Ολοκαύτωμα του Χορτιάτη: 82 χρόνια από τη ναζιστική θηριωδία - Τριήμερο μνήμης και τιμής στα 149 θύματα

- Newsroom

Με μια σειρά εκδηλώσεων ιστορικής τιμής και πολιτισμού, ο Δήμος Πυλαίας - Χορτιάτη ετοιμάζεται να τιμήσει τη συμπλήρωση 82 ετών από το Ολοκαύτωμα του Χορτιάτη. Η 2α Σεπτεμβρίου 1944 παραμένει μια από τις πιο μελανές σελίδες της ελληνικής ιστορίας, όταν 149 κατοίκοι -κυρίως γυναίκες, μικρά παιδιά και βρέφη- βρήκαν μαρτυρικό θάνατο, καμένη ζωντανοί από τα ναζιστικά φλογοβόλα στον ιστορικό φούρνο του Γκουραμάνη και σε κατοικίες του χωριού, ως αντίποινα για τη δράση του ΕΛΑΣ.

Στο πλαίσιο των φετινών εκδηλώσεων, ο δήμαρχος Πυλαίας - Χορτιάτη, Ιγνάτιος Καϊτεζίδης, υπογράμμισε ότι το μήνυμα της θηριωδίας παραμένει πιο επίκαιρο από ποτέ, αφορώντας ολόκληρη την ελληνική κοινωνία: «Έχουν περάσει 82 χρόνια από την ημέρα που ο Χορτιάτης βίωσε το Ολοκαύτωμα και το τραύμα στις ψυχές των ανθρώπων παραμένει ανεπούλωτο. Το μήνυμα του Ολοκαυτώματος του Χορτιάτη είναι πιο επίκαιρο από ποτέ, δεν αφορά μόνο την τοπική κοινωνία αλλά ολόκληρη την ελληνική κοινωνία. Είναι ένα από τα ναζιστικά εγκλήματα για τα οποία η πατρίδα μας, απ’ άκρη σ’ άκρη, πλήρωσε βαρύ φόρο σε ανθρώπινες ζωές και ενώνει τον τόπο μας με το Δίστομο, με τα Καλάβρυτα, την Κάνδανο της Κρήτης και με τις δεκάδες των τόπων που υπέστησαν τις ναζιστικές θηριωδίες. Είναι πολύ σημαντικό να γνωρίζουμε, μόνο τότε μπορούμε να θυμόμαστε. Ο αγώνας κατά του φασισμού είναι καθημερινός και διαρκής.

Η ιστορία κάνει κύκλους που αγγίζουν και τον σημερινό άνθρωπο. Εμείς, πιστοί στα λόγια της μεγάλης Ελένης Γλύκατζη – Αρβελέρ η οποία από τον τύμβο του Χορτιάτη είχε πει πως όλοι εμείς οι πολιτισμένοι άνθρωποι όταν ακούμε τη λέξη περίστροφο, βγάζουμε τον πολιτισμό μας, σε αντίθεση με τους ναζί, τιμούμε για μία ακόμη χρονιά τα θύματα του Ολοκαυτώματος και κρατάμε ζωντανή τη συλλογική Μνήμη του τόπου μας με μια σειρά πολιτιστικών εκδηλώσεων προσαρμοσμένων στο πένθος του Μνημοσύνου. Καλώ όλους τους συμπολίτες μου αλλά και τους Θεσσαλονικείς να παρακολουθήσουν τις εκδηλώσεις. Ο ναζισμός και τα εγκλήματά του μας αφορούν όλους».

Σημειώνεται ότι ο σημερινός Δήμος Πυλαίας - Χορτιάτη ανήκει επίσημα στους Μαρτυρικούς Δήμους της χώρας (ΦΕΚ 277/1998) και είναι ιδρυτικό μέλος του Δικτύου Μαρτυρικών Χωριών και Πόλεων της Ελλάδος. Τις εκδηλώσεις θα παρακολουθήσει ειδική αντιπροσωπεία του αδελφοποιημένου Δήμου Λατσιών - Γερίου της Κύπρου, με επικεφαλής τον δήμαρχο Χρίστο Πιτταρά.

