Η Ευρώπη προετοιμάζεται για ενδεχόμενο πόλεμο με τη Ρωσία σύμφωνα με το CNN

Το ευάλωτο πέρασμα του Σουβάλκι και ο φόβος για υβριδικές επιθέσεις

Κάνε κλικ και δες περισσότερο emakedonia.gr στην αναζήτηση της Google

Πρόσθεσέ το στην Google

- Newsroom

Μια σειρά από κινήσεις που καταγράφονται σχεδόν ταυτόχρονα σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες αποτυπώνει την αυξανόμενη ανησυχία για το ενδεχόμενο ο πόλεμος στην Ουκρανία να αποκτήσει ευρύτερες διαστάσεις ή η Ρωσία να επιχειρήσει να δοκιμάσει τις αντοχές του ΝΑΤΟ χωρίς να προχωρήσει σε μια μεγάλης κλίμακας στρατιωτική εισβολή.

Οι εξελίξεις των τελευταίων ημερών δείχνουν ότι η ευρωπαϊκή προετοιμασία δεν περιορίζεται πλέον στην ενίσχυση των ενόπλων δυνάμεων. Από την προστασία κρίσιμων υποδομών και την αντιμετώπιση κυβερνοεπιθέσεων έως την ανθεκτικότητα των νοσοκομείων, των δικτύων ενέργειας και των συστημάτων επικοινωνίας, οι κυβερνήσεις επανεξετάζουν τον τρόπο με τον οποίο θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν μια παρατεταμένη κρίση.

Την ίδια ώρα, η παρουσία ρωσικών ή ύποπτων ρωσικών drones στον εναέριο χώρο κρατών της ανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ εντείνει τον προβληματισμό. Στις 14 Σεπτεμβρίου, ιταλικό μαχητικό που συμμετείχε σε αποστολή του ΝΑΤΟ κατέρριψε πάνω από τη Λιθουανία ένα drone που είχε εισέλθει από τη Λευκορωσία. Οι λιθουανικές αρχές το συνέδεσαν με ρωσικής κατασκευής μη επανδρωμένο αεροσκάφος.

Από το Σουβάλκι έως τη Γαλλία, αυξάνεται η επιφυλακή

Τις τελευταίες ημέρες, η Λευκορωσία πραγματοποίησε στρατιωτικές ασκήσεις κοντά στα σύνορα με την Πολωνία και τη Λιθουανία, με τη συμμετοχή μηχανοκίνητων και τεθωρακισμένων μονάδων. Μεταξύ άλλων, οι δυνάμεις εκπαιδεύτηκαν στην προστασία των συνόρων και στην αντιμετώπιση drones.

Μέρος των ασκήσεων πραγματοποιήθηκε κοντά στο πέρασμα του Σουβάλκι, μια στενή λωρίδα περίπου 100 χιλιομέτρων που συνδέει τις χώρες της Βαλτικής με την υπόλοιπη επικράτεια του ΝΑΤΟ. Το Μινσκ χαρακτήρισε τις ασκήσεις αμυντικές.

Την ίδια στιγμή, ο Εμανουέλ Μακρόν συγκάλεσε στο Μέγαρο των Ηλυσίων πολιτικούς αρχηγούς και κορυφαία στελέχη για απόρρητη ενημέρωση από τις γαλλικές υπηρεσίες πληροφοριών.

Μετά τη συνάντηση, ο Γάλλος πρόεδρος μίλησε για εντεινόμενη ρωσική υβριδική απειλή εναντίον της Ευρώπης και της Γαλλίας και ζήτησε την εκπόνηση σχεδίου για την καλύτερη προστασία κρίσιμων υποδομών και ευαίσθητων εγκαταστάσεων της αμυντικής βιομηχανίας από επιθέσεις με drones και κυβερνοεπιθέσεις.

Η προειδοποίηση Τουσκ για «τυχαία» πλήγματα

Ακόμη πιο συγκεκριμένη ήταν η προειδοποίηση του Πολωνού πρωθυπουργού Ντόναλντ Τουσκ. Μιλώντας στο κοινοβούλιο, ο Τουσκ ανέφερε ότι, σύμφωνα με εκτιμήσεις υπηρεσιών πληροφοριών, υπάρχει κίνδυνος η Ρωσία να επιχειρήσει υβριδικά πλήγματα με drones ή πυραύλους εναντίον χωρών του ΝΑΤΟ που στηρίζουν την Ουκρανία και στη συνέχεια να τα παρουσιάσει ως «ατυχήματα».

