Guardian: Εκλογικός «πυρετός» στην Ευρώπη έως το 2027 – Η ακροδεξιά, η Γαλλία και ο κίνδυνος για την Ουκρανία
Εκλογικός υπερκύκλος σε τέσσερις από τις πέντε μεγαλύτερες χώρες της ΕΕ μπορεί να ανατρέψει τις πολιτικές ισορροπίες – Ο κίνδυνος συγκρότησης ευρωσκεπτικιστικού μπλοκ και τα εμπόδια στην ευρωπαϊκή βοήθεια προς το Κίεβο
Κάνε κλικ και δες περισσότερο emakedonia.gr στην αναζήτηση της Google
Πρόσθεσέ το στην Google- Newsroom
Μπροστά σε μια κρίσιμη εκλογική περίοδο βρίσκεται η Ευρώπη, καθώς οι αναμετρήσεις που θα πραγματοποιηθούν από τα τέλη του 2026 έως το τέλος του 2027 ενδέχεται να αλλάξουν ριζικά τις πολιτικές ισορροπίες στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η ενίσχυση των εθνικιστικών και ευρωσκεπτικιστικών δυνάμεων δημιουργεί τον κίνδυνο να διαμορφωθεί ένα ισχυρό πολιτικό μπλοκ, ικανό να μπλοκάρει κοινές αποφάσεις και να περιορίσει τη δυνατότητα της Ένωσης να αντιμετωπίζει τις διεθνείς προκλήσεις.
Σύμφωνα με ανάλυση του Guardian, ο εκλογικός «υπερκύκλος» που βρίσκεται προ των πυλών δεν απειλεί απαραίτητα με άμεση διάλυση την ΕΕ. Ενδέχεται, ωστόσο, να οδηγήσει σε σταδιακή αποδυνάμωση των ευρωπαϊκών θεσμών και της δυνατότητάς τους να διαμορφώνουν ενιαίες πολιτικές.
Ο αρθρογράφος Τζον Χένλεϊ περιγράφει μια Ευρώπη που βρίσκεται σε διαφορετική πολιτική τροχιά σε σχέση με τα τέλη της δεκαετίας του 1990. Τότε, η ήπειρος βρισκόταν υπό την επιρροή κεντροαριστερών κυβερνήσεων, με τον Τόνι Μπλερ στη Βρετανία, τον Λιονέλ Ζοσπέν στη Γαλλία και τον Γκέρχαρντ Σρέντερ στη Γερμανία. Η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση προχωρούσε, η οικονομία αναπτυσσόταν και η διεύρυνση προς την Ανατολική Ευρώπη δημιουργούσε προσδοκίες.
Σχεδόν τρεις δεκαετίες αργότερα, η πολιτική δυναμική φαίνεται να έχει αντιστραφεί, με την εθνικιστική ακροδεξιά να διεκδικεί ολοένα μεγαλύτερο ρόλο στη διακυβέρνηση των ευρωπαϊκών χωρών.
Εκλογές σε τέσσερις από τις πέντε μεγαλύτερες χώρες της ΕΕ
Από τα τέλη Νοεμβρίου 2026 έως το τέλος του 2027, οι πολίτες σε τέσσερα από τα πέντε μεγαλύτερα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με βάση τον πληθυσμό και την οικονομική τους ισχύ, θα κληθούν να ψηφίσουν.
Η αρχή γίνεται στις 29 Νοεμβρίου με τις πρόωρες βουλευτικές εκλογές στην Ισπανία. Ο σοσιαλιστής πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ αντιμετωπίζει το ενδεχόμενο εκλογικής ήττας, με το συντηρητικό Λαϊκό Κόμμα και το ακροδεξιό Vox να εμφανίζονται ως πιθανοί κυβερνητικοί εταίροι. Τα δύο κόμματα συνεργάζονται ήδη σε περιφερειακές κυβερνήσεις.
