Κυπριακό: Σήμερα κρίνεται η επανέναρξη των συνομιλιών - Κρίσιμη τριμερής στη Λευκωσία υπό την πίεση του ΟΗΕ
Στο τραπέζι τέσσερα νέα οδοφράγματα, αποναρκοθέτηση και η συμβιβαστική πρόταση Ολγκίν για την εκ περιτροπής προεδρία
Κάνε κλικ και δες περισσότερο emakedonia.gr στην αναζήτηση της Google
Πρόσθεσέ το στην Google- Newsroom
Ένα ακόμη κρίσιμο τεστ για την πορεία του Κυπριακού πραγματοποιείται σήμερα, Δευτέρα 9 Νοεμβρίου, στη Λευκωσία, με τα Ηνωμένα Έθνη να αναζητούν συγκεκριμένα αποτελέσματα που θα μπορούσαν να δώσουν νέα ώθηση στη διπλωματική διαδικασία. Ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, και ο Τουρκοκύπριος ηγέτης, Τουφάν Έρχιουρμαν, συναντώνται στις 11:00 με την προσωπική απεσταλμένη του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, Μαρία Άνχελα Ολγκίν, στην προστατευόμενη περιοχή των Ηνωμένων Εθνών.
Η συνάντηση πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία οι διαφορές μεταξύ των δύο πλευρών παραμένουν έντονες, ενώ η Άγκυρα επαναλαμβάνει τη θέση της υπέρ της λύσης δύο κρατών. Παρά το γεγονός ότι δεν αναμένεται να επιλυθούν σήμερα οι θεμελιώδεις διαφωνίες, το αποτέλεσμα της τριμερούς ενδέχεται να αποδειχθεί καθοριστικό για τη συνέχεια της παρούσας διπλωματικής προσπάθειας.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά η χρονική συγκυρία, καθώς η θητεία του Αντόνιο Γκουτέρες ολοκληρώνεται στο τέλος Δεκεμβρίου και η Ολγκίν επιχειρεί να διαμορφώσει τις προϋποθέσεις ώστε η διαδικασία να μην οδηγηθεί σε ένα ακόμη αδιέξοδο.
Μέσα από σειρά συνεντεύξεων που δημοσιεύθηκαν την Κυριακή στον «Πολίτη», στη «Sunday Mail» και στο τουρκικό πρακτορείο ANKA, η απεσταλμένη του ΟΗΕ κατέστησε σαφές ότι περιμένει συγκεκριμένες απαντήσεις από τους δύο ηγέτες. Μάλιστα, προειδοποίησε ότι μια νέα αποτυχία θα προκαλούσε «τεράστια ζημιά» στην προσπάθεια επίλυσης του Κυπριακού, αφήνοντας ανοικτό ακόμη και το ενδεχόμενο να ολοκληρωθεί η αποστολή της χωρίς συνέχεια, εφόσον η σημερινή συνάντηση δεν αποφέρει αποτέλεσμα.
Τα τέσσερα νέα οδοφράγματα στο τραπέζι
Το πρώτο και βασικό ζητούμενο της σημερινής συνάντησης είναι η συμφωνία σε ένα πακέτο Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης (ΜΟΕ), με κεντρικό θέμα τη διάνοιξη τεσσάρων νέων σημείων διέλευσης.
Οι προτάσεις αφορούν τις περιοχές:
- Μια Μηλιά.
- Τον άξονα Αθηένου – Πυροΐου – Αγλαντζιάς.
- Τη διαδρομή Λουρουτζίνα – Λύμπια.
- Την περιοχή Κάμπος – Καραβοστάσι.
Πρόκειται για μια εκκρεμότητα που ξεκίνησε από την άτυπη διευρυμένη συνάντηση της Γενεύης, τον Μάρτιο του 2025, όταν είχε συμφωνηθεί να προωθηθεί η διάνοιξη νέων οδοφραγμάτων. Σχεδόν είκοσι μήνες αργότερα, οι διαβουλεύσεις δεν έχουν οδηγήσει ακόμη σε οριστική συμφωνία.