Μια τέτοια τακτική, σύμφωνα με τον Πολωνό πρωθυπουργό, θα μπορούσε να έχει ως στόχο να δοκιμάσει την αποφασιστικότητα των συμμάχων και να δημιουργήσει αμφιβολίες για το εάν και με ποιον τρόπο θα ενεργοποιούνταν οι προβλέψεις συλλογικής άμυνας του ΝΑΤΟ.

Οι ανησυχίες ενισχύθηκαν μετά το περιστατικό της Λιθουανίας. Το drone που καταρρίφθηκε στις 14 Σεπτεμβρίου εισήλθε από τη Λευκορωσία και, σύμφωνα με τις λιθουανικές αρχές, έφερε εκρηκτικά. Η ακριβής πορεία και η αποστολή του εξακολουθούν να αποτελούν αντικείμενο διερεύνησης.

Παράλληλα, η Πολωνία βρίσκεται σε αυξημένη επιφυλακή μετά τις τελευταίες ρωσικές επιθέσεις στην Ουκρανία. Στις 17 Σεπτεμβρίου, η Βαρσοβία απογείωσε μαχητικά αεροσκάφη έπειτα από μεγάλη ρωσική επιδρομή με drones και πυραύλους στην Ουκρανία, χωρίς να αναφερθεί παραβίαση του πολωνικού εναέριου χώρου.

pyravlos-aspida.jpg?v=0

Γιατί το Σουβάλκι θεωρείται τόσο κρίσιμο

Το πέρασμα του Σουβάλκι βρίσκεται ανάμεσα στη Λευκορωσία και τον ρωσικό θύλακα του Καλίνινγκραντ. Στη μία πλευρά βρίσκονται η Πολωνία και η υπόλοιπη ηπειρωτική ζώνη του ΝΑΤΟ και στην άλλη η Λιθουανία, μέσω της οποίας υπάρχει χερσαία πρόσβαση προς τη Λετονία και την Εσθονία.

Η γεωγραφική αυτή ιδιαιτερότητα έχει καταστήσει την περιοχή ένα από τα σημεία που εξετάζονται συστηματικά στα αμυντικά σενάρια της Συμμαχίας.

Το σενάριο που προκαλεί προβληματισμό δεν αφορά κατ' ανάγκη μια μεγάλη ρωσική εισβολή, αλλά μια περιορισμένη στρατιωτική κίνηση ή επιχείρηση αμφίσημου χαρακτήρα, η οποία θα μπορούσε να δημιουργήσει το πολιτικό ερώτημα για το πόσο γρήγορα και με ποιον τρόπο θα αντιδρούσαν τα 32 κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ.

Η Συμμαχία έχει επανειλημμένα επισημάνει ότι η συλλογική άμυνα αποτελεί βασικό πυλώνα της λειτουργίας της. Παράλληλα, όμως, η ύπαρξη τέτοιων σεναρίων δεν αποτελεί από μόνη της ένδειξη ότι έχει ληφθεί ρωσική απόφαση για επίθεση.

Από το σαμποτάζ στις κυβερνοεπιθέσεις

Η ευρωπαϊκή ανησυχία αφορά σε μεγάλο βαθμό αυτό που περιγράφεται ως «γκρίζα ζώνη» μεταξύ ειρήνης και ανοιχτού πολέμου: κυβερνοεπιθέσεις, δολιοφθορές, εμπρησμούς, επιχειρήσεις με drones και πλήγματα σε κρίσιμες υποδομές, τα οποία είναι δυσκολότερο να αποδοθούν άμεσα σε ένα κράτος και δεν οδηγούν αυτομάτως σε στρατιωτική απάντηση.

Η ίδια η Ελβετία, στη νέα στρατηγική ασφαλείας της, περιγράφει ως υβριδικές απειλές ένα ευρύ φάσμα ενεργειών, από κυβερνοεπιθέσεις, παραπληροφόρηση και κατασκοπεία έως σαμποτάζ και οικονομικές πιέσεις.

