Ν. Δένδιας: Το Κέντρο Διοίκησης Διαστήματος ουσιαστικό βήμα στη μετάβαση των Ενόπλων Δυνάμεων

- Newsroom

«Η σημερινή ημέρα που εγκαινιάζουμε το Κέντρο Διοίκησης Επιχειρήσεων Διαστήματος της Πολεμικής μας Αεροπορίας, είναι ένα πολύ ουσιαστικό βήμα στη μετάβαση των Ενόπλων Δυνάμεων στη νέα εποχή», τόνισε ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας, κατά την τελετή εγκαινίων της Διοίκησης Επιχειρήσεων Διαστήματος στην αεροπορική βάση Δεκέλειας, που πραγματοποιήθηκε σήμερα, Δευτέρα 9 Νοεμβρίου.

Παράλληλα, υπογράμμισε ότι το σύγχρονο επιχειρησιακό περιβάλλον διαμορφώνεται πλέον από τη συνδυασμένη δράση στα παραδοσιακά πεδία επιχειρήσεων, αλλά και στο διάστημα, τον κυβερνοχώρο και το ηλεκτρομαγνητικό φάσμα.

«Το Διάστημα είναι η κρίσιμη διάσταση της διεξαγωγής των στρατιωτικών επιχειρήσεων», ανέφερε, επισημαίνοντας την ανάγκη συστηματικής αξιοποίησης των δορυφορικών δυνατοτήτων από τις Ένοπλες Δυνάμεις. Παράλληλα, έθεσε ως στόχο την απόκτηση ελληνικής ιδιοκτησίας δορυφορικής πληροφορίας και αυτόνομων στρατιωτικών επικοινωνιών».

Κρίσιμες αρχές

Η παρουσίαση της Διοίκησης Επιχειρήσεων Διαστήματος ξεκινά από την παραδοχή ότι το Διάστημα αποτελεί οριζόντιο πυλώνα ισχύος, με αντίκτυπο στο σύνολο των υπόλοιπων τομέων του σύγχρονου πολέμου. Πρόκειται για ένα διεθνές περιβάλλον, στο οποίο συγκρούονται τα συμφέροντα κρατικών και μη κρατικών δρώντων, ενώ οι διαστημικές δυνατότητες συμβάλλουν στην ανθεκτικότητα του ευρύτερου κρατικού μηχανισμού.

Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στη δυνατότητα αξιοποίησης των διαστημικών εφαρμογών για την αντιμετώπιση ορατών απειλών, όπως τα βαλλιστικά πλήγματα. Παράλληλα, οι στρατιωτικές δυνατότητες στο διάστημα μπορούν να ενισχύσουν την αποτροπή, εφόσον συνοδεύονται από την κατάλληλη στρατηγική επικοινωνία (STRATCOM). Η καινοτομία αποτελεί, επίσης, αναπόσπαστο στοιχείο της συγκεκριμένης δραστηριότητας.

Όραμα

Το όραμα πίσω από τη δημιουργία της Διοίκησης είναι η Ελλάδα να αποτελέσει σημαντικό δρώντα στον διαστημικό τομέα, διασφαλίζοντας τα εθνικά της συμφέροντα σε συνεργασία με συμμάχους και εταίρους, αλλά διατηρώντας παράλληλα την ελευθερία επιχειρησιακής δράσης.

Κυριακή 08 Νοε 2026, 15:15

Ν. Δένδιας: Η Πολεμική Αεροπορία αναμορφώνεται ολιστικά με την «Ατζέντα 2030»

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Αποστολή

Αποστολή της διοίκησης είναι η υποστήριξη των στρατιωτικών επιχειρήσεων και ευρύτερα των δράσεων των Ενόπλων Δυνάμεων, με σημείο αναφοράς και πεδίο εφαρμογής το Διάστημα. Η λειτουργία της αποσκοπεί στην ενσωμάτωση των διαστημικών δυνατοτήτων στον επιχειρησιακό σχεδιασμό και στην αξιοποίησή τους προς υποστήριξη των στρατιωτικών δραστηριοτήτων.

Κύριες επιδιώξεις

Οι βασικές επιδιώξεις της νέας διοίκησης κινούνται σε τρεις άξονες: την υποστήριξη των διεθνών συνεργασιών, τη συνεργασία με άλλους κρατικούς φορείς και, ταυτόχρονα, τη διεύρυνση, στον μεγαλύτερο δυνατό βαθμό, της αυτονομίας των Ενόπλων Δυνάμεων στο διάστημα.

