Νικόλαος Σαμαράς: Ημερίδα για Τεχνητή Νοημοσύνη - «Το 39% των υφιστάμενων δεξιοτήτων των εργαζομένων θα μεταβληθεί μέχρι το 2030»

«Η ΤΝ έχει επιφέρει ραγδαίες αλλαγές, πολύ πιο σύντομα από τον χρόνο που χρειάζεται ένας φοιτητής για να πάρει το πτυχίο του»

Κάνε κλικ και δες περισσότερο emakedonia.gr στην αναζήτηση της Google

Πρόσθεσέ το στην Google

Ο Νικόλαος Σαμαράς, αντιπρύτανης Ακαδημαϊκών Υποθέσεων και Ψηφιακής Πολιτικής του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, κατά την τοποθέτησή του στην ημερίδα της εφημερίδας Μακεδονία της Κυριακής και του emakedonia.gr για την Τεχνητή Νοημοσύνη και στο πάνελ με θέμα «Το μέλλον της εργασίας» και συντονίστρια τη δημοσιογράφο Σοφία Χριστοφορίδου επεσήμανε πως η ΤΝ έχει επιφέρει ραγδαίες αλλαγές, οι οποίες είναι πολύ πιο σύντομες από τον χρόνο που χρειάζεται ένας φοιτητής για να πάρει το πτυχίο του.

Περιέγραψε πως «Το τι μαθαίνουμε στα πανεπιστήμια συχνά δεν συμβαδίζει με τις ανάγκες της αγοράς εργασίας, η οποία πλέον αλλάζει με ταχύτατους ρυθμούς λόγω ΤΝ. Θα ξεκινούσα από μια βασική παραδοχή: το πρόβλημα δεν είναι απλώς ότι τα πανεπιστήμια δυσκολεύονται να παρακολουθήσουν τις εξελίξεις στην αγορά εργασίας. Είναι ότι η ίδια η αγορά εργασίας αλλάζει πλέον ταχύτερα από τον χρόνο που απαιτείται για την ολοκλήρωση ενός πανεπιστημιακού πτυχίου».

Ανέφερε μάλιστα πως σύμφωνα με την έκθεση Future of Jobs 2025 του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ, οι εργοδότες εκτιμούν ότι το 39% των υφιστάμενων δεξιοτήτων των εργαζομένων θα μεταβληθεί ή θα καταστεί παρωχημένο μέχρι το 2030. «Αυτό σημαίνει ότι ένας φοιτητής που εισέρχεται σήμερα στο πανεπιστήμιο ενδέχεται, όταν αποφοιτήσει, να βρεθεί σε μια αγορά εργασίας σημαντικά διαφορετική από εκείνη για την οποία αρχικά προετοιμάστηκε. Επομένως, πιστεύω ότι χρειάζονται έξι ουσιαστικές παρεμβάσεις στα προγράμματα σπουδών: Οριζόντια ενσωμάτωση της Τεχνητής Νοημοσύνης σε όλα τα επιστημονικά πεδία. Η ΤΝ δεν μπορεί να αποτελεί αποκλειστικό αντικείμενο των Τμημάτων Πληροφορικής. Ένας οικονομολόγος πρέπει να γνωρίζει πώς αξιοποιείται στην ανάλυση οικονομικών δεδομένων, ένας νομικός να κατανοεί τις νομικές και ηθικές προεκτάσεις της, ένας εκπαιδευτικός τις δυνατότητές της στη μαθησιακή διαδικασία».

