Καρκίνος του μαστού: Το στοίχημα παραμένει η πρόληψη

Μία στις οκτώ γυναίκες στην Ελλάδα θα εμφανίσει τη νόσο στη διάρκεια της ζωής της - Η πρόσβαση στις εξετάσεις, ο φόβος και οι ανισότητες που εξακολουθούν να υπάρχουν

Κάνε κλικ και δες περισσότερο emakedonia.gr στην αναζήτηση της Google

Πρόσθεσέ το στην Google

«Φοβάμαι τι θα μου βρουν». Είναι μία φράση που ακούει συχνά η χειρουργός μαστού Δέσποινα Καζαντζίδου από γυναίκες που αναβάλλουν τη μαστογραφία τους. Δεν είναι δύσκολο να καταλάβει κανείς τον φόβο τους. Η σκέψη ενός πιθανού ευρήματος προκαλεί αγωνία. Όμως, η αναβολή δεν εξαφανίζει τον κίνδυνο. Αντίθετα, μπορεί να καθυστερήσει τον εντοπισμό μίας νόσου που, όταν διαγνωστεί εγκαίρως, έχει πολύ καλύτερες πιθανότητες αποτελεσματικής αντιμετώπισης.

Το μήνυμα αποκτά ιδιαίτερη σημασία τον Οκτώβριο, τον μήνα ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης για τον καρκίνο του μαστού, με την 25η Οκτωβρίου να αποτελεί την Παγκόσμια Ημέρα κατά της νόσου.

karkinos-mastou-oktovrios-minas-enimerosis.jpg

Η πρόκληση δεν είναι μόνο να γνωρίζουν οι γυναίκες τη σημασία της πρόληψης, αλλά να μπορούν να την κάνουν πράξη, χωρίς ο φόβος, η απόσταση ή οι καθημερινές υποχρεώσεις να τις κρατούν μακριά από τον έλεγχο.

Μία στις οκτώ γυναίκες θα εμφανίσει τη νόσο

Ο καρκίνος του μαστού αποτελεί τη συχνότερη μορφή καρκίνου στις γυναίκες στην Ελλάδα. Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσίευσε ο Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ) τον Οκτώβριο του 2026, στη χώρα καταγράφονται περίπου 8.700 νέες διαγνώσεις και 2.400 θάνατοι ετησίως. Η πιθανότητα να εμφανίσει μια γυναίκα τη νόσο στη διάρκεια της ζωής της υπολογίζεται περίπου στο 12%, δηλαδή μία στις οκτώ γυναίκες. Περισσότερες από τις μισές νέες περιπτώσεις αφορούν γυναίκες ηλικίας 45 έως 69 ετών, ενώ περίπου το 16% καταγράφεται σε γυναίκες κάτω των 50 ετών.

Οι αριθμοί αυτοί αποτυπώνουν την έκταση του προβλήματος, όχι όμως ολόκληρη την εικόνα. Οι εξελίξεις στην έγκαιρη διάγνωση και στις θεραπείες έχουν βελτιώσει σημαντικά τις δυνατότητες αντιμετώπισης της νόσου. Όσο νωρίτερα εντοπιστεί ένας καρκίνος του μαστού, τόσο περισσότερες θεραπευτικές επιλογές μπορεί να υπάρχουν και τόσο καλύτερες είναι, κατά κανόνα, οι προοπτικές για την ασθενή.

«Πολύ συχνά εντοπίζουμε βλάβες που βρίσκονται στην αρχή τους και δεν είναι καν ψηλαφητές», επισημαίνει η κ. Καζαντζίδου. Η απουσία συμπτωμάτων δεν σημαίνει ότι δεν χρειάζεται προληπτικός έλεγχος. Μια αλλοίωση μπορεί να μην προκαλεί πόνο και να μην είναι ορατή, αλλά να αναδειχθεί στη μαστογραφία. Η εξέταση αποτελεί το βασικό εργαλείο προσυμπτωματικού ελέγχου, ενώ κάθε ύποπτο εύρημα απαιτεί την κατάλληλη ιατρική αξιολόγηση.