Δυνατότητες διαστήματος προς υποστήριξη

Η παρουσίαση προσδιορίζει έξι βασικές κατηγορίες διαστημικών δυνατοτήτων που μπορούν να υποστηρίξουν τις Ένοπλες Δυνάμεις:
•  Space Situational Awareness (SSA): Επίγνωση της διαστημικής κατάστασης.
•  Early Warning: Έγκαιρη προειδοποίηση.
•  Παρακολούθηση και επιτήρηση: Συλλογή εικόνας και πληροφοριών για την κατάσταση στην επιφάνεια.
•  Δορυφορικές επικοινωνίες: Υποστήριξη ασφαλών και αξιόπιστων επικοινωνιών.
•  PNT: Υπηρεσίες εντοπισμού, πλοήγησης και χρονισμού, μεταξύ άλλων για την καθοδήγηση όπλων.
•  Διαστημικός καιρός: Παροχή δεδομένων για τις συνθήκες στο διαστημικό περιβάλλον.

Οι δυνατότητες των Ενόπλων Δυνάμεων σήμερα

Η υφιστάμενη διαστημική υποστήριξη των Ενόπλων Δυνάμεων οργανώνεται γύρω από τρεις βασικούς πυλώνες: SATCOM, ISR και SSA.
- Πυλώνας SATCOM
Στον τομέα των δορυφορικών επικοινωνιών, οι Ένοπλες Δυνάμεις αξιοποιούν επιχειρησιακά το φάσμα που τους έχει διατεθεί από το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης στους δορυφόρους HELLAS SAT 3 και HELLAS SAT 4. Παράλληλα, χρησιμοποιούνται οι επίγειοι κόμβοι (HUB) στην Τανάγρα και την Αταλάντη, καθώς και το ευρωπαϊκό σύστημα GOVSATCOM.
- Πυλώνας ISR
Η υποστήριξη στον τομέα της επιτήρησης, της αναγνώρισης και της συλλογής πληροφοριών παρέχεται από τη Μονάδα «1912». Βασίζεται στη λήψη δορυφορικών εικόνων μέσω της διμερούς Τεχνικής Διευθέτησης μεταξύ των υπουργείων Άμυνας Ελλάδας και Γαλλίας, με αξιοποίηση του γαλλικού δορυφορικού προγράμματος «Composante Spatial Optique – CSO». Επιπλέον, προβλέπεται η παροχή υπηρεσιών από ιδιωτική εταιρεία, καθώς και η διάθεση εικόνων SAR.
- Πυλώνας SSA
Η επίγνωση της διαστημικής κατάστασης υποστηρίζεται από το «HELLENIC SPACE TRACKING RADAR», το οποίο λειτουργεί υπό τον έλεγχο του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις, παρέχοντας δεδομένα και εικόνα στις Ένοπλες Δυνάμεις.

Το βλέμμα στο μέλλον

Ο μελλοντικός σχεδιασμός, τέλος, προβλέπει την ανάπτυξη μιας πλήρους αρχιτεκτονικής SATCOM και ISR, με στόχο την ενίσχυση τόσο των δορυφορικών επικοινωνιών όσο και των δυνατοτήτων επιτήρησης και συλλογής πληροφοριών. Η παρουσίαση αποτυπώνει την επιδίωξη μετάβασης από τις επιμέρους υφιστάμενες δυνατότητες σε ένα ολοκληρωμένο σύστημα διαστημικής υποστήριξης των Ενόπλων Δυνάμεων.

Συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Ένωση

Σημαντικό μέρος του σχεδιασμού αφορά τη συμμετοχή σε ευρωπαϊκά προγράμματα και πρωτοβουλίες. Ειδικότερα, η παρουσίαση αναφέρεται σε τρία προγράμματα:
•  SPIDER: Αποσκοπεί στην ανάπτυξη αστερισμού δορυφόρων διαστημικής απεικόνισης (Space IMINT).
•  ODIN’S EYE II: Αφορά την υποστήριξη και αξιοποίηση της λειτουργίας έγκαιρης προειδοποίησης (Early Warning).
•  IRIS: Πρόκειται για πρωτοβουλία με στόχο την εξασφάλιση διαβαθμισμένου δικτύου επικοινωνιών.

