Μιχαηλίδου: Βασική προτεραιότητα για το 2026 η αντιμετώπιση του δημογραφικού ζητήματος

- Newsroom

Λίγες ημέρες πριν από τον ερχομό του Νέου Έτους, η υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας Δόμνα Μιχαηλίδου, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, θέτει ως προτεραιότητα για το 2026 το δημογραφικό ζήτημα, το οποίο όπως σημειώνει «επηρεάζει την οικονομία, την κοινωνική συνοχή, την ανάπτυξη, το ασφαλιστικό σύστημα και, τελικά, την ικανότητα διασφάλισης ίσων ευκαιριών για όλους». Επίσης, αναφέρεται στη στεγαστική κρίση, τονίζοντας ότι εξελίσσεται ένα σχέδιο με πλήθος κυβερνητικών παρεμβάσεων, στις οποίες προστίθενται ακόμη έξι νέες παρεμβάσεις, που ανακοίνωσε προσφάτως ο πρωθυπουργός, «όλες με έναν κοινό στόχο: να αυξηθεί γρήγορα η προσφορά κατοικιών».

Η υπουργός αναδεικνύει και τις πρωτοβουλίες του υπουργείου για την αναζωογόνηση της περιφέρειας, που μαραζώνει, και τις δράσεις για τα δικαιώματα της γυναίκας και την προστασία της από κακοποιητικές συμπεριφορές, ενώ σχετικά με τη μείωση των γεννήσεων, παραδέχεται ότι αυτό οφείλεται στην ανασφάλεια για το μέλλον και υποστηρίζει με έμφαση ότι «πρέπει να ξαναχτίσουμε ένα αίσθημα σταθερότητας και προοπτικής».

Ακολουθεί η συνέντευξη της υπουργού Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας Δόμνας Μιχαηλίδου στο ΑΠΕ-ΜΠΕ και τον δημοσιογράφο Χάρη Αναγνωστάκη:

- Ποιες είναι οι προτεραιότητες του υπουργείου σας για το 2026;

Οι προτεραιότητές μας απαντούν στην πραγματικότητα που διαμορφώνει το αύριο της χώρας: το δημογραφικό. Αν και συχνά αποφεύγουμε να μιλήσουμε γι’ αυτό, επειδή μάς φαίνεται κάτι μακρινό, το δημογραφικό είναι εδώ και επηρεάζει την οικονομία, την κοινωνική συνοχή, την ανάπτυξη, το ασφαλιστικό σύστημα και, τελικά, την ικανότητα διασφάλισης ίσων ευκαιριών για όλους.

Η στέγη είναι καθοριστική για την αντιμετώπισή του. Όταν η κατοικία είναι απρόσιτη, η δημιουργία οικογένειας αναβάλλεται επ’ αόριστον. Γι’ αυτό επενδύουμε στην αύξηση του στεγαστικού αποθέματος, αλλά και σε προγράμματα που διευκολύνουν τη δανειοδότηση.

Η απόκτηση παιδιών είναι επίσης ένα θέμα στο οποίο δίνουμε προτεραιότητα, δεν εξαρτάται όμως μόνο από τα οικονομικά. Σχετίζεται με το αν μια κοινωνία στηρίζει τους γονείς από την πρώτη μέρα: υπηρεσίες φροντίδας, πρώιμη παιδική παρέμβαση, εργασιακό περιβάλλον που δεν τιμωρεί αλλά διευκολύνει τη γονεϊκότητα.

Και βέβαια, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι το δημογραφικό αφορά τους παππούδες και τις γιαγιάδες μας αλλά και τα άτομα με αναπηρία. Καμία δημογραφική πολιτική δεν αποδίδει αν δεν στηρίζεται σε καθολική πρόσβαση των πολιτών σε βασικές υπηρεσίες. Η Κάρτα Αναπηρίας, ο Προσωπικός Βοηθός, η Προσβασιμότητα κατ’ οίκον, είναι οι νέες πολιτικές μας που στηρίζουν τους πολίτες και δημιουργούν περιβάλλον ισότητας και αυτόνομης διαβίωσης.

- Ασκείται κριτική στην κυβέρνηση για το στεγαστικό…

Η στεγαστική κρίση δεν είναι ελληνική ιδιομορφία, αποτελεί μια πανευρωπαϊκή πρόκληση που πιέζει ιδιαίτερα όσους ζουν στο ενοίκιο. Για πρώτη φορά όμως η Ελλάδα διαθέτει ένα πλήρες, συνεκτικό σχέδιο 43 μέτρων, συνολικού ύψους περίπου 7 δισ. ευρώ, το οποίο αντιμετωπίζει το πρόβλημα ταυτόχρονα σε δύο άξονες: αύξηση της προσφοράς κατοικιών και διευκόλυνση της ζήτησης.

Στη ζήτηση, προγράμματα όπως το «Σπίτι μου Ι και ΙΙ» έχουν ήδη επιτρέψει σε περισσότερους από 20.000 νέες οικογένειες να αποκτήσουν κατοικία με δόση χαμηλότερη από το ενοίκιο, αξιοποιώντας ευρωπαϊκούς πόρους. Παράλληλα, η επιστροφή ενός ενοικίου ετησίως στηρίζει περίπου ένα εκατομμύριο νοικοκυριά, ενώ οι αλλαγές στα εισοδηματικά όρια του «Σπίτι μου ΙΙ» διασφαλίζουν πλήρη απορρόφηση των πόρων.