Στο ίδιο πακέτο περιλαμβάνεται πρόταση για αποναρκοθέτηση εκτάσεων 70.000 τετραγωνικών μέτρων σε κάθε πλευρά, στην περιοχή της Δερύνειας. Παράλληλα, έχουν τεθεί προς συζήτηση πρωτοβουλίες περιβαλλοντικής συνεργασίας, ανταλλαγής πολιτιστικού υλικού και συντονισμού για την αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών.
Η Ολγκίν εμφανίζεται συγκρατημένα αισιόδοξη ως προς την πιθανότητα επίτευξης συμφωνίας, χωρίς να θεωρεί δεδομένη μια θετική έκβαση. Έχει, ωστόσο, διευκρινίσει ότι ακόμη και αν υπάρξει συμφωνία, αυτή θα αφορά αποκλειστικά τα ΜΟΕ και όχι την ουσία ή τη μεθοδολογία των διαπραγματεύσεων.
Αυτό σημαίνει ότι μια ενδεχόμενη συμφωνία για τα οδοφράγματα θα συνιστά σημαντικό βήμα προόδου, χωρίς όμως να ισοδυναμεί με απόφαση για επανέναρξη των συνομιλιών.
Η εισήγηση της Ολγκίν για την εκ περιτροπής προεδρία
Πέρα από τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης, ιδιαίτερο πολιτικό ενδιαφέρον συγκεντρώνει η πρόταση που διατύπωσε η προσωπική απεσταλμένη του ΟΗΕ για την υπέρβαση του αδιεξόδου γύρω από την εκ περιτροπής προεδρία.
Σε συνέντευξή της στη «Sunday Mail», η Ολγκίν εισηγήθηκε να εξεταστεί η δυνατότητα έναρξης ουσιαστικών διαπραγματεύσεων χωρίς προϋποθέσεις, με τη συμφωνία ότι το συγκεκριμένο ζήτημα θα αποτελέσει το πρώτο θέμα της ημερήσιας διάταξης.
Η πρόταση επιχειρεί να αντιμετωπίσει μία από τις βασικές διαφωνίες που εμποδίζουν την επανέναρξη των συνομιλιών. Η τουρκοκυπριακή πλευρά επιδιώκει την εκ των προτέρων αποδοχή της εκ περιτροπής προεδρίας, ενώ η ελληνοκυπριακή υποστηρίζει ότι το θέμα θα πρέπει να συζητηθεί στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων.
Η φόρμουλα που προτείνει η Ολγκίν θα επέτρεπε στις δύο πλευρές να ξεκινήσουν τις συνομιλίες χωρίς να έχει προηγηθεί συμφωνία επί του συγκεκριμένου ζητήματος, με τη δέσμευση, ωστόσο, ότι αυτό θα εξεταστεί εξαρχής.
Εφόσον υπάρξει συμφωνία, η διαδικασία θα μπορούσε να συνεχιστεί. Σε αντίθετη περίπτωση, θα έχει τουλάχιστον αποσαφηνιστεί από το πρώτο στάδιο η έκταση της διαφωνίας.
Η απεσταλμένη του ΟΗΕ διευκρίνισε ότι, κατά τον χρόνο της συνέντευξης, δεν είχε ακόμη παρουσιάσει την εισήγησή της στους δύο ηγέτες, αφήνοντας ανοικτό το ενδεχόμενο να το πράξει στη σημερινή συνάντηση.
Η στάση της Άγκυρας και οι διαφωνίες για τη μεθοδολογία
Η προσπάθεια των Ηνωμένων Εθνών εξελίσσεται σε ένα ιδιαίτερα δύσκολο πολιτικό περιβάλλον, με την Τουρκία να επαναλαμβάνει τη θέση της για διαφορετική βάση επίλυσης του Κυπριακού.
Την Παρασκευή, μετά τις επαφές του στα κατεχόμενα, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν επανέλαβε ότι η πιο ρεαλιστική λύση, σύμφωνα με την Άγκυρα, είναι η συνύπαρξη δύο κρατών. Ως προϋπόθεση έθεσε την αναγνώριση της κυρίαρχης ισότητας και του ίσου διεθνούς καθεστώτος των Τουρκοκυπρίων.
Η τοποθέτηση αυτή βρίσκεται σε ευθεία αντίθεση με τη συμφωνημένη βάση λύσης του Κυπριακού, δηλαδή τη διζωνική, δικοινοτική ομοσπονδία, αναδεικνύοντας τις δυσκολίες που καλείται να διαχειριστεί η διπλωματική πρωτοβουλία.
