Η μάχη για την αυτοδυναμία και τα αυτογκόλ σε κυβέρνηση και ΝΔ. Του Νίκου Οικονόμου

Δε θα είναι μία εύκολη εκλογική μάχη η επερχόμενη για τη ΝΔ. Όλες τις δημοσκοπήσεις του τελευταίου διαστήματος της δίνουν ένα ποσοστό που είναι κοντά στο 28 με 30%, κάτι που σημαίνει ότι η προσπάθειά της για να πετύχει την αυτοδυναμία, θα είναι δύσκολη και θα απαιτεί από εδώ και πέρα μια πολύ συγκεντρωμένη και χωρίς λάθη πορεία.

Είναι προφανές ότι ο στόχος δεν είναι ακατόρθωτος. Όπως θα θυμούνται πολλοί ακόμη και στις τελευταίες εκλογές κανείς δεν είχε προβλέψει το μέγεθος της εκλογικής της νίκης, το να ξεπεράσει, δηλαδή, το 40%. Αυτό είχε να κάνει σίγουρα και με το ότι πάντα στην τελική ευθεία διαμορφώνεται ένα κύμα που μπορεί να δώσει στο κόμμα που θα ανέβει επάνω του και θα το «καβαλήσει», ένα κρίσιμο +5%, ανεβάζοντας έτσι σημαντικά τα εκλογικά του ποσοστά. Είναι αυτός που θεωρείται φαβορί, είναι αυτός που θα πείσει την τελευταία στιγμή, είναι αυτός που θα δημιουργήσει την αίσθηση στον ψηφοφόρο ότι είναι η σίγουρη λύση, είναι αυτός που θα εκμεταλλευτεί τα λάθη του αντιπάλου. Αυτό κάποιους θα πείσει, κάποιους άλλους μπορεί και να μην τους πείσει, γιατί στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια -και ιδιαίτερα μετά τα μνημόνια- ένα τμήμα του εκλογικού σώματος δεν ενδιαφέρεται για το συνολικό καλό της χώρας. Είναι αυτοί που αισθάνονται εκτός συστήματος και δε συγκινούνται από διλήμματα. Και γράφουν στα παλαιότερα των υποδημάτων τους το αν η χώρα θα μπει σε περιπέτεια ή αν δεν θα υπάρχει την επομένη των εκλογών κυβέρνηση. Αυτοί δε θα πειστούν από τέτοια διλήμματα.

Υπάρχει όμως και ένα ποσοστό ανθρώπων που δεν επιθυμούν ανασφάλεια και ακυβερνησία, αλλά θέλουν μία ήρεμη ζωή και μία ισορροπημένη κατάσταση της οικονομίας και της κοινωνίας, έτσι ώστε να ζήσουν καλά και να ευημερήσουν. Αυτοί θα δώσουν την ψήφο τους σε αυτό το κόμμα που θα τους πείσει για το αύριο της χώρας.

Με αυτά τα δεδομένα, λοιπόν, είναι πιθανόν στην τελική ευθεία -και αναλόγως και του προεκλογικού κλίματος που θα επικρατήσει- η ΝΔ να «τσιμπήσει» ένα κρίσιμο ποσοστό και να εκτοξευτεί πάνω από το 30%. Αυτός νομίζω ότι είναι και ο βασικός στόχος του Κυριάκου Μητσοτάκη. Το + 31 ή 32%, έτσι ώστε να μην υπάρχει κάποιος που να αμφισβητήσει ότι αυτός θα είναι ο επόμενος πρωθυπουργός. Σε μια τέτοια περίπτωση η προσφυγή σε δεύτερες εκλογές είναι κάτι που δε θα το πολυσκεφτεί, ιδιαίτερα μάλιστα αν η διαφορά που θα έχει από το δεύτερο κόμμα είναι πάνω από 12 με 13 μονάδες. Ένα εκλογικό αποτέλεσμα που θα δίνει στη ΝΔ 32% και στον δεύτερο, που πιθανόν θα είναι η ΕΛΑΣ, 18 με 19%, δεν εμπεριέχει πολλούς κινδύνους για τη ΝΔ και η προσφυγή στις δεύτερες κάλπες θα πρέπει να θεωρείται δεδομένη. Γι’ αυτό και είναι κρίσιμο για τη ΝΔ το αποτέλεσμα της πρώτης Κυριακής.