Υψηλή αναλογία μαστογράφων, άνιση πρόσβαση

Η χώρα μας εμφανίζει υψηλή αναλογία μαστογράφων σε σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Σύμφωνα με τη Eurostat, το 2024 αντιστοιχούσαν στην Ελλάδα 7,6 μονάδες μαστογραφίας ανά 100.000 κατοίκους, η υψηλότερη αναλογία μεταξύ των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης με διαθέσιμα στοιχεία. Ακολουθούσαν η Κύπρος με 6,9 και η Ιταλία με 3,7 μονάδες ανά 100.000 κατοίκους.

mastografia.jpg

Η εικόνα αυτή, ωστόσο, δεν αρκεί για να δείξει πόσο εύκολα μπορεί μια γυναίκα να εξεταστεί. Ο αριθμός των μηχανημάτων δεν αποτυπώνει από μόνος του αν όλα λειτουργούν, αν υπάρχει επαρκές και εξειδικευμένο προσωπικό ή πόση απόσταση χρειάζεται να διανύσει μια γυναίκα για να φτάσει σε μια δομή.

Τις δυσκολίες αυτές περιγράφει στη ΜτΚ ο Ευάγγελος Φιλόπουλος, χειρουργός μαστού και πρόεδρος της Ελληνικής Αντικαρκινικής Εταιρείας (ΕΑΕ). Όπως επισημαίνει, σε περιοχές όπως η Φωκίδα, η Ευρυτανία και αρκετά νησιά, η πρόσβαση στον έλεγχο απαιτεί σημαντική μετακίνηση. «Μια γυναίκα στη Σκόπελο ενδέχεται να χρειαστεί να ταξιδέψει έως τον Βόλο για να εξεταστεί. Για μια γυναίκα με οικογενειακές υποχρεώσεις, περιορισμένο χρόνο ή οικονομικές δυσκολίες, μια τέτοια μετακίνηση δεν είναι απλή υπόθεση».

Ενδεικτική είναι και η εικόνα που καταγράφει η Eurostat για τη συμμετοχή στον οργανωμένο προσυμπτωματικό έλεγχο. Το 2024 στη Δανία το ποσοστό των γυναικών 50-69 ετών που είχαν κάνει μαστογραφία έφτασε το 82,1%, στη Σουηδία το 82% και στη Φινλανδία το 81,6%. Το ζητούμενο δηλαδή είναι να υπάρχουν μηχανήματα πραγματικά προσβάσιμα σε κάθε γυναίκα.

Όταν ο μαστογράφος πηγαίνει στη γυναίκα

Στην προσπάθεια περιορισμού των ανισοτήτων συμβάλλουν οι κινητές μονάδες μαστογράφου της ΕΑΕ. Με δωρεάν εξετάσεις σε απομακρυσμένες περιοχές, οι μονάδες φέρνουν τον προληπτικό έλεγχο πιο κοντά στην καθημερινότητα των γυναικών.

Σύμφωνα με την ΕΑΕ, μέσω της δράσης έχουν εξεταστεί δωρεάν περισσότερες από 124.500 γυναίκες. Γυναίκες που διαφορετικά μπορεί να μην πραγματοποιούσαν τον έλεγχο, αποκτούν μια ευκολότερη δυνατότητα πρόσβασης.

Η μαστογραφία, πάντως, δεν αποτελεί πάντοτε το τελευταίο βήμα. Εάν εντοπιστεί εύρημα που χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση, είναι απαραίτητο να ακολουθήσουν οι κατάλληλες εξετάσεις και η αξιολόγηση από ειδικό γιατρό.

kiniti-monada-mastografias.jpg

Τι προσφέρει το «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ»

Σημαντικό εργαλείο για τη διευκόλυνση του ελέγχου είναι το εθνικό πρόγραμμα «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ», το οποίο συνεχίζεται με νέο κύκλο εξετάσεων από τον Οκτώβριο του 2026.