Παράλληλα, η Ολγκίν έχει εκφράσει σαφείς επιφυλάξεις για τους τέσσερις όρους που θέτει ο Τουρκοκύπριος ηγέτης ως προϋπόθεση για την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων. Όπως έχει επισημάνει, οι συγκεκριμένες απαιτήσεις δεν συνιστούν ολοκληρωμένη μεθοδολογία με τη διαπραγματευτική έννοια του όρου.
Σύμφωνα με την ίδια, μια πραγματική μεθοδολογία θα πρέπει να περιλαμβάνει συγκεκριμένα διαδικαστικά βήματα, χρονοδιάγραμμα, ημερήσια διάταξη, αλλά και τρόπους αντιμετώπισης ενδεχόμενων αδιεξόδων.
Οι επισημάνσεις της, ωστόσο, δεν περιορίστηκαν στην τουρκοκυπριακή πλευρά. Αναφερόμενη στις 19 προτάσεις του Νίκου Χριστοδουλίδη, σημείωσε ότι δεν της είχαν υποβληθεί γραπτώς, ενώ αμφισβήτησε κατά πόσο ορισμένες από αυτές αποτελούν ουσιαστικά Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης.
Με αυτόν τον τρόπο, η απεσταλμένη επιχειρεί να μεταφέρει τη συζήτηση από τις δημόσιες δηλώσεις περί ετοιμότητας σε συγκεκριμένες αποφάσεις, προκειμένου να διαπιστωθεί εάν υπάρχει πραγματική πολιτική βούληση για πρόοδο.
Τα τρία σενάρια για την επόμενη ημέρα
Η έκβαση της σημερινής τριμερούς μπορεί να διαμορφώσει τρεις διαφορετικές προοπτικές για τη συνέχεια της διαδικασίας.
Το θετικό σενάριο: Συμφωνία στα ΜΟΕ και νέο διπλωματικό βήμα
Οι δύο ηγέτες καταλήγουν σε συμφωνία για τα νέα οδοφράγματα και τα υπόλοιπα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης. Μια τέτοια εξέλιξη θα δημιουργούσε τις προϋποθέσεις για τη συνέχιση της προσπάθειας.
Η Ολγκίν θα μπορούσε τότε να εισηγηθεί στον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ νέα συνάντηση με τους δύο ηγέτες και, εφόσον έχει προηγηθεί επαρκής προετοιμασία, τη σύγκληση άτυπης διευρυμένης διάσκεψης 5+1.
Η ίδια έχει αναφέρει ως πιθανό χρονικό ορίζοντα τις αρχές Δεκεμβρίου, χωρίς να υπάρχει μέχρι στιγμής συμφωνημένη ημερομηνία ή ειλημμένη απόφαση.
Το ενδιάμεσο σενάριο: Μερική πρόοδος χωρίς πολιτική υπέρβαση
Σε αυτό το ενδεχόμενο, επιτυγχάνεται συμφωνία σε ορισμένα από τα ΜΟΕ, αλλά παραμένουν ανοικτές οι διαφορές για τα υπόλοιπα μέτρα ή τη μεθοδολογία των συνομιλιών.
Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να επιτρέψει τη συνέχιση των διαβουλεύσεων, χωρίς όμως να διασφαλίζει ότι θα υπάρξει σύντομα νέα πολιτική πρωτοβουλία. Η διαδικασία θα παρέμενε ενεργή, αλλά η προοπτική ουσιαστικών διαπραγματεύσεων θα εξακολουθούσε να είναι αβέβαιη.
Το αρνητικό σενάριο: Νέο αδιέξοδο και αβέβαιη συνέχεια
Το τρίτο ενδεχόμενο αφορά την ολοκλήρωση της συνάντησης χωρίς ουσιαστική συμφωνία, ακόμη και στα ζητήματα των ΜΟΕ.
