«Ηλεκτρίζονται»… ξανά τα ράφια των σούπερ μάρκετ - Σε ποια προϊόντα έρχονται αυξήσεις ως 15%

Ανεβαίνει και πάλι, μετά από ένα τετράμηνο σχετικής ηρεμίας, η τάση των ανατιμήσεων στα ράφια με βιομηχανίες και σούπερ μάρκετ να αδυνατούν να συγκρατήσουν το ράλι του ενεργειακού κόστους, καθιστώντας αναπόφευκτες νέες αυξήσεις τιμών από το Νοέμβριο και πέρα.

Η συμφωνία μείωσης τιμών (μεταξύ κυβέρνησης – βιομηχανίας – σούπερ μάρκετ) στην οποία εντάσσονται πάνω από 1.000 αγαθά καθημερινής χρήσης (περίπου 1.300 κωδικοί), δεσμεύει τις βιομηχανίες ως και τα τέλη Οκτωβρίου. Μετά μπαίνουμε σε διακεκαυμένη ζώνη με την περίοδο των εορτών που ακολουθεί να λειτουργεί ως… σωσίβιο καθώς πολλές εταιρείες ενδέχεται να πατήσουν φρένο σε αυξήσεις για να μη χάσουν μερίδια αγοράς στην καλύτερη περίοδο, από πλευράς κατανάλωσης, για το λιανεμπόριο.

Πάντως, είτε από τον ερχόμενο μήνα είτε από τον Ιανουάριο του 2027 το αργότερο κι ενώ κανείς δεν ξέρει πως θα εξελιχθεί η κατάσταση στη διεθνή γεωπολιτική σκηνή, θα έρθουν ανατιμήσεις της τάξης (με τα τωρινά δεδομένα) του 10-15% σε πάνω από 400 κωδικούς αγαθών πρώτης ανάγκης (κρέας αρτοσκευάσματα, γάλα) απόρροια της «τρελής» πορείας του ενεργειακού κόστους που δεν μπορούν να ανακόψουν οι επιχειρήσεις χωρίς να περάσει μέρος… της ζημιάς και στην τελική τιμή των προϊόντων.

Τον χορό των αυξημένων τιμών (7-10%) ξεκίνησε ήδη να σέρνει η γαλακτοβιομηχανία με τη φέτα να… πέφτει πιο βαριά στους καταναλωτές. Η δραματική έλλειψη πρώτης ύλης, δηλαδή του πρόβειου γάλακτος, ως αποτέλεσμα της ευλογιάς που έπληξε την ελληνική κτηνοτροφία την τελευταία διετία – «χάθηκαν» περισσότερα από 450.000 πρόβατα – και η μη δυνατότητα αναδημιουργίας των κοπαδιών, σύμφωνα με τα όσα προβλέπει η κοινοτική νομοθεσία, είχε ως αποτέλεσμα την αύξηση της τιμής παραγωγού σε πάνω από 1,62 ευρώ το κιλό.

«Η διαμόρφωση των τιμών παραμένει σε σημαντικό βαθμό συνάρτηση και του ευρύτερου διεθνούς περιβάλλοντος»

Πηγές της αγοράς των τροφίμων στις οποίες απευθύνθηκε η «ΜτΚ» σημειώνουν τα εξής: «Πρωτοβουλίες που κινούνται υπέρ του καταναλωτή και της αγοραστικής του δύναμης έχουν, κατά κανόνα, την στήριξη της αγοράς. Πέραν αυτού, η πορεία των τιμών διαμορφώνεται από ένα σύνθετο πλέγμα παραγόντων, που επηρεάζεται από τις διεθνείς γεωπολιτικές εξελίξεις. Συνεπώς, η τελική διαμόρφωσή τους παραμένει σε σημαντικό βαθμό συνάρτηση και του ευρύτερου διεθνούς περιβάλλοντος. Ειδικά τα τελευταία χρόνια, έχουν καταβληθεί σημαντικές προσπάθειες, προκειμένου να περιοριστούν οι επιπτώσεις των αυξήσεων των κοστών για τους καταναλωτές. Όπως επιβεβαιώνεται από δημοσιευμένα στοιχεία του ΙΟΒΕ, η συμμετοχή των επεξεργασμένων τροφίμων στον πληθωρισμό, από τις αρχές του 2025 μέχρι σήμερα, είναι πέριξ του μηδενός. Σημαντική προϋπόθεση για την εξασφάλιση ανταγωνιστικών τιμών μακροπρόθεσμα είναι η διασφάλιση ενός σταθερού οικονομικού περιβάλλοντος».

Από το Νοέμβριο αρχίζουν τα δύσκολα…

Στο ίδιο μήκος κύματος, κύκλοι του λιανεμπορίου προαναγγέλουν νέες ανατιμήσεις στη «ΜτΚ» από τον Νοέμβριο.

