Γράφει
Νίκος Στεφανίδης
Πριν προχωρήσουμε στα «παραμύθια» που αφηγούμαι που και που, θα ήθελα να ξεκαθαρίσω την οπτική μου πλευρά, που φυσικά είναι υποκειμενική…
Ο Αριστοτέλης, ο αγέλαστος φιλόσοφος, ερμήνευε τις τρεις βασικές διάφορες των πολιτισμών, με δύο στοιχεία, το πνεύμα και την ευφυΐα. Γιατί η φιλοσοφία απαιτεί εργαλεία ερμηνείας, ενώ η ιστοριογραφία χρειάζεται αντίληψη για την επεξεργασία των πληροφοριών. Πολλοί σύγχρονοι αποκαλούνται από τους ακαδημαϊκούς ή αυτοαποκαλούνται φιλόσοφοι ενώ είναι απλοί επεξεργαστές. Κι όμως οι αληθινοί βρίσκονται ελεύθεροι στην φύση, σμιλευμένοι από τις κακουχίες, κάτω από τα ταπεινά ρούχα μιας γιαγιάς και τα ροζιασμένα χέρια κάποιων παππούδων στα καφενεία των χωριών …
Τι έλεγε όμως ο Αριστοτέλης; Ότι οι νότιοι της Ελλάδας πολιτισμοί, οι μεσανατολικοί και οι Ασιάτες, διακρίνονταν για την ευφυΐα τους και όχι για το πνεύμα, πράγμα που τους οργάνωνε σε υψηλού πολιτισμού κοινωνίες αλλά με υποταγμένους υπηκόους. Αντίθετα οι βόρειοι, οι Μακεδόνες οι Θράκες, οι Ιλλυριοί κλπ διακρίνονταν για το πνεύμα τους, δηλαδή με καμία διάθεση υποταγής, ελεύθεροι μεν, αλλά λιγότερο αποτελεσματικοί δε.
Αυτό που έκανε την παλιά Ελλάδα ξεχωριστή ήταν η ισορροπία μεταξύ πνεύματος και ευφυΐας...
Το γνωστό «παν μέτρον άριστο» ήταν αυτό που έδωσε στην ανθρωπότητα τον πρώτο (μετακατακλυσμιαίο) υπολογιστή της, την ελληνική γλώσσα…
Όπα…
Θα αρχίσουν κάποιοι να τρώγονται… οι στείροι συλλέκτες των επιτευγμάτων της αρχαίας ελληνικής επικράτειας που ικανοποιούν οπαδικά ένστικτα και οι αρνητές, ή πιο ευγενικά, οι σκεπτικιστές του ελληνικού μεγαλείου μέσα από τον παραμορφωτικό φακό ενός αδιεξόδου διεθνισμού…
Αν θέλουμε να διαβάσουμε την ιστορία, είναι απαραίτητο να έχουμε αντιληφθεί αυτή την «μετρική μονάδα». Το «μέτριος» προκύπτει από το μέτρο…
Να, λοιπόν, που δεν είναι κακό να είμαστε «μέτριοι» αλλά αντίθετα επιβάλλεται!
Είναι αυτή η ομορφιά και το μεγαλείο της αρχαίας τραγωδίας, που δεν ξεχώριζε εθνικότητες και αντιπάλους, αλλά ανθρώπινες ψυχές που βίωναν τις συνέπειες των πολέμων και των εσωτερικών αντιθέσεων. Έπαιρναν τον εχθρό και τον «υιοθετούσαν» όπως οι ινδιάνικες φυλές τους ηττημένους μετά την μάχη.
Ας δούμε λοιπόν πως λειτούργησε ο πρώτος ελληνικός υπολογιστής τουλάχιστον 2.500 χρόνια προ Gates & Jobs. Η ελληνική γλώσσα και πνεύμα για εμάς ξεκινά από τον Όμηρο η καλύτερα από τους Ομήρους, τους «μη ορώντες» ραψωδούς, που ήταν τόσο πολύτιμοι για τις αρχαίες κοινωνίες, όσο το διαδίκτυο και η τηλεόραση σήμερα... Τόσο που τους τυφλώναν για να μην φεύγουν και για να αναπτύσσουν παράλληλα την διορατικότητα τους! Από αυτούς διδάσκονταν ΟΛΟΙ, όχι μόνο οι αυλητές και οι βασιλίσκοι… Αυτή η γνώση για όλους και όχι η επιλεκτική κι ερμητική για τους ιερείς και αριστοκράτες, η δημοκρατία της γνώσης δημιούργησε τον «υπολογιστή» και τον πολιτισμό που έφτασε κουτσουρεμένος μέχρι τις μέρες μας.