Σε αυτή την περίπτωση, η Ολγκίν έχει προειδοποιήσει ότι θα είναι εξαιρετικά δύσκολο να δικαιολογηθεί η σύγκληση νέας διευρυμένης διάσκεψης. Η παρούσα προσπάθεια θα κινδύνευε να εξαντληθεί, με το Κυπριακό να μεταφέρεται στον επόμενο Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ, χωρίς συγκεκριμένο οδικό χάρτη και χωρίς βεβαιότητα για την ανάληψη νέας αντίστοιχης πρωτοβουλίας.
Τι θα κρίνει το αποτέλεσμα της συνάντησης
Το πραγματικό διακύβευμα της σημερινής τριμερούς δεν περιορίζεται στη διάνοιξη τεσσάρων νέων οδοφραγμάτων. Το βασικό ερώτημα είναι κατά πόσο μπορεί να διαμορφωθεί μια στοιχειώδης βάση εμπιστοσύνης, πάνω στην οποία θα στηριχθεί η προσπάθεια επανέναρξης των διαπραγματεύσεων για το Κυπριακό.
Η Ολγκίν έχει καταστήσει σαφές ότι δεν επιθυμεί μια ακόμη συνάντηση υψηλού επιπέδου που θα ολοκληρωθεί χωρίς αποτέλεσμα, επιβαρύνοντας περαιτέρω το κλίμα μεταξύ των δύο πλευρών. Για τον λόγο αυτό επιμένει στην ανάγκη επίτευξης συγκεκριμένων συμφωνιών πριν από οποιοδήποτε επόμενο βήμα.
Από την άλλη πλευρά, ακόμη και μια συμφωνία στα ΜΟΕ δεν αναιρεί τη θεμελιώδη αντίφαση που εξακολουθεί να χαρακτηρίζει το Κυπριακό: τα Ηνωμένα Έθνη επιχειρούν να δημιουργήσουν τις συνθήκες για την επανέναρξη μιας διαπραγμάτευσης στη βάση της ομοσπονδιακής λύσης, την ώρα που η Άγκυρα επιμένει δημοσίως στην προοπτική των δύο κρατών.
Η σημερινή συνάντηση αποτελεί, επομένως, μια σημαντική δοκιμασία για τις πραγματικές προθέσεις των εμπλεκομένων. Το ζητούμενο δεν είναι μόνο εάν θα ανακοινωθεί κάποια συμφωνία, αλλά κυρίως εάν αυτή θα αποτελέσει την αφετηρία μιας ουσιαστικής πολιτικής διαδικασίας ή θα προστεθεί στα περιορισμένα αποτελέσματα μιας μακράς περιόδου διπλωματικής στασιμότητας.
Με πληροφορίες από Καθημερινή Κύπρου
Κάνε κλικ και δες περισσότερο emakedonia.gr στην αναζήτηση της Google
Πρόσθεσέ το στην GoogleΔιαβάστε περισσότερα
-
Σοβαρό περιστατικό παραπληροφόρησης από τη Ρωσία - Μυστική υπηρεσία εκμεταλλεύτηκε τα επεισόδια στη Γαλλία για να ρίξει τις ευθύνες στο μεταναστευτικό
Η ανάλυση της ΕΕ, διαπίστωσε ότι η Ρωσία επιδίωξε «να εμφανίσει τη γαλλική ηγεσία ως αδύναμη και όλο και πιο αυταρχική»
-
Παραγουάη: Έφοδος της δικαιοσύνης στο σπίτι του καθαιρεθέντος προέδρου Σαντιάγο Πένια για το σκάνδαλο της τράπεζας Ueno
Στη φυλακή ο πρώην ηγέτης μετά την κατάρρευση του χρηματοπιστωτικού κολοσσού - Στα 800 εκατ. δολάρια η τρύπα από τα δημόσια ταμεία, τι ισχύει για τους καταθέτες
-
Με... προβλήματα ξεκινά η COP31 του ΟΗΕ στην Τουρκία - Διαφωνίες μεταξύ κρατών και καθυστερήσεις
Τα ευρωπαϊκά κράτη αρνούνται να συμπεριλάβουν στην ημερήσια διάταξη ορισμένα ζητήματα που αφορούν τη χρηματοδότηση
-
Η Ουκρανία στο επίκεντρο των συζητήσεων της σημερινής συνεδρίασης των G7 στο Παρίσι
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο, θα συναντηθεί με τους ομολόγους του της G7 για πρώτη φορά μετά τις ενδιάμεσες εκλογές