«Η συμφωνία μείωσης τιμών μέχρι και αυτή τη στιγμή υλοποιείται έτσι όπως συμφωνήθηκε. Η πρώτη δέσμευση ήταν ότι στην περίοδο Ιουλίου και Αυγούστου δεν θα γίνουν ανατιμήσεις προϊόντων, παρά το γεγονός ότι λόγω του πολέμου που ξεκίνησε τον Φεβρουάριο, της σημαντικής ανόδου του ενεργειακού κόστους που επηρεάζει πάρα πολύ τόσο τις πρώτες ύλες όσο και το κόστος λειτουργίας των επιχειρήσεων, η πίεση ήταν μεγάλη και είναι μεγάλη. Ο δεύτερος άξονας ήταν να γίνει η επιλογή κωδικών προϊόντων πρώτης ανάγκης, σε εθελοντική βάση από τους προμηθευτές των προϊόντων αυτών, στους οποίους θα ισχύσουν μειωμένες τιμές κατά μέσο όρο 7-9%. Οι τιμές δηλαδή σε γενικές γραμμές από τον Ιούλιο ως τον Οκτώβριο ή δεν αυξήθηκαν ή μειώθηκαν. Η περίοδος που συμφωνήθηκε για μειώσεις τιμών ήταν το δίμηνο Σεπτέμβριος - Οκτώβριος, για αυτό το διάστημα δεσμευτήκαμε να μειωθούν οι τιμές. Από τον Νοέμβριο και πέρα όχι μόνο δεν αποκλείονται νέες ανατιμήσεις αλλά ήδη άρχισαν να εμφανίζονται σε κάποια προϊόντα όπως στη γαλακτοβιομηχανία (τυρί φέτα, κίτρινα τυριά, γάλα και γιαούρτια), λόγω της μεγάλης μείωσης του ζωικού κεφαλαίου στα αιγοπρόβατα.

Στα αιγοπρόβατα έχουν σφαγιαστεί αρκετές χιλιάδες ζώα, τα οποία λείπουν αυτή τη στιγμή, δεν παράγουν γάλα, δηλαδή υπάρχει μία μείωση σημαντική στην ποσότητα γάλακτος και γι αυτό το λόγο υπάρχουν ανατιμήσεις».

«Από τον Φεβρουάριο ως σήμερα 60% πάνω το ρεύμα»

«Όλες οι βιομηχανίες πιέζονται από το ενεργειακό κόστος, οι αυξήσεις έχουν περάσει πλέον στις πρώτες ύλες και στα υλικά συσκευασίας αυτών. Οι περισσότερες βιομηχανίες αναμένεται ότι κάποια στιγμή θα ξεκινήσουν ανατιμήσεις. Τώρα αν θα γίνουν οι ανατιμήσεις πριν τα Χριστούγεννα ή μετά τα Χριστούγεννα, αυτό θα φανεί στην πράξη. Ίσως επειδή η περίοδος των Χριστουγέννων είναι ευνοϊκή για την κατανάλωση, ορισμένες εταιρείες να ανακοινώσουν ανατιμήσεις που θα ισχύσουν από τον Ιανουάριο. Υπάρχουν όμως και εταιρείες που θα ξεκινήσουν νωρίτερα γιατί δεν μπορούν να αντέξουν το βάρος της σημαντικής αύξησης του κόστους. Από τον Φεβρουάριο που ξεκίνησε ο πόλεμος, τα κόστη έχουν μεγαλώσει πάρα πολύ και έχουν συσσωρευθεί. Όλο αυτό το καιρό έχουν απορροφηθεί και από τη βιομηχανία και από το λιανεμπόριο. Δεν πέρασαν στους καταναλωτές. Αυτό συνεχίζει να αποτυπώνεται στον πληθωρισμό, ο οποίος μάλιστα ήταν και αρνητικός. Τον Ιούνιο και τον Αύγουστο είχαμε μηδενικό πληθωρισμό. Τα κόστη της ενέργειας έχουν εκτιναχθεί περισσότερο από 60%. Το κόστος ενέργειας και τα υλικά συσκευασίας και οι πρώτες ύλες έχουν διψήφια άνοδο γιατί πολλά υλικά συσκευασίας στηρίζονται πάνω στο πετρέλαιο και τα παράγωγά του. Το ενεργειακό κόστος στις αλυσίδες σούπερ μάρκετ είναι υπερβολικά μεγάλο. Είναι το δεύτερο μεγαλύτερο κόστος μετά το εργασιακό, δεδομένου ότι οι αλυσίδες είναι πολύ ενεργοβόρες», προσθέτουν.

«Να μειωθεί το ενεργειακό κόστος, να πέσει ο ΦΠΑ»

«Διεθνώς ο πιο αποτελεσματικός τρόπος για να μειώνονται οι τιμές είναι πρώτον, η μείωση του κόστους της ενέργειας. Η ενέργεια είναι ένα μεγάλο μέρος της λειτουργίας που επηρεάζει τις τελικές τιμές. Το δεύτερο είναι η μείωση των έμμεσων φόρων είτε στην ενέργεια είτε στα προϊόντα αυτά καθεαυτά.

Η Ελλάδα έχει από τους υψηλότερους συντελεστές ΦΠΑ στην Ευρώπη, πρέπει να μειωθεί έστω και προσωρινά, το έχουν κάνει πολλές χώρες, δεν γίνεται πιστευτό το αφήγημα της κυβέρνησης πως θα χαθεί η μείωση και δε θα φτάσει στον καταναλωτή», καταλήγουν.

*Δημοσιεύτηκε στη "ΜτΚ" στις 4 Οκτωβρίου 2026