Αυτή ακριβώς η αμφισημία αποτελεί μία από τις βασικές προκλήσεις για το ΝΑΤΟ: τέτοιου τύπου επιχειρήσεις μπορούν να παραμείνουν κάτω από το όριο μιας συμβατικής ένοπλης επίθεσης, αφήνοντας περιθώριο για άρνηση εμπλοκής και διαφορετικές εκτιμήσεις μεταξύ των συμμάχων.

Νοσοκομεία, νερό, τρόφιμα και ενεργειακά δίκτυα

Η ευρωπαϊκή προετοιμασία δεν περιορίζεται πλέον στα οπλικά συστήματα.

Το ΝΑΤΟ δημοσιοποίησε στις 17 Σεπτεμβρίου τις επικαιροποιημένες βασικές απαιτήσεις ανθεκτικότητας για το 2026, δίνοντας έμφαση στην ικανότητα των κρατών-μελών να διατηρούν κρίσιμες υπηρεσίες σε λειτουργία σε περίπτωση κρίσης ή ένοπλης σύγκρουσης.

Οι απαιτήσεις καλύπτουν, μεταξύ άλλων, τη συνέχεια της λειτουργίας των κυβερνήσεων, την ανθεκτικότητα της ενέργειας, την επάρκεια τροφίμων και νερού, την αντιμετώπιση μαζικών απωλειών και υγειονομικών κρίσεων, τις ασφαλείς επικοινωνίες και τα ανθεκτικά συστήματα μεταφορών.

Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στην ύπαρξη αποθεμάτων φαρμάκων και αίματος, στην αποκατάσταση ενεργειακών υποδομών, στη διατήρηση ασφαλών επικοινωνιών και στη δυνατότητα συνέχισης της λειτουργίας βασικών υπηρεσιών ακόμη και υπό παρατεταμένη πίεση.

Στις σχετικές συζητήσεις συμμετείχαν και Ουκρανοί αξιωματούχοι, μεταφέροντας την εμπειρία της χώρας από τη διατήρηση κρίσιμων υπηρεσιών σε συνθήκες συνεχών ρωσικών επιθέσεων.

Η Γερμανία προετοιμάζει τα νοσοκομεία

Στη Γερμανία, η συζήτηση έχει φτάσει και στην ικανότητα των νοσοκομείων να αντιμετωπίσουν μεγάλους αριθμούς τραυματιών σε περίπτωση στρατιωτικής κρίσης.

Στρατιωτικές και υγειονομικές αρχές εξετάζουν υποδομές και σχέδια έκτακτης ανάγκης, ενώ επανεξετάζεται ακόμη και η αξιοποίηση εγκαταστάσεων που είχαν δημιουργηθεί κατά την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου.

Η λογική εντάσσεται στη γενικότερη ευρωπαϊκή προσπάθεια να ενισχυθεί η πολιτική και κοινωνική ανθεκτικότητα, παράλληλα με τη στρατιωτική ικανότητα.

polonoi-stratiotes.jpg?v=0

Το Ηνωμένο Βασίλειο ζητά μεγαλύτερη κοινωνική ανθεκτικότητα

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η συζήτηση για την πολιτική προστασία συνδέεται επίσης με την ανάγκη των νοικοκυριών να μπορούν να ανταποκριθούν σε σοβαρές διακοπές βασικών υπηρεσιών.

Η προετοιμασία δεν αφορά αποκλειστικά έναν ενδεχόμενο πόλεμο, αλλά ένα ευρύτερο φάσμα κινδύνων, όπως κυβερνοεπιθέσεις, εχθρικές ενέργειες, ακραία καιρικά φαινόμενα και προβλήματα σε κρίσιμες υποδομές.

Στόχος είναι η ενίσχυση της κοινωνικής ανθεκτικότητας, ώστε οι πολίτες και οι κρατικές υπηρεσίες να μπορούν να συνεχίσουν να λειτουργούν ακόμη και σε περίπτωση σοβαρής διαταραχής.

