα να υιοθετηθεί σε κλινικές αναλύσεις ρουτίνας.

Η μελέτη με τίτλο “Liquid biopsy genotyping by a simple lateral flow strip assay with visual detection” συντάχθηκε από τους Παναγιώτα Καλλιγοσφύρη, Σοφία Νίκου, Βασιλική Μπράβου και Δέσποινα Καλογιάννη.