Ο «άθλος» της Κασσάνδρας και το στοίχημα για αύριο. Tου Νίκου Οικονόμου

Μερικές απλές κουβέντες για την Κασσάνδρα και την πυρκαγιά της προπαραμονής του Δεκαπενταύγουστου. Από κάποιον Θεσσαλονικιό που αγαπά την περιοχή, καθώς παραθερίζει εδώ σχεδόν 25 χρόνια, γνωρίζει τις τοποθεσίες και λίγα βασικά περί Πολιτικής Προστασίας. Και κυρίως από κάποιον που ήταν παρών και έζησε από πολύ κοντά τις λίγες (ευτυχώς) πολύ δύσκολες ώρες της μεγάλης πυρκαγιάς την Πέμπτη 13 Αυγούστου.

Δεν ήμουν στο σπίτι μου στη Θεσσαλονίκη, μπροστά από έναν υπολογιστή βλέποντας τι μεταδίδουν τα κανάλια και το διαδίκτυο, όπου όλα μπορεί να φαίνονται διαφορετικά και κυρίως εκτός πραγματικότητας για τους πολλούς «εισαγγελείς», με τους οποίους έχει πλημμυρίσει ο κόσμος.

Πρώτο δεδομένο της ημέρας: οι ισχυροί άνεμοι και η πολυκοσμία. 6 με 7 μποφόρ έπνεαν στην περιοχή που φιλοξενούσε εκείνη την ημέρα περίπου 600.000 κόσμο.

Δεύτερο δεδομένο: ο μορφολογικός χάρτης. Εκεί που έπιασε η φωτιά υπήρχαν τρεις μεγάλοι οικισμοί (Κασσανδρεία, Σίβηρη Φούρκα) και πολλά διάσπαρτα σπίτια μέσα στο δάσος.

Τρίτο δεδομένο: η μεγάλη ένταση της πυρκαγιάς.

Τέταρτο δεδομένο: οι υψηλές θερμοκρασίες εδάφους που επικρατούσαν. Ξηρό κλίμα, χωρίς βροχές εδώ και ημέρες.

Η φωτιά ξεκίνησε λίγο πίσω από το βενζινάδικο της ΕΚΟ που βρίσκεται μεταξύ της Σίβηρης και της Κασσανδρείας και επεκτάθηκε γρήγορα προς το πιο νότιο μέρος του δάσους, πλησιάζοντας το Αμφιθέατρο της Σίβηρης. Είχε, δηλαδή, κατεύθυνση προς τη Σίβηρη, αλλά και στη συνέχεια μέσω του δάσους και προς τη Φούρκα.

Ήταν τέτοια η σφοδρότητα της πυρκαγιάς που το πρόχειρο Συντονιστικό άλλαξε θέση τέσσερις φορές θέσεις! Μια στο βενζινάδικο, μια στο Αμφιθέατρο, μια στη στροφή για τη Σίβηρη και μια στη στροφή για την Ελάνη! Σημαντική εδώ ήταν η βοήθεια που έδωσε η έδρα των Drone στο Κασσανδρινό που αποδείχτηκε πολύτιμο εργαλείο σε Αθήνα και στο πεδίο, καθώς έδινε συνεχώς και επί 24ωρης βράσης αξιόπιστη εικόνα για το συμβαίνει σε όλη την περιοχή.

Τα εναέρια πέταξαν αμέσως και βοήθησαν καθοριστικά στο να περιοριστεί η φωτιά που έπαιρνε απειλητικές διαστάσεις, προκαλώντας φόβο σε όλο το πόδι. Γιατί αν ξέφευγε η φωτιά θα καιγόταν όλη Κασσάνδρα. Όπως σχεδόν έγινε το 2006, όταν η φωτιά ξεκίνησε από την άλλη μεριά της Κασσάνδρας.

Στόχος: να μην μπει η φωτιά στη Σίβηρη και στη συνέχεια η ελπίδα να μην αλλάξει ο αέρας και απειλήσει τη Φούρκα, αλλά και επεκταθεί και πιο νότια.

Παρένθεση: εκείνη την ώρα που δινόταν η μεγάλη μάχη για να περιοριστεί η φωτιά, υπήρχαν Μέσα Επικοινωνίας που ήδη τα είχαν προβλέψει όλα: «Η φωτιά καίει πλέον ανεξέλεγκτα στην Κασσάνδρα, καίει σπίτια και φτάνει τη θάλασσα, είναι μέσα στα χωριά. Θυμίζει τις μεγάλες πυρκαγιές του 1977 και του 2006», διάβαζε κανείς στο διαδίκτυο. Ώρα Ελλάδος 14.50! Ούτε η Πυροσβεστική να ήταν…

Το πόδι όμως τελικά σώθηκε. 

Πρώτον, γιατί ο άνεμος ούτε ανέβηκε ούτε άλλαξε ρότα.