Το δίλημμα για τη ΝΔ θα είναι αν στο ΠΑΣΟΚ εξαιτίας του αποτελέσματος δημιουργηθούν αναταράξεις (είτε για το αποτέλεσμα είτε για τη μετεκλογική στρατηγική) και δεχτεί τελικά να συγκυβερνήσει παρά τα όσα επανέλαβε και χτες στη Συνέντευξη Τύπου ο Νίκος Ανδρουλάκης. Θα πάει ο Μητσοτάκης σε δεύτερες κάλπες ή θα συγκυβερνήσει; Αλλά έχουμε δρόμο μέχρι εκεί. Γιατί πολλοί εκτιμούν ότι το ΠΑΣΟΚ σταδιακά θα ανεβαίνει μέχρι τις εκλογές. Αν όμως είμαστε στο σενάριο 32% ΝΔ, 18% ΕΛΑΣ και 13% ΠΑΣΟΚ η δεύτερη κάλπη ως επιλογή για τη ΝΔ θα πρέπει να θεωρείται δεδομένη. Γιατί μπορεί να της δώσει στη δεύτερη κάλπη ένα κρίσιμο +3% με 5% και ταυτόχρονα να περιορίσει τα κόμματα που θα μπουν στη Βουλή, μειώνοντας έτσι το απαραίτητο ποσοστό που χρειάζεται το πρώτο κόμμα για να είναι αυτοδύναμο.

Βέβαια για να τα λέμε όλα και η δεύτερη κάλπη εμπεριέχει δυσκολίες και ρίσκα, γιατί όπως έχουμε δει στην Ελλάδα κάποιες φορές δεν ευνόησε καθοριστικά το πρώτο κόμμα. Το είδαμε στις εκλογές του ’89, όπου σε συνθήκες απίστευτης πόλωσης με τα ζόρια η ΝΔ του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη τσιμπούσε ποσοστά. +1,8 στις δεύτερες εκλογές του ‘89 και μόλις +0,7 σε αυτές του ‘90, ενώ στις δεύτερες εκλογές του 2023 η ΝΔ του Κυριάκου Μητσοτάκη έχασε κιόλας ποσοστά. Δεν το είδαμε βέβαια αυτό στις εκλογές του 2012 όταν η ΝΔ του Αντώνη Σαμαρά σχεδόν εκτοξεύτηκε απ’ το 18% της πρώτης κάλπης στο 30% της δεύτερης, εκμεταλλευόμενη βέβαια τον μεγάλο κίνδυνο που αισθάνθηκαν οι Έλληνες για τη χρεοκοπία και την έξοδο της χώρας από το ευρώ.

Σε αυτό, λοιπόν, το σύνθετο πολιτικό σκηνικό η ΝΔ δεν επιτρέπεται να κάνει λάθη και να βάζει αυτογκόλ. Δεν επιτρέπεται να εμφανίζει φαινόμενα ασυνεννοησίας, μη σεβασμού των κοινοβουλευτικών δεδομένων, να κάνει βιαστικές κινήσεις και τα στελέχη της να διατυπώνουν προωθημένες προσωπικές απόψεις σε κρίσιμα κοινωνικά θέματα.

Δεν επιτρέπεται για παράδειγμα ο κυβερνητικός εκπρόσωπος να εκφράζει προσωπικές απόψεις και μάλιστα σε τόσο ευαίσθητα θέματα, όπως είναι τα επιδόματα ανεργίας. Ό,τι κι αν στηρίζει τη συλλογιστική του -και προφανώς στο πίσω μέρος της πρότασης του Παύλου Μαρινάκη ήταν το να δείξει ότι η οικονομία μας πάει τόσο καλά που δε χρειαζόμαστε επιδόματα ανεργίας μεγάλης διαρκείας. Όμως αυτό είναι κάτι που δε λέγεται. Δε λέγεται προεκλογικά, δε λέγεται από τον κυβερνητικό εκπρόσωπο, δε λέγεται γιατί η οικονομία δεν πετάει κιόλας, δε λέγεται γιατί δε χρειάζεται να δημιουργήσεις σε μια κρίσιμη κατηγορία πολιτών, όπως είναι οι άνεργοι, μια τέτοια ανασφάλεια. Και νομίζω ότι αυτό μπορεί να ήταν και το μοναδικό μέχρι στιγμής λάθος του Παύλου Μαρινάκη που είναι η αλήθεια ότι έχει αποδειχτεί ως ο καλύτερος κυβερνητικός εκπρόσωπος τη περιόδου Μητσοτάκη.