Την άνοιξη ακολουθούν οι προεδρικές και βουλευτικές εκλογές στη Γαλλία. Σύμφωνα με την ανάλυση του Guardian, η Μαρίν Λεπέν του Εθνικού Συναγερμού εμφανίζεται ως φαβορί για την προεδρική αναμέτρηση, έχοντας απέναντί της τον Ζαν-Λικ Μελανσόν και έναν κατακερματισμένο χώρο των παραδοσιακών κομμάτων.
Στην Πολωνία, οι εκλογές του 2027 ενδέχεται να οδηγήσουν στην ανατροπή της φιλοευρωπαϊκής κυβέρνησης του Ντόναλντ Τουσκ. Τα εθνικιστικά κόμματα, παρά τις μεταξύ τους πολιτικές διαφορές, συγκεντρώνουν αθροιστικά εκλογική επιρροή που πλησιάζει το 50%.
Στην Ιταλία, η ακροδεξιά πρωθυπουργός, Τζόρτζια Μελόνι, επιδιώκει να εξασφαλίσει δεύτερη κυβερνητική θητεία, ενώ παράλληλα δέχεται πιέσεις από ακόμη πιο σκληρές δυνάμεις στα δεξιά της. Μεταξύ αυτών βρίσκεται το κόμμα National Future του Ρομπέρτο Βανατσί.
Εκλογικές αναμετρήσεις αναμένονται επίσης στην Ελλάδα, στην Εσθονία, στη Φινλανδία και στη Σλοβακία, ενώ στη Γερμανία θα πραγματοποιηθούν περιφερειακές εκλογές.
Γιατί ενισχύονται οι εθνικιστικές και ευρωσκεπτικιστικές δυνάμεις
Ένα από τα βασικά παράδοξα που επισημαίνει ο Guardian είναι ότι η άνοδος των εθνικιστικών κομμάτων καταγράφεται την ίδια στιγμή που η υποστήριξη των Ευρωπαίων πολιτών προς την Ευρωπαϊκή Ένωση παραμένει σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα.
Συγκεκριμένα, το 74% των Ευρωπαίων θεωρεί ότι η χώρα του ωφελείται από τη συμμετοχή στην ΕΕ, ποσοστό που αποτελεί ιστορικό ρεκόρ. Η εμπειρία του Brexit, σε συνδυασμό με τη διεθνή αβεβαιότητα, έχει περιορίσει τη δημοτικότητα της ιδέας αποχώρησης από την Ένωση.
Οι περισσότερες εθνικιστικές δυνάμεις, άλλωστε, δεν επιδιώκουν πλέον την έξοδο των χωρών τους από την ΕΕ. Αντίθετα, προωθούν ένα διαφορετικό μοντέλο, στο οποίο η Ένωση θα λειτουργεί περισσότερο ως χαλαρή συνεργασία κυρίαρχων κρατών, με περιορισμένες αρμοδιότητες για τους ευρωπαϊκούς θεσμούς.
Η Ιταλίδα πολιτική επιστήμονας Ναταλί Τότσι προειδοποιεί ότι ο επερχόμενος εκλογικός κύκλος μπορεί να μεταβάλει δραματικά την εικόνα της Ευρώπης, οδηγώντας ακόμη και στην ουσιαστική απογύμνωση του ευρωπαϊκού εγχειρήματος από τις λειτουργίες του.
Πίσω από την εκλογική ενίσχυση της ακροδεξιάς βρίσκονται, σύμφωνα με την ανάλυση, κοινοί οικονομικοί και κοινωνικοί παράγοντες. Η χαμηλή οικονομική ανάπτυξη, η γήρανση του πληθυσμού, η πίεση στα δημόσια οικονομικά και η αύξηση του κόστους ζωής έχουν περιορίσει την εμπιστοσύνη των ψηφοφόρων προς τα παραδοσιακά κόμματα της Κεντροδεξιάς και της Κεντροαριστεράς.