Η ευρωπαϊκή συνεργασία εντάσσεται στην προσπάθεια ενίσχυσης των διαθέσιμων δυνατοτήτων, παράλληλα με την επιδίωξη μεγαλύτερης αυτονομίας των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων στο διάστημα.

Αρχηγός ΓΕΑ: Το Διάστημα δεν αποτελεί πλέον μια μακρινή προοπτική

Στον καθοριστικό ρόλο που διαδραματίζει πλέον το Διάστημα, ως επιχειρησιακός τομέας, καθώς και στη στρατηγική σημασία της σύστασης της νέας Διοίκησης Επιχειρήσεων Διαστήματος, αναφέρθηκε ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Αεροπορίας, αντιπτέραρχος Δημοσθένης Γρηγοριάδης κατά τον χαιρετισμό του στην τελετή εγκαινίων.

Όπως επισήμανε, οι ραγδαίες γεωπολιτικές εξελίξεις και οι σύγχρονες ένοπλες συγκρούσεις επιβεβαιώνουν τη διαρκή διεύρυνση του πεδίου των στρατιωτικών επιχειρήσεων, πέρα από τα παραδοσιακά όρια της ξηράς, της θάλασσας και του αέρα. Στο πλαίσιο αυτό, το Διάστημα έχει αναδειχθεί σε ξεχωριστό επιχειρησιακό τομέα και σημαντικό πολλαπλασιαστή ισχύος, επηρεάζοντας καθοριστικά τον σχεδιασμό, τον συντονισμό και την αποτελεσματικότητα των επιχειρήσεων.

Αναφερόμενος στα διδάγματα από τις επιχειρήσεις στην Ουκρανία και τις πρόσφατες συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή, ο ΑΓΕΑ υπογράμμισε τη σημασία των δορυφορικών επικοινωνιών, της συλλογής πληροφοριών, της επιτήρησης, της δορυφορικής πλοήγησης και της έγκαιρης προειδοποίησης. Παράλληλα, σημείωσε ότι η διατάραξη των συγκεκριμένων υπηρεσιών μπορεί να επηρεάσει καθοριστικά την εξέλιξη των επιχειρήσεων, τονίζοντας πως «η απρόσκοπτη πρόσβαση στις διαστημικές εφαρμογές και η ανθεκτικότητα των σχετικών υποδομών αποτελούν πλέον αναπόσπαστα στοιχεία της εθνικής άμυνας».

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη σύσταση της Διοίκησης Επιχειρήσεων Διαστήματος, χαρακτηρίζοντάς την σημαντικό βήμα στον εκσυγχρονισμό των Ενόπλων Δυνάμεων. Όπως διευκρίνισε, δεν πρόκειται απλώς για τη δημιουργία μιας νέας οργανωτικής δομής, αλλά για «μια ουσιαστική επένδυση στην επιχειρησιακή μας ετοιμότητα», στην ενίσχυση της αποτρεπτικής ισχύος και στη δημιουργία των απαραίτητων προϋποθέσεων για την αντιμετώπιση των αναδυόμενων προκλήσεων και απειλών.

Επικαλούμενος τη διεθνή εμπειρία, αναφέρθηκε στη συγκρότηση εξειδικευμένων Διοικήσεων Διαστήματος από τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Γαλλία, καθώς και στην αναγνώριση του Διαστήματος ως επιχειρησιακού τομέα από το ΝΑΤΟ. Οι εξελίξεις αυτές, όπως σημείωσε, καταδεικνύουν τη στρατηγική σημασία που αποδίδεται στη συγκεκριμένη διάσταση της άμυνας, αλλά και την ανάγκη ενίσχυσης της διεθνούς συνεργασίας, της διαλειτουργικότητας και της αξιοποίησης της τεχνογνωσίας στρατιωτικών και πολιτικών φορέων.

Αναφερόμενος στην ελληνική πορεία προς αυτή την κατεύθυνση, υπογράμμισε ότι η χώρα έχει ήδη πραγματοποιήσει σημαντικά βήματα, μέσα από την αξιοποίηση δορυφορικών επικοινωνιών για την υποστήριξη στρατιωτικών επιχειρήσεων, τη συμμετοχή σε ευρωπαϊκά προγράμματα διαστημικής συνεργασίας και την ανάπτυξη εθνικών δυνατοτήτων δορυφορικής επιτήρησης.