Δεύτερον, γιατί τα εναέρια πέταξαν έγκαιρα και μαζικά. Τι ποσότητα νερού έπεσε από αέρος μέχρι και το πρωί της μεθεπόμενης ημέρας μόνο και μόνο υπό το φόβο των αναζωπυρώσεων δε λέγεται.

Τρίτον, γιατί υπήρξε καλή, συντονισμένη και μαζική παρουσία όλων.

Πολιτεία, δήμος, περιφέρεια, εθελοντές και τοπική κοινωνία ήταν εκεί. Από τα τρακτέρ των αγροτών, τον Μαργαρίτη Σχοινά, τον Κώστα Γκιουλέκα, τον Γιάννη Γιώργο Κουφίδη, τον Γρηγόρη Τάσιο αλλά και τον δήμαρχο που αν και σε αργία ήταν συνεχώς στο πεδίο, μέχρι τους εθελοντές της περιοχής, αλλά και ευρύτερα.

Οι πυροσβέστες, οι δασκομάντος και οι αγρότες; Μοναδική η προσπάθεια! Γιατί κατάφεραν την πρώτη κρίσιμη νύκτα που όλα ακόμη κρέμονταν από μια λεπτή κλωστή και όταν σταμάτησαν οι εναέριες ρίψεις να περιορίσουν τις πολλές εστίες αναζωπύρωσης που υπήρχαν. Όσο για το Λιμενικό να πούμε ότι συνέβη και αυτό: σταμάτησαν στα ανοικτά το Speed Runner Jet που έκανε τη γραμμή μεταξύ Σποράδων και Θεσσαλονίκης για να ανεβάσουν επάνω τους εγκλωβισμένους.

Όσο για την επιχείρηση εκκένωσης, τα ΙΧ -κύρια από τη Σίβηρη αλλά και από τη Φούρκα- αποχώρησαν από τους οικισμούς χωρίς να ανοίξει μύτη.
Παρένθεση δεύτερη. Το απόγευμα και πριν καν ελεγχθεί η φωτιά άρχισαν κάποιοι επαΐοντες τους …πυροβολισμούς. Εν ώρα μάχης έβγαλαν τα συμπεράσματα και θυμήθηκαν την άναρχη δόμηση, τον κακό σχεδιασμό του Αμφιθεάτρου της Σίβηρης και φυσικά κακομελετούσαν.

Λέγοντας ότι την επόμενη είχε προγραμματισμένη μουσική συναυλία στο χώρο και τι θα μπορούσε να είχε συμβεί, αν. Λες και κατά βάθος ήθελαν την καταστροφή.

Για την ιστορία τώρα και όπως ανακοίνωσε η Πυροσβεστική, που μάλλον δεν αμφισβητείται:

«Ιδιαίτερη σημασία έχει η αποτύπωση της έκτασης της χθεσινής πυρκαγιάς. Η συνολική έκταση της Κασσάνδρας, του πρώτου «ποδιού» της Χαλκιδικής, είναι περίπου 334.000 στρέμματα. Η πραγματική καμένη έκταση εκτιμάται ότι δεν ξεπερνά τα 3.500 στρέμματα.

Πρόκειται, δηλαδή, για έκταση που αντιστοιχεί σε περίπου 1% της συνολικής έκτασης της Κασσάνδρας. Για λόγους σύγκρισης, η μεγάλη πυρκαγιά του 2006 είχε κάψει περίπου 77.000 στρέμματα, δηλαδή σχεδόν το ένα τέταρτο της Κασσάνδρας».

Σύμφωνα μάλιστα με τα στοιχεία του ευρωπαϊκού προγράμματος Copernicus «η συνολική καμένη έκταση από την πυρκαγιά στη Σίβηρη στην Κασσάνδρα Χαλκιδικής ανέρχεται σε 2.480 στρέμματα και ότι η έκταση δάσους που επηρεάστηκε είναι αισθητά μικρότερη και ανέρχεται σε 1.388 στρέμματα. Η υπόλοιπη καμένη έκταση αφορά κυρίως χορτολιβαδικές και θαμνώδεις εκτάσεις, η βλάστηση των οποίων αναμένεται να επανέλθει φυσικά κατά τη φθινοπωρινή περίοδο», έλεγε η ανακοίνωση.

Δεν χαιρόμαστε φυσικά ούτε για αυτά τα καμένα στρέμματα, αλλά το 2026 δεν έχει καμία σχέση με το 2006, όπως έσπευσαν να εκτιμήσουν με το που ξεκίνησε η φωτιά κάποιοι.

Αυτό που έγινε στην Κασσάνδρα πριν από λίγες ημέρες μοιάζει με «άθλο». Για τον οποίο συνέβαλλαν πολλοί. Αυτό που μένει από τη μεριά της πολιτείας και αποτελεί το στοίχημα για την επόμενη ημέρα και στην Κασσάνδρα, αλλά και αλλού, είναι να βρει άμεσα ένα τρόπο να χρηματοδοτήσει την υπογειοποίηση των δικτύων της ΔΕΔΔΗΕ. Με προτεραιότητα στις δασικές περιοχές.