Παράλληλα, τα εθνικιστικά κόμματα αξιοποιούν ζητήματα όπως η μετανάστευση, η πράσινη μετάβαση, η στήριξη προς την Ουκρανία και η παγκοσμιοποίηση, παρουσιάζοντάς τα ως απειλές για την εθνική κυριαρχία και την οικονομική ασφάλεια.
Στην ίδια κατεύθυνση, ο Guardian επισημαίνει τον ρόλο της ρωσικής παραπληροφόρησης, αλλά και την ανοιχτή υποστήριξη του Λευκού Οίκου του Ντόναλντ Τραμπ προς τα αποκαλούμενα πατριωτικά κόμματα.
Ενδεικτικό της αλλαγής των πολιτικών συσχετισμών είναι ότι σχεδόν ένας στους τέσσερις Ευρωπαίους ψηφοφόρους στηρίζει πλέον ακροδεξιά κόμματα, ποσοστό που έχει σχεδόν πενταπλασιαστεί σε σύγκριση με τα μέσα της δεκαετίας του 1990.
Η πορεία αυτή δεν είναι, πάντως, ομοιόμορφη σε όλες τις χώρες. Στη Γερμανία, η νεοναζιστική Εναλλακτική για τη Γερμανία (σ.σ. AfD) σημείωσε ιστορική περιφερειακή εκλογική νίκη, ενώ στην Ολλανδία το Κόμμα Ελευθερίας του Χερτ Βίλντερς έχασε σχεδόν το ένα τρίτο των εδρών του. Στην Ουγγαρία, το Fidesz του Βίκτορ Όρμπαν υπέστη βαριά ήττα, ενώ στη Σουηδία οι Σουηδοί Δημοκράτες κατέγραψαν υποχώρηση για πρώτη φορά έπειτα από 16 χρόνια.
Παρά τις επιμέρους διαφοροποιήσεις, η μακροπρόθεσμη τάση παραμένει ανοδική, με τις θέσεις της ακροδεξιάς να αποκτούν μεγαλύτερη αποδοχή ακόμη και στο εσωτερικό παραδοσιακών πολιτικών κομμάτων.
Ο κίνδυνος ενός ισχυρού ευρωσκεπτικιστικού μπλοκ
Το μεγαλύτερο πρόβλημα για την Ευρωπαϊκή Ένωση ενδέχεται να προκύψει στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, όπου σήμερα μόλις τρεις από τους 27 αρχηγούς κυβερνήσεων προέρχονται από την Κεντροαριστερά.
Εάν οι εκλογικές αναμετρήσεις στη Γαλλία, στην Ισπανία και στην Πολωνία οδηγήσουν στην ανάδειξη εθνικιστικών ή ευρωσκεπτικιστικών κυβερνήσεων, οι νέοι ηγέτες θα μπορούσαν να συντονιστούν με ομοϊδεάτες τους στην Ιταλία, στην Τσεχία, στη Ρουμανία, στη Σλοβακία και στη Σλοβενία.
Ένα τέτοιο πολιτικό μπλοκ δεν θα είχε απαραίτητα τη δυνατότητα να ανατρέψει το θεσμικό πλαίσιο της ΕΕ. Θα μπορούσε, όμως, να αποκτήσει σημαντική ισχύ στην παρεμπόδιση κοινών αποφάσεων, δημιουργώντας παρατεταμένα αδιέξοδα.
Στο επίκεντρο των διαφωνιών θα μπορούσαν να βρεθούν ο ευρωπαϊκός προϋπολογισμός, η μελλοντική διεύρυνση της Ένωσης και η οικονομική και στρατιωτική βοήθεια προς την Ουκρανία. Παράλληλα, θα μπορούσαν να δυσκολέψουν οι πρωτοβουλίες για την ενίσχυση της συνεργασίας στους τομείς της άμυνας, της ενέργειας, των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών και της τεχνολογίας.