Παράλληλα, επισήμανε ότι η πρόσφατη εκτόξευση ελληνικών μικροδορυφόρων, σε συνδυασμό με τις προοπτικές περαιτέρω ανάπτυξης διαστημικών υποδομών, δημιουργεί νέες δυνατότητες για τη συλλογή πληροφοριών, την ενίσχυση της επίγνωσης κατάστασης και την ταχύτερη λήψη αποφάσεων.

Σύμφωνα με τον αρχηγό ΓΕΑ, η νέα Διοίκηση της Πολεμικής Αεροπορίας καλείται να αποτελέσει τον κεντρικό φορέα ανάπτυξης και συντονισμού των εθνικών στρατιωτικών διαστημικών δυνατοτήτων. Στις βασικές αποστολές της περιλαμβάνονται η αξιοποίηση δορυφορικών δεδομένων, η επιτήρηση του διαστημικού περιβάλλοντος, η έγκαιρη προειδοποίηση, καθώς και η υποστήριξη των επικοινωνιών και της ναυτιλίας.

Επιπλέον, ανέδειξε τη σημασία του σχεδιασμού νέων υποδομών, της ενσωμάτωσης καινοτόμων τεχνολογιών και της αξιοποίησης εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης, οι οποίες αναμένεται να συμβάλουν στη διαμόρφωση μιας ανθεκτικής και αποτελεσματικής επιχειρησιακής αρχιτεκτονικής. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε, επίσης, στη συνεργασία με την εγχώρια αμυντική βιομηχανία, τα ερευνητικά ιδρύματα και τους διεθνείς εταίρους, με στόχο την πρόσβαση σε προηγμένες δυνατότητες και την ενίσχυση της εθνικής τεχνογνωσίας.

Στο πλαίσιο αυτό, υπογράμμισε ότι η διακλαδικότητα αποτελεί θεμελιώδη προϋπόθεση για την επιτυχία του εγχειρήματος, καθώς οι διαστημικές δυνατότητες δεν αφορούν αποκλειστικά έναν Κλάδο, αλλά λειτουργούν πολλαπλασιαστικά για το σύνολο των Ενόπλων Δυνάμεων. Η ενσωμάτωσή τους στον επιχειρησιακό σχεδιασμό, όπως ανέφερε, θα ενισχύσει τη συνεργασία, τον συντονισμό και την αποτελεσματικότητα των κοινών επιχειρήσεων.

Την ίδια στιγμή έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στον ανθρώπινο παράγοντα, τον οποίο χαρακτήρισε καθοριστικό για την επιτυχία της νέας Διοίκησης. Όπως τόνισε, η εξειδικευμένη εκπαίδευση, η διαμόρφωση σύγχρονων δογμάτων και η συστηματική αξιοποίηση των επιχειρησιακών διδαγμάτων θα αποτελέσουν τα θεμέλια για τη συνεχή εξέλιξή της.

Ο αρχηγός ΓΕΑ εξέφρασε, επίσης, τις θερμές ευχαριστίες του προς όλους όσοι εργάστηκαν με αφοσίωση για τη δημιουργία και την έναρξη λειτουργίας της νέας Διοίκησης.

Απευθυνόμενος στο προσωπικό της, υπογράμμισε ότι αναλαμβάνει «μια αποστολή υψηλών απαιτήσεων και ιδιαίτερης εθνικής σημασίας», καλώντας τα στελέχη να αξιοποιήσουν τον επαγγελματισμό, την προσήλωση στο καθήκον, την καινοτόμο σκέψη και το πνεύμα συνεργασίας, προκειμένου να μετατρέψουν τις τεχνολογικές δυνατότητες σε ουσιαστικό επιχειρησιακό πλεονέκτημα.

Ολοκληρώνοντας τον χαιρετισμό του, υπογράμμισε ότι «Το Διάστημα δεν αποτελεί πλέον μια μακρινή προοπτική», αλλά έχει ήδη ενταχθεί στην επιχειρησιακή πραγματικότητα, επισημαίνοντας ότι η σημερινή επιλογή αφορά τη διαμόρφωση, με στρατηγική σκέψη και αποφασιστικότητα, των δυνατοτήτων που θα διασφαλίσουν την ισχύ και την ασφάλεια της Πατρίδας στο μέλλον.