Περιέγραψε πως είναι αναγκαία η μετάβαση από την απομνημόνευση στην κριτική και δημιουργική σκέψη. «Δεν αρκεί πλέον ο φοιτητής να γνωρίζει τη σωστή απάντηση. Πρέπει να μπορεί να διατυπώνει το σωστό ερώτημα, να ελέγχει την αξιοπιστία μιας απάντησης, να συνδυάζει γνώσεις και να επιλύει σύνθετα προβλήματα. Απαιτείται μεγαλύτερη ευελιξία και διεπιστημονικότητα στα προγράμματα σπουδών. Τα προγράμματα σπουδών δεν μπορούν να παραμένουν ουσιαστικά αμετάβλητα για πολλά χρόνια. Χρειάζονται μηχανισμοί τακτικής επικαιροποίησης, ευέλικτες θεματικές ενότητες και περισσότερες δυνατότητες επιλογής μαθημάτων από διαφορετικά επιστημονικά πεδία».

Ο κ. Σαμαράς μίλησε και για την ανάγκη στενότερης, θεσμικής συνεργασίας με την αγορά εργασίας. Τα πανεπιστήμια πρέπει να αναπτύξουν μόνιμους διαύλους επικοινωνίας με επιχειρήσεις και παραγωγικούς φορείς, ώστε να εντοπίζουν εγκαίρως τις αναδυόμενες ανάγκες σε δεξιότητες».

Αναφερόμενος στα προγράμματα σπουδών σημείωσε πως απαιτείται μεγαλύτερη ευελιξία και διεπιστημονικότητα τα οποία, «πρέπει να αλλάζουν ανά τακτά χρονικά διαστήματα και όχι να μένουν ίδια για δεκαετίες». Ο ίδιος μίλησε και για την ανάγκη συστηματικής επιμόρφωσης των ίδιων των πανεπιστημιακών διδασκόντων. «Δεν μπορούμε να ζητούμε από τα πανεπιστήμια να προετοιμάσουν τους φοιτητές για την εποχή της ΤΝ, εάν προηγουμένως δεν προετοιμάσουμε τους ίδιους τους διδάσκοντες. Χρειάζεται οργανωμένη επιμόρφωση, κατάλληλες ψηφιακές υποδομές και σαφές πλαίσιο υπεύθυνης χρήσης της ΤΝ στην εκπαίδευση. Ο ΟΟΣΑ, σε έκθεσή του τον Ιούλιο του 2026, επισημαίνει ακριβώς την ανάγκη συστηματικής και υπεύθυνης ενσωμάτωσης της παραγωγικής ΤΝ στην ανώτατη εκπαίδευση. Στην προσπάθειά μας να προσαρμόσουμε τα προγράμματα σπουδών στις τεχνολογικές εξελίξεις, δεν πρέπει να υποτιμήσουμε τη σημασία της βασικής επιστημονικής γνώσης. Τα Μαθηματικά, η κριτική σκέψη, η επιστημονική μεθοδολογία, η φιλοσοφία, η ηθική και η ικανότητα τεκμηριωμένης επιχειρηματολογίας αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία. Στόχος μας, επομένως, δεν είναι να εκπαιδεύσουμε φοιτητές που θα γνωρίζουν να χρησιμοποιούν τα σημερινά εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης. Είναι να διαμορφώσουμε επιστήμονες που θα μπορούν να αξιοποιούν, να αξιολογούν και ενδεχομένως να δημιουργούν τα εργαλεία του αύριο. Και αυτό οδηγεί σε μια ευρύτερη αλλαγή φιλοσοφίας: Το πανεπιστήμιο του μέλλοντος δεν πρέπει απλώς να διδάσκει στους νέους όσα χρειάζεται να γνωρίζουν. Πρέπει, κυρίως, να τους μαθαίνει πώς να συνεχίζουν να μαθαίνουν σε όλη τους τη ζωή».