Η Ναταλί Τότσι εκτιμά ότι η παρουσία περισσότερων ομοϊδεατών ηγετών στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα μπορούσε να επηρεάσει ακόμη και κυβερνήσεις που σήμερα επιδιώκουν συμβιβασμούς με τις Βρυξέλλες.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η ακροδεξιά πρωθυπουργός της Ιταλίας, Τζόρτζια Μελόνι, η οποία έχει διατηρήσει σχετικά συνεργάσιμη στάση απέναντι στους ευρωπαϊκούς θεσμούς. Η στάση αυτή συνδέεται τόσο με τις πολιτικές ισορροπίες όσο και με την εξάρτηση της Ιταλίας από περίπου 200 δισ. ευρώ ευρωπαϊκών πόρων ανάκαμψης.
Ωστόσο, η ισορροπία θα μπορούσε να μεταβληθεί εάν στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συμμετείχαν περισσότεροι ηγέτες με παρόμοιες πολιτικές θέσεις.
Γιατί η Γαλλία αποτελεί το κρισιμότερο εκλογικό μέτωπο
Από όλες τις επερχόμενες εκλογικές αναμετρήσεις, εκείνη της Γαλλίας θεωρείται από τον Guardian η σημαντικότερη για το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Μια ενδεχόμενη επικράτηση της ακροδεξιάς Μαρίν Λεπέν στις προεδρικές εκλογές θα μπορούσε να προκαλέσει βαθιά σύγκρουση με τις Βρυξέλλες, καθώς στο πολιτικό της πρόγραμμα περιλαμβάνονται προτάσεις που αμφισβητούν βασικές αρχές της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης.
Μεταξύ αυτών είναι η μείωση κατά 11 δισ. ευρώ της γαλλικής συνεισφοράς στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, η διεξαγωγή συνταγματικού δημοψηφίσματος για την κατοχύρωση της υπεροχής του γαλλικού έναντι του ευρωπαϊκού δικαίου, καθώς και πολιτικές που θα μπορούσαν να συγκρουστούν με τους κανόνες της ενιαίας αγοράς.
Ο Μουτζτάμπα Ραχμάν, αναλυτής της Eurasia Group, επισημαίνει ότι η Γαλλία διαθέτει πολύ μεγαλύτερη επιρροή στους ευρωπαϊκούς θεσμούς σε σύγκριση με χώρες όπως η Ουγγαρία.
Κατά την εκτίμησή του, μια ενδεχόμενη προεδρία Λεπέν θα είχε σαφώς μεγαλύτερες δυνατότητες από τον Βίκτορ Όρμπαν να αμφισβητήσει στην πράξη τη νομική και θεσμική αρχιτεκτονική της ΕΕ.
Μέχρι σήμερα, οι Βρυξέλλες έχουν καταφέρει να περιορίσουν τις παρεμβάσεις ευρωσκεπτικιστών ηγετών, καθώς αυτοί αποτελούσαν συνήθως μειοψηφία στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Η συγκρότηση ενός μεγαλύτερου και συντονισμένου μπλοκ θα μπορούσε να καταστήσει πολύ δυσκολότερη τόσο την εφαρμογή των ευρωπαϊκών κανόνων όσο και την επίτευξη συμφωνιών.
Η Ουκρανία πιθανό πρώτο θύμα των νέων πολιτικών συσχετισμών
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το ενδεχόμενο οι αλλαγές στις πολιτικές ισορροπίες της Ευρώπης να επηρεάσουν άμεσα τη στήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς την Ουκρανία.
Σύμφωνα με την ανάλυση του Guardian, μια ενδεχόμενη προεδρία Λεπέν θα μπορούσε να πρωτοστατήσει στη συγκρότηση μιας ομάδας κρατών που θα επιχειρούσαν να εμποδίσουν την έγκριση νέων πακέτων βοήθειας προς το Κίεβο.
