- Newsroom
Η στεγαστική πίεση στην Ελλάδα εντείνεται, με τα ενοίκια να καταγράφουν από τις υψηλότερες αυξήσεις στην Ευρώπη και να απορροφούν πλέον δυσανάλογο μέρος του εισοδήματος των νοικοκυριών. Σύμφωνα με μελέτη του Κέντρου Φιλελεύθερων Μελετών (ΚΕΦΙΜ), η χώρα κατέλαβε το 2025 τη δεύτερη θέση στην Ευρωπαϊκή Ένωση ως προς την αύξηση ενοικίων, ενώ στην Αθήνα το κόστος στέγασης φτάνει σε οριακά επίπεδα, αγγίζοντας έως και το 93,6% του μέσου μισθού.
Η ανάλυση, που βασίζεται στα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της Eurostat και της Τράπεζας της Ελλάδος, καταγράφει τη συνεχιζόμενη επιδείνωση της οικονομικής προσβασιμότητας της στέγης, καθώς οι τιμές αυξάνονται με ταχύτερο ρυθμό από τα εισοδήματα.
Τι δείχνει η μελέτη
Σε επίπεδο ΕΕ-27, το 2025 οι τιμές κατοικιών αυξήθηκαν κατά 5,5% και τα ενοίκια κατά 3,2%. Ωστόσο, η Ελλάδα ξεχωρίζει αρνητικά, καταγράφοντας αύξηση 10,1%, τη δεύτερη υψηλότερη στην Ένωση μετά την Κροατία (17,6%). Ακολουθούν η Ουγγαρία (9,8%), η Βουλγαρία (9,6%) και η Ρουμανία (8,2%), ενώ οι χαμηλότερες αυξήσεις σημειώθηκαν σε Ιταλία, Γαλλία και Φινλανδία.
Η εξέλιξη των ενοικίων τα τελευταία 25 χρόνια αντικατοπτρίζει τις διακυμάνσεις της ελληνικής οικονομίας. Την περίοδο 2000–2011 αυξήθηκαν κατά 53%, λόγω ανάπτυξης και εύκολης πρόσβασης σε δανεισμό. Η οικονομική κρίση ανέτρεψε πλήρως την εικόνα, οδηγώντας σε πτώση 26% την περίοδο 2011–2018, με τα εισοδήματα να συρρικνώνονται και την ανεργία να εκτινάσσεται. Ακολούθησε στασιμότητα έως το 2021 και από το 2022 ξεκίνησε νέα ανοδική πορεία, που οδήγησε τα ενοίκια το 2025 πάνω από τα επίπεδα του 2010.
Ιδιαίτερα επιβαρυμένη είναι η εικόνα στην Αθήνα. Το ενοίκιο αντιστοιχεί στο 70,2% του μέσου εισοδήματος για διαμέρισμα ενός υπνοδωματίου και στο 93,6% για δύο υπνοδωμάτια (στοιχεία 2024). Τα αντίστοιχα ποσοστά στην Ευρωπαϊκή Ένωση διαμορφώνονται περίπου στο 31–34% και 46%, γεγονός που αναδεικνύει το μέγεθος της επιβάρυνσης για τα ελληνικά νοικοκυριά.
Από το 2023 και μετά, τα ενοίκια αυξάνονται με ρυθμούς που φτάνουν το 10% ετησίως, την ώρα που ο πληθωρισμός κινείται χαμηλότερα. Η εξέλιξη αυτή σημαίνει ότι η στέγαση γίνεται ολοένα και ακριβότερη σε πραγματικούς όρους, πλήττοντας κυρίως τα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα.
Άνοδος και στις τιμές αγοράς
Ανάλογη –και ακόμη πιο έντονη– είναι η εικόνα στην αγορά κατοικιών. Οι τιμές σχεδόν διπλασιάστηκαν την περίοδο 2000–2008, ακολούθησε σημαντική πτώση έως και -43% στην Αθήνα την περίοδο 2008–2017, ενώ από το 2017 έως το 2025 καταγράφεται ισχυρή ανάκαμψη της τάξης του +86%, με τις τιμές να ξεπερνούν πλέον τα προ κρίσης επίπεδα.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η γενική τάση δείχνει ότι οι τιμές αγοράς αυξάνονται ταχύτερα από τα ενοίκια. Από το 2005 έως το 2025 οι τιμές κατοικιών σχεδόν διπλασιάστηκαν, ενώ τα ενοίκια αυξήθηκαν κατά περίπου 43%, αντανακλώντας τη διαχρονική ανισορροπία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης, ιδιαίτερα στα μεγάλα αστικά κέντρα.
Οι αιτίες της κρίσης
Οι λόγοι πίσω από τη στεγαστική κρίση είναι πολλαπλοί και αλληλένδετοι. Η εκτόξευση της τουριστικής ζήτησης και η εξάπλωση των βραχυχρόνιων μισθώσεων έχουν περιορίσει σημαντικά το διαθέσιμο απόθεμα κατοικιών. Την ίδια στιγμή, η δεκαετής οικονομική κρίση οδήγησε σε κατακόρυφη μείωση της οικοδομικής δραστηριότητας, δημιουργώντας έλλειμμα προσφοράς.
Παράλληλα, οι ξένες επενδύσεις στην αγορά ακινήτων και προγράμματα όπως η Golden Visa ενισχύουν περαιτέρω τη ζήτηση, αυξάνοντας τις πιέσεις στις τιμές.
Όπως επισημαίνει ο πρόεδρος του ΚΕΦΙΜ, Νίκος Ρώμπαπας, η στεγαστική κρίση αφορά όχι μόνο την αγορά ακινήτων αλλά και την καθημερινότητα, τις προοπτικές και την ποιότητα ζωής χιλιάδων νοικοκυριών, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για πολιτικές που θα ενισχύσουν την προσφορά κατοικιών, θα περιορίσουν τις στρεβλώσεις της αγοράς και θα στηρίξουν αποτελεσματικά τα πιο ευάλωτα νοικοκυριά.