Το πρόγραμμα αφορά γυναίκες 45 έως 74 ετών, ασφαλισμένες και ανασφάλιστες. Προσφέρει δωρεάν ψηφιακή μαστογραφία και, όταν υπάρχει ένδειξη, συμπληρωματικό υπερηχογράφημα μαστών. Οι δικαιούχοι λαμβάνουν ηλεκτρονικό παραπεμπτικό μέσω SMS εφόσον έχουν ενεργοποιήσει την άυλη συνταγογράφηση, ενώ οι υπόλοιπες μπορούν να προγραμματίσουν δωρεάν το ραντεβού τους μέσω της πλατφόρμας proliptikes.gov.gr με τον ΑΜΚΑ τους.

Τα στοιχεία του πρώτου κύκλου αποδεικνύουν την αξία του: σύμφωνα με το Υπουργείο Υγείας, 1.267.026 γυναίκες υποβλήθηκαν σε ψηφιακή μαστογραφία, ενώ περισσότερες από 6.000 διαγνώστηκαν με καρκίνο του μαστού σε αρχικό στάδιο.

Η συμμετοχή στο πρόγραμμα δεν υποκαθιστά την εξατομικευμένη ιατρική παρακολούθηση. Γυναίκες με αυξημένο κίνδυνο λόγω οικογενειακού ιστορικού ή με συμπτώματα χρειάζεται να συμβουλεύονται τον γιατρό τους, ανεξάρτητα από την ηλικία τους.

Παράγοντες κινδύνου και συμπτώματα που δεν πρέπει να αγνοούνται

Παράλληλα με τον τακτικό έλεγχο, ο κ. Φιλόπουλος υπογραμμίζει την καταλυτική σημασία του τρόπου ζωής, αναδεικνύοντας την κατανάλωση αλκοόλ και την παχυσαρκία ως τους δύο πιο επιβαρυντικούς παράγοντες κινδύνου για την εμφάνιση του καρκίνου του μαστού. Η υιοθέτηση υγιεινών συνηθειών και η σωματική άσκηση συμβάλλουν στη μείωση του κινδύνου, χωρίς ωστόσο να εξαλείφουν την ανάγκη για προληπτικό έλεγχο.

Την ίδια στιγμή, συμπτώματα όπως ένα νέο εξόγκωμα στον μαστό ή στη μασχάλη, αλλαγές στο μέγεθος ή στο σχήμα, αλλοιώσεις στο δέρμα ή στη θηλή και ασυνήθιστες εκκρίσεις αποτελούν σημάδια που απαιτούν άμεση ιατρική αξιολόγηση. Οι αλλαγές αυτές δεν σημαίνουν απαραίτητα καρκίνο, αλλά δεν πρέπει να παραβλέπονται.

Το ραντεβού που δεν πρέπει να αναβάλλεται

Για πολλές γυναίκες, το δυσκολότερο βήμα είναι η απόφαση να κλείσουν το ραντεβού. Ο φόβος είναι ανθρώπινος, όμως η πρόληψη είναι πάνω από όλα μια πράξη αγάπης και φροντίδας προς τον ίδιο τον εαυτό μας. «Κάθε γυναίκα οφείλει να βάζει την υγεία της σε προτεραιότητα, να μην υποτιμά τις ανάγκες της και να φροντίζει το σώμα της με τη συνέπεια που του αξίζει», τονίζει ο κ Φιλόπουλος.

Η 25η Οκτωβρίου υπενθυμίζει τη σημασία της ενημέρωσης, αλλά η αυτοφροντίδα δεν περιορίζεται σε μία ημέρα. Το μήνυμα της κ. Καζαντζίδου προς κάθε γυναίκα είναι άμεσο και αφοπλιστικό: «Αύριο κιόλας να πάνε να εξεταστούν». Γιατί η πρόληψη δεν είναι απλώς μια εξέταση στο ημερολόγιο. Είναι η έμπρακτη απόφαση κάθε γυναίκας να διεκδικήσει το μέλλον και την υγεία της.

karkinos-mastou-oktovrios-minas-enimerosis2.jpg

Δημοσιεύτηκε στη ΜτΚ στις 25 Οκτωβρίου 2026

Κάνε κλικ και δες περισσότερο emakedonia.gr στην αναζήτηση της Google

Πρόσθεσέ το στην Google
Loader
ESPA