Ακόμη και η Ελβετία αλλάζει τον σχεδιασμό της

Χαρακτηριστική είναι και η περίπτωση της ουδέτερης Ελβετίας.

Στις 18 Σεπτεμβρίου, η ελβετική κυβέρνηση ενέκρινε τη Στρατηγική Ασφαλείας 2026, η οποία δίνει έμφαση στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας, των δυνατοτήτων προστασίας και της αμυντικής ικανότητας.

Η Βέρνη εκτιμά ότι μια άμεση συμβατική επίθεση στην Ελβετία παραμένει απίθανη στο προβλεπτό μέλλον. Παράλληλα, όμως, αναγνωρίζει ότι η χώρα μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπη με υβριδικές απειλές, καθώς και με επιθέσεις μεγάλου βεληνεκούς, μεταξύ άλλων με drones ή βαλλιστικούς πυραύλους.

Η νέα στρατηγική περιλαμβάνει συνολικά 10 στόχους και 46 μέτρα, με την εφαρμογή τους να έχει ήδη ξεκινήσει.

Ο αμερικανικός παράγοντας

Πίσω από την αυξημένη ευρωπαϊκή κινητικότητα βρίσκεται και το ερώτημα του ρόλου των Ηνωμένων Πολιτειών σε μια ενδεχόμενη κρίση.

Η συζήτηση για την αμερικανική στρατιωτική παρουσία στην Ευρώπη έχει αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία, καθώς οι ευρωπαϊκές χώρες εξετάζουν τρόπους ενίσχυσης των δικών τους δυνατοτήτων άμυνας και αποτροπής.

Η εξέλιξη αυτή συνδέεται με την ευρύτερη συζήτηση για το μέλλον της ευρωπαϊκής άμυνας και τον βαθμό στον οποίο οι ευρωπαϊκοί σύμμαχοι μπορούν να αναλάβουν μεγαλύτερο μέρος του βάρους της συλλογικής άμυνας.

Το μάθημα της Ουκρανίας

Το βασικό συμπέρασμα που επιχειρεί να ενσωματώσει η Ευρώπη από τον πόλεμο στην Ουκρανία είναι ότι ένας σύγχρονος πόλεμος δεν κρίνεται μόνο από τον αριθμό των αρμάτων, των αεροσκαφών ή των πυραύλων.

Απαιτούνται ηλεκτρικά δίκτυα που συνεχίζουν να λειτουργούν μετά από πλήγματα, νοσοκομεία που μπορούν να αντιμετωπίσουν μαζικές απώλειες, εναλλακτικά δίκτυα επικοινωνίας, μεταφορές που παραμένουν ενεργές και κρατικοί μηχανισμοί ικανοί να λειτουργούν επί μακρόν υπό πίεση.

Αυτή είναι και η λογική πίσω από τις νέες απαιτήσεις του ΝΑΤΟ: η πολιτική και κοινωνική ανθεκτικότητα αντιμετωπίζεται πλέον ως αναπόσπαστο τμήμα της αποτροπής. Η Συμμαχία επισημαίνει ότι η ικανότητα των κρατών να προετοιμάζονται, να αντέχουν, να ανταποκρίνονται και να ανακάμπτουν γρήγορα από κρίσεις και διαταραχές αποτελεί βασικό στοιχείο της συλλογικής άμυνας.

Η αυξημένη κινητικότητα των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων δεν σημαίνει ότι μια σύγκρουση Ρωσίας-ΝΑΤΟ θεωρείται αναπόφευκτη. Δείχνει, ωστόσο, ότι οι ευρωπαϊκές χώρες και η Συμμαχία αντιμετωπίζουν πλέον ως σοβαρό ζήτημα την πιθανότητα μιας κλιμάκωσης πέρα από τα ουκρανικά σύνορα, ιδιαίτερα μέσω περιορισμένων, υβριδικών ή δύσκολα αποδιδόμενων ενεργειών.

Και σε αυτή την εξίσωση, το Σουβάλκι παραμένει ένα από τα πιο ευαίσθητα γεωγραφικά σημεία της ανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ.

Κάνε κλικ και δες περισσότερο emakedonia.gr στην αναζήτηση της Google

Πρόσθεσέ το στην Google
Loader
ESPA