Επεσήμανε τη σπουδαιότητα της εκπαίδευσης των φοιτητών στα λεγόμενα soft skills. «Θα ξεχώριζα έξι δεξιότητες στις οποίες οφείλουν να επενδύσουν τα σύγχρονα πανεπιστήμια: Κριτική και αναλυτική σκέψη, ικανότητα διαρκούς μάθησης (learnability), δημιουργικότητα και επίλυση σύνθετων προβλημάτων, επικοινωνία, συνεργασία και συναισθηματική νοημοσύνη, προσαρμοστικότητα και ψυχική ανθεκτικότητα και ηθική κρίση και υπευθυνότητα. Τα soft skills δεν καλλιεργούνται αποτελεσματικά μόνο μέσα από θεωρητικές διαλέξεις για τη σημασία τους. Χρειάζεται να ενσωματωθούν στον ίδιο τον τρόπο διδασκαλίας. Αυτό σημαίνει περισσότερες ομαδικές εργασίες, διεπιστημονικά projects, μελέτες πραγματικών προβλημάτων, παρουσιάσεις, συζητήσεις και δραστηριότητες που απαιτούν δημιουργικότητα, συνεργασία και κριτική αξιολόγηση. Δεν γνωρίζουμε με βεβαιότητα ποια επαγγέλματα θα υπάρχουν σε είκοσι χρόνια ούτε ποια εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης θα χρησιμοποιούμε. Γνωρίζουμε, όμως, ότι θα εξακολουθούμε να χρειαζόμαστε ανθρώπους που σκέφτονται κριτικά, δημιουργούν, συνεργάζονται, προσαρμόζονται και παίρνουν υπεύθυνες αποφάσεις».

Ερωτώμενος για το αν η ζήτηση για τις ανθρωπιστικές σπουδές είναι κάτι που θα έχει διάρκεια, θα είναι χρήσιμες σπουδές και επαγγελματικά ή είναι κάποιου είδους “αντανακλαστική” αντίδραση σε έναν κόσμο που καθορίζεται σε όλο και μεγαλύτερο βαθμό από την τεχνητή νοημοσύνη σημείωσε πως δεν υπάρχουν ακόμη επαρκή στοιχεία για να υποστηρίξουμε ότι παρατηρείται μια γενικευμένη και διαρκής αύξηση της ζήτησης για ανθρωπιστικά πτυχία. «Μάλιστα, στις ΗΠΑ, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε τον Σεπτέμβριο του 2026 η American Academy of Arts and Sciences, οι εισερχόμενοι φοιτητές με κύριο αντικείμενο ανθρωπιστικές σπουδές μειώθηκαν κατά 28% μεταξύ 2015 και 2025. Παράλληλα, σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, το μέσο ποσοστό απασχόλησης των πτυχιούχων στην ευρύτερη κατηγορία τεχνών, ανθρωπιστικών και κοινωνικών επιστημών, δημοσιογραφίας και πληροφόρησης είναι 84%, έναντι 90% των πτυχιούχων Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών. Διαμορφώνονται νέες επαγγελματικές δυνατότητες, ιδιαίτερα όταν οι ανθρωπιστικές επιστήμες συναντούν την τεχνολογία. Για παράδειγμα, ένας απόφοιτος Φιλοσοφίας που αποκτά γνώσεις Τεχνητής Νοημοσύνης μπορεί να δραστηριοποιηθεί σε ζητήματα ηθικής και διακυβέρνησης αλγοριθμικών συστημάτων. Ένας γλωσσολόγος μπορεί να εργαστεί στην ανάπτυξη και αξιολόγηση γλωσσικών μοντέλων. Ένας ιστορικός μπορεί να αξιοποιήσει τις ψηφιακές ανθρωπιστικές επιστήμες (Digital Humanities) για την ανάλυση, τεκμηρίωση και ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς. Η μεγάλη πρόκληση του 21ου αιώνα δεν είναι μόνο να κάνουμε τις μηχανές περισσότερο έξυπνες. Είναι να διασφαλίσουμε ότι οι άνθρωποι που τις σχεδιάζουν, τις χρησιμοποιούν και αποφασίζουν γι’ αυτές θα γίνονται περισσότερο καλλιεργημένοι, κριτικοί και υπεύθυνοι».

Κάνε κλικ και δες περισσότερο emakedonia.gr στην αναζήτηση της Google

Πρόσθεσέ το στην Google
Loader
ESPA