Το πλήρες τριήμερο πρόγραμμα των εκδηλώσεων Μνήμης

Οι εκδηλώσεις θα ξεκινήσουν την 31η Αυγούστου και θα κορυφωθούν την 2α Σεπτεμβρίου, οπότε και θα τελεστεί το 82ο Αρχιερατικό Μνημόσυνο στον Βυζαντινό Ναό Μεταμορφώσεως του Σωτήρος του Χορτιάτη και το Αρχιερατικό Τρισάγιο στο Μνημείο Θυμάτων του Ολοκαυτώματος από τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Νεαπόλεως & Σταυρουπόλεως κ.κ. Βαρνάβα, κατάθεση στεφάνων και προσκλητήριο νεκρών, παρουσία εκπροσώπων της Πολιτικής και Εκκλησιαστικής Ηγεσίας, ανώτερων και ανώτατων Στρατιωτικών και Αστυνομικών Αρχών, Προξενικών Αρχών, εκπροσώπων Μαρτυρικών Δήμων της Χώρας και άλλων επίσημων προσκεκλημένων.

Αναλυτικά το πρόγραμμα του τριημέρου περιλαμβάνει:

ΔΕΥΤΕΡΑ  31 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ  2026

• 6:30 μ.μ. Ιστορικός Περίπατος Μνήμης στους χώρους Μαρτυρίου του Ολοκαυτώματος Χορτιάτη | Τόπος συνάντησης η ιστορική πλατεία του Χορτιάτη.
• 7.30 μ.μ. «21η Ποδηλατοδρομία Ειρήνης» | Αφετηρία: Διασταύρωση Χορτιάτη-Αγίου Βασιλείου -  Τερματισμός:  Είσοδος Χορτιάτη.
• 9.00 μ.μ. Πέτρινο Γυμνάσιο Χορτιάτη | Μουσική συναυλία μνήμης με τίτλο «Η Μνήμη γίνεται Τραγούδι - Η Ιστορία γίνεται Φως» με τον Πασχάλη Τόνιο, την Μαίρη Δούτση και την Μομώ Βλάχου

 
ΤΡΙΤΗ 1 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2026

• 7.30 μ.μ.  «Φούρνος Γκουραμάνη»  | Επιμνημόσυνη Δέηση στον τόπο του Μαρτυρίου.
• 8.15 μ.μ. «10η Λαμπαδηφορία Ειρήνης» | Αφετηρία: «Φούρνος Γκουραμάνη» - Τερματισμός: Πέτρινο Γυμνάσιο Χορτιάτη.
• 9.00 μ.μ. Πέτρινο Γυμνάσιο Χορτιάτη | Συναυλία με τίτλο «Πενθούμε την απώλεια, Γιορτάζουμε την μνήμη» με  τον Λουδοβίκο των Ανωγείων, την Μαρίνα Δακανάλη, τη Μαρία Καραμούζα και την ηθοποιό Εμμανουέλα Μαργιούλα, πλαισιωμένους από τετραμελή ορχήστρα .

 
ΤΕΤΑΡΤΗ  2 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2026

• 7.30 π.μ. Αρχιερατική Θεία Λειτουργία προεξάρχοντος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Νεαπόλεως & Σταυρουπόλεως κ.κ. Βαρνάβα στον Βυζαντινό Ναό Μεταμορφώσεως του Σωτήρος Χορτιάτη.
• 10.00 π.μ. Πέρας υποδοχής προσκεκλημένων στην Κοινότητα Χορτιάτη
• 10.15 π.μ. Τέλεση 82ου Αρχιερατικού Μνημόσυνου στον Βυζαντινό Ναό Μεταμορφώσεως του Σωτήρος Χορτιάτη, από τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Νεαπόλεως & Σταυρουπόλεως κ.κ. Βαρνάβα 
• 10.30 