Δεν επιτρέπονται βέβαια ούτε δηλώσεις του είδους ότι αν δεν εκλεγεί ο Μητσοτάκης υπάρχει ενδεχόμενο να έχουμε ντου από την άλλη πλευρά του Αιγαίου, όπως ισχυρίστηκε πρόσφατα ο κατά τα άλλα doer υπουργός Δικαιοσύνης Γιώργος Φλωρίδης. Που τα λέει πολλές φορές χύμα και αρέσει σε αρκετούς ένθερμους Νεοδημοκράτες, αλλά κάποιες φορές τέτοιου είδους διλήμματα ενοχλούν τον κόσμο και έχουν τα ανάποδα αποτελέσματα από αυτά που επιδιώκουν αυτοί που τα διατυπώνουν. 

Ούτε βέβαια δικαιολογούνται δημόσιες διαμαρτυρίες βουλευτών (και σε τέτοιο τόνο: «να τον χαίρεστε τον διευθυντή του γραφείου σας που δεν μου απαντά»), όπως αυτή του Μακάριου Λαζαρίδη, που έκανε λόγο για κακές και αλαζονικές συμπεριφορές διευθυντών υπουργών. Επειδή ο διευθυντής του υπουργού Εθνικής Άμυνας δεν απαντούσε στον βουλευτή της ΝΔ. Σε μία τέτοια φάση απαιτείται αυτοσυγκράτηση και ψυχραιμία και δεν επιτρέπονται δημόσιες αντιπαραθέσεις και μάλιστα με τέτοιο λεξιλόγιο. Αν παρατηρείται μια τέτοια αδιαφορία εκ μέρους ενός κρατικού στελέχους προς έναν βουλευτή, παίρνεις τον Γιώργο Μυλωνάκη στο Μέγαρο Μαξίμου και εκεί (τσιρίζοντας μάλιστα) εκφράζεις τη διαμαρτυρία σου.

Κλείνοντας, αυτό που σίγουρα χρειάζεται επίσης η ΝΔ είναι να σταματήσει μια χαμηλών τόνων ακόμη παρασκηνιακή γκρίνια.

Όλοι ξέρουν καλύτερα ακόμη και από τον πρωθυπουργό. Όμως αυτό αποτελεί το ισχυρό χαρτί της ΝΔ σήμερα, γιατί είναι ο πρώτος εν ενεργεία πρωθυπουργός από τη ΝΔ που κατάφερε να φτάσει να διεκδικήσει μια τρίτη συνεχόμενη τετραετία. Και αυτό δεν είναι κάτι υποκειμενικό, αλλά απόλυτα αντικειμενικό. Η γκρίνια, λοιπόν, είναι αυτή που κόβει την όποια δυναμική έχουν αυτή τη στιγμή η ΝΔ και το κυβερνητικό κόμμα, που επίσης αντικειμενικά έχει πετύχει ένα σωρό καλά πράγματα.

Η «μίρλα» όμως δυσκολεύει την όποια ομαδική προσπάθεια που γίνεται για να αυξηθούν τα ποσοστά της ΝΔ. Γιατί με αυτά και με αυτά και έχοντας απέναντι τον Σαμαρά και με τον Καραμανλή να κοιτά το ταβάνι και να ασκεί κάθε λίγο και λιγάκι κριτική όχι μόνο η αυτοδυναμία δυσκολεύει, αλλά και η καθαρή νίκη μπορεί να αμφισβητηθεί…