Το μεγάλο ζητούμενο είναι η αύξηση της προσφοράς. Η στεγαστική πολιτική της κυβέρνησης, από την κοινωνική αντιπαροχή έως την αξιοποίηση δημοσίων ακινήτων και ανενεργών στρατοπέδων, στοχεύει στη δημιουργία νέου αποθέματος κατοικιών.

Ένα νέο, ισχυρό πρόγραμμα ανακαίνισης κλειστών και παλαιών κατοικιών - με επιδότηση που φτάνει το 90% και ποσό έως 36.000 ευρώ - προσανατολίζεται στην ενεργοποίηση χιλιάδων ακινήτων που σήμερα μένουν κλειστά.

Για τους δημόσιους λειτουργούς στην περιφέρεια, η επιστροφή δύο ενοικίων ετησίως προσφέρει ουσιαστική ανακούφιση και διευκολύνει την παραμονή τους. Παράλληλα, οι Δήμοι και οι Περιφέρειες θα μπορούν να αναβαθμίζουν δημοτικά ή κρατικά κτίρια ώστε να δημιουργούν νέες κατοικίες.

Το 1,5% του προϋπολογισμού των περιφερειακών προγραμμάτων θα κατευθύνεται αποκλειστικά σε αυτή την προσπάθεια. Η αγορά εξισορροπείται περαιτέρω με τους νέους περιορισμούς στις βραχυχρόνιες μισθώσεις, ώστε περισσότερα ακίνητα να επιστρέφουν στη μακροχρόνια αγορά.

Το νέο πλαίσιο κινήτρων για ιδιωτικές επενδύσεις στην προσιτή κατοικία επιτρέπει στις εταιρείες που κατασκευάζουν ή μετατρέπουν κτίρια για μίσθωση 10ετίας να εκπίπτουν από τον φόρο εισοδήματος. Η επικείμενη πολεοδομική ρύθμιση επιτρέπει την ταχεία μετατροπή μη οικιστικών ακινήτων σε νέες κατοικίες, απελευθερώνοντας απόθεμα κατοικιών.

Η Ελλάδα συμμετέχει ενεργά στο ευρωπαϊκό Affordable Housing Plan και αξιοποιεί Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο+ και Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο για την κοινωνική κατοικία. Το στεγαστικό απαιτεί συνδυασμό εργαλείων, σταθερή αύξηση της προσφοράς και επιμονή, όπως υπηρετεί η κυβέρνηση σήμερα.

- Κοινωνική αντιπαροχή και νέα απόθεμα κατοικιών

Η Κοινωνική Αντιπαροχή είναι ένα εργαλείο που ενεργοποιεί ανενεργά δημόσια ακίνητα και δημιουργεί νέες κοινωνικές κατοικίες με προσιτό μίσθωμα. Η διαδικασία επιταχύνεται με την προγραμματική σύμβαση με το Υπερταμείο, με στόχο οι πρώτες κοινωνικές κατοικίες να είναι διαθέσιμες από το 2027.

- Προστασία των δικαιωμάτων της γυναίκας και οικονομική ισότητα

Η βία κατά των γυναικών δεν αφορά μόνο κακοποιητικές πράξεις, αλλά και φτώχεια, ανεργία, εργασιακή επισφάλεια και οικονομική εξάρτηση. Η πολιτική ισότητας συνδέεται με εργασία, εκπαίδευση, πρόσβαση σε παιδική φροντίδα και οικονομική ανεξαρτησία. Όταν οι γυναίκες ενισχύονται οικονομικά, αυξάνεται η ελευθερία τους και μειώνεται η ευαλωτότητα στη βία.

- Αναζωογόνηση της περιφέρειας και αντιμετώπιση εγκατάλειψης

Οι άνθρωποι φεύγουν από τον τόπο τους επειδή δεν μπορούν να ζήσουν από αυτόν. Χρειάζονται πολιτικές στέγασης, αναβάθμιση υπηρεσιών υγείας και εκπαίδευσης, προγράμματα απασχόλησης και νέες τεχνολογικές υποδομές για αγρότες και επαγγελματίες. Το πρόγραμμα μετεγκατάστασης στον Έβρο ανασχεδιάζεται ώστε να είναι πιο στοχευμένο για νέες οικογένειες.

- Μείωση γεννήσεων και δημογραφική προοπτική

Η μείωση των γεννήσεων οφείλεται στην ανασφάλεια για το μέλλον. Η Πολιτεία πρέπει να ξαναχτίσει σταθερότητα και προοπτική μέσω προσιτής στέγης, σύγχρονων υπηρεσιών φροντίδας, στήριξης της εργασίας και ισχυρών δημόσιων δομών. Η χώρα χρειάζεται πολιτικές επαναπατρισμού και ενεργού γήρανσης που σέβονται την αξιοπρέπεια των πολιτών.

Αν επενδύσουμε με συνέπεια στους πολίτες, η Ελλάδα των επόμενων δεκαετιών μπορεί να είναι μια χώρα που δεν μικραίνει, αλλά δυναμώνει.