Η ελληνική γλώσσα με όποιον τρόπο και αν απέκτησε γραφή διατήρησε αυτή την αρχή της διάδοσης. Δίδασκε τους πάντες αδιάκριτα, όλους όσους έσκυβαν να πιουν από αυτήν. Σε αντίθεση όπως είπαμε με τους ευφυείς Ασιάτες που την κρατούσαν στα άδυτα των ιερών και παλατιών για θρησκευτικές και λογιστικές ανάγκες.
Αυτή η εξάπλωση σε όλη την ελληνική κοινωνία, έδινε σε πολλούς την δυνατότητα να συγγράφουν σκέψεις και να συγκρίνουν πληροφορίες και γνώση που συνέλεγαν μετά από μύηση και σε άλλους πολιτισμούς!
Και αν η γραφή έδινε στο hardware ενέργεια, οι αναρίθμητες συγγραφές βιβλίων φιλοσοφίας, τεχνών και επιστημών, ήταν η σαγηνευτική βάση δεδομένων και περιεχόμενο που θα προκαλούσαν τον κόσμο να μυηθεί για να γίνει χρήστης!
Θυμάστε κάποιοι το ξεκίνημα των σύγχρονων υπολογιστών: απασχολούσαν μόνο κάτι «ψώνια» στην αρχή, αλλά αν δεν προσθέτανε συνεχώς πληροφορίες και προγράμματα οι «άμισθοι μερακλήδες», μέχρι να φτάσουμε στα «προσφιλή» ελεγχόμενα social media και να γίνουν χρήστες άπαντες, οι υπολογιστές θα παρέμεναν σαν αριθμητικές μηχανές στην ΝΑΣΑ και για έκδοση κοινοχρήστων …
Για τον λόγο αυτής της εσωτερικότητας των νότιων πολιτισμών, δεν έχουμε κληρονομήσει και πολλές γραπτές σκέψεις των ιστορικών γλωσσών τους. Ό,τι διασώθηκε, αφορά κυρίως κατορθώματα βασιλέων, αριθμούς εμπορικών πράξεων, σιτηρών, λαφύρων κλπ
Προκειμένου να αντιληφθούμε αυτό το αφηρημένο «εξάπλωση του ελληνικού πολιτισμού» και το πως και γιατί υιοθετήθηκε από όλες τις περιοχές όπου εμφανίστηκε, πρέπει να πάρουμε πολύ σοβαρά ΕΝΑ δεδομένο, την δημοκρατικότητα που προαναφέραμε. Αν ζούσαμε λίγο σε μια απόμακρη περιοχή στα βάθη της Ασίας, όταν ιδρύονταν των Ελλήνων οι κοινότητες, θα βλέπαμε ότι όσοι μάθαιναν γλώσσα και γραφή, που ήταν ανοιχτή σε όλους, θα είχαν το μοναδικό εργαλείο πρόσβασης σε ελεύθερες βιβλιοθήκες. Έτσι πολύ εύκολα γύριζαν την πλάτη στα ιερατεία τους, την άρχουσα τάξη και στην μητρική, γλώσσα που δεν τους έδινε το κλειδί της γνώσης.
Για αυτό γινόταν μέτοχοι και συνοδοιπόροι της ελληνικής ελεύθερης παιδείας που μεγαλουργούσε στα αμφιθέατρα, τις φιλοσοφικές αυλές, στις αγορές, παντού. Αν καταγράφαμε σε ένα «Χρυσό Οδηγό» όλα τα ονόματα Ελλήνων συγγραφέων, φιλοσόφων, ιστορικών προσώπων, που αναφέρονται έως τον μεσαίωνα, στο μικρό μέρος της αρχαιοελληνικής γραμματείας που διασώθηκε … θα διαπιστώναμε ότι είναι ασήκωτος!
Ο Ελληνικός πολιτισμός δεν επιβλήθηκε, αλλά υιοθετήθηκε και για αυτό εξελίχθηκε αφομοιώνοντας και αφομοιωμένος από άλλους. Αυτά όμως χάθηκαν στο σκοτεινό Βυζάντιο και αν τα Λατινικά μεγαλούργησαν στην σύνταξη των νόμων, στους στρατιωτικούς όρους των λεγεώνων και πολύ λιγότερο στην λογοτεχνία, τα ελληνικά αντιμετώπισαν το μίσος και την εξαφάνιση για να υποταχθεί ξανά ο κόσμος σε διεφθαρμένους και δολοπλόκους ηγέτες …
Όσο για την σύγχρονη Ελλάδα, κρατάμε μικρό καλάθι όπως και για κάθε... προτεκτοράτο με άβουλους πολίτες που βλέπουν τον χρόνο να περνά, δίχως να κοιτά την δίκη τους μελαγχολία!
Οι άλλες γλώσσες που φυσικά μπορεί να ήταν αρχαιότερες, πλούσιες, μήτρες των επιστημών και των τεχνών, για τους λίγους, ένιωσαν την ανάγκη εκλαΐκευσης και διάδοσης κυρίως για θρησκευτικούς λόγους. Ήταν η εμφάνιση του Χριστιανισμού που ανάγκασε τους Αιγυπτίους να χρησιμοποιήσουν την Κοπτική, τους Σύριους την Συριακή (μην ξεχνάμε τα πρώτα ευαγγέλια συγγραφτήκαν στα Ελληνικά), ενώ λίγο αργότερα το Ισλάμ θα οργάνωνε την Αραβική για να μεγαλουργήσει στις τέχνες και στις επιστήμες.
Ο κύριος εχθρός αυτών των θρησκειών ήταν η εξάπλωση των υλιστών Ελλήνων φιλοσόφων, όπως των Επικούρειων που κυριαρχούσαν την εποχή εκείνη, ενώ περισσότερο ανεκτικοί φάνηκαν με τον συγγενή ιδεαλισμό του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη. Ό,τι μπορούσε να θυμίζει Ελλάδα ήταν μιαρό και ανόσιο... Η φωτιά της Βιβλιοθήκης της Αλεξάνδρειας και το λιντσάρισμα της Υπατίας, ήταν μόνο η αρχή. Μετά χτύπησαν την γλώσσα, απαγόρευσαν το πνεύμα για να φτάσουμε στο χιλιετές σκοτάδι του Μεσαίωνα. Έπρεπε να έρθει ο 15ος αιώνας για να εμφανιστούν χριστιανοί όπως οι Τραπεζούντιοι Βησσαρίων και Γεώργιος που θα κατέβαιναν στα υπόγεια του Βατικανού για να ανασύρουν παλιές περγαμηνές σαν αυτή του Κλαύδιου Πτολεμαίου που οι αστρονομικές του παρατηρήσεις και υπολογισμοί δεν ξεπεράστηκαν μέχρι τον 20ο αιώνα. Και ακολούθησαν και άλλοι αρχαίοι να βγαίνουν από τις κρύπτες, χάρη στις επίπονες προσπάθειες, όχι μόνον Ελλήνων αλλά κυρίως σύγχρονων ιστορικών και φιλοσόφων της Κεντρικής Ευρώπης και του υπόλοιπου κόσμου.
Οι ορθόδοξοι Χριστιανοί λόγω της γεωγραφικής εξάπλωσης αναγκαστικά παρέμειναν στην χρήση της Ελληνικής, ενώ ο αγώνας τους ενάντια στα αρχαία φιλοσοφικά ρεύματα και στα νέα που εμφανίστηκαν με τους γνωστικούς σαν τον Μαρκίονα της Σινώπης, μετέτρεψε το δόγμα αυτό σε εκόντα άκοντα φορέα μέρους του πνεύματός της.