Η εξέλιξη αυτή θα μπορούσε να αποδυναμώσει σημαντικά τη δυνατότητα της ΕΕ να διατηρήσει ενιαία στάση απέναντι στον πόλεμο, σε μια περίοδο κατά την οποία η ευρωπαϊκή υποστήριξη έχει ιδιαίτερη σημασία για την Ουκρανία.
Οι επιπτώσεις, ωστόσο, δεν θα περιορίζονταν στο ουκρανικό μέτωπο. Η αδυναμία επίτευξης συμφωνιών σε κρίσιμους τομείς θα μπορούσε να περιορίσει συνολικά τον ρόλο της Ένωσης ως ενιαίας πολιτικής και οικονομικής δύναμης.
Guardian: Ο κίνδυνος να χάσει η Ευρώπη τη δυνατότητα να διαμορφώνει το μέλλον της
Τον κίνδυνο που συνεπάγεται ο επερχόμενος εκλογικός κύκλος για τη συνοχή της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπογραμμίζει και ο Στέφαν Λένε, αναλυτής του Carnegie Europe.
Όπως εκτιμά, η ενίσχυση της ριζοσπαστικής Δεξιάς δεν σημαίνει απαραίτητα ότι η ΕΕ βρίσκεται μπροστά στον κίνδυνο άμεσης διάλυσης. Η μεγαλύτερη απειλή είναι να περιοριστεί η δυνατότητά της να εξελιχθεί σε μια Ένωση που μπορεί να ανταποκρίνεται αποτελεσματικά στις μελλοντικές προκλήσεις.
Μια Ευρώπη που αδυνατεί να λαμβάνει συλλογικές αποφάσεις για την ασφάλεια, την οικονομία και τη διεθνή της θέση κινδυνεύει να χάσει σταδιακά την πολιτική της βαρύτητα.
Το πραγματικό διακύβευμα των επόμενων εκλογών, επομένως, δεν είναι μόνο ποιοι θα κυβερνήσουν τις ευρωπαϊκές χώρες, αλλά και το κατά πόσο η Ευρωπαϊκή Ένωση θα διατηρήσει τη δυνατότητα να λειτουργεί ως ενιαία δύναμη σε ένα ολοένα πιο αβέβαιο διεθνές περιβάλλον.
Κάνε κλικ και δες περισσότερο emakedonia.gr στην αναζήτηση της Google
Πρόσθεσέ το στην GoogleΔιαβάστε περισσότερα
-
COP31: Το κείμενο της απόφασης που παρουσιάστηκε από την προεδρία είναι «απαράδεκτη οπισθοδρόμηση», καταγγέλλει η Γαλλία
Το νέο προσχέδιο τελικής απόφασης, το οποίο προετοίμασαν οι τουρκική και η αυστραλιανή προεδρία της διάσκεψης του ΟΗΕ, εξακολουθεί να μην περιλαμβάνει ρητή έκκληση για απομάκρυνση από τα ορυκτά καύσιμα
-
Τραμπ: Ίσως μάθουμε πράγματα που δεν θα μαθαίναμε αν δεν γινόταν η κυβερνοεπίθεση στο FBI
Ο Αμερικανός πρόεδρος έκανε ξανά αναφορά στα περί «απάτης με τη Ρωσία» για την προεκλογική εκστρατεία του το 2016
-
Βραζιλία: Σε ΜΕΘ ο πρώην πρόεδρος Ζαΐχ Μπολσονάρου
Διαγνώστηκε με οξεία απόφραξη στην κοιλιά ενώ έγινε επέμβαση για τοποθέτηση γαστρικού σωλήνα
-
Βέλγιο: Το αεροδρόμιο των Βρυξελλών αναμένει την ακύρωση της πλειονότητας των πτήσεων τη Δευτέρα λόγω απεργίας
«Το αεροδρόμιο των Βρυξελλών δυστυχώς αναμένει σημαντικές διαταραχές στη λειτουργία του εκείνη την ημέρα», αναφέρει σε ανακοίνωση του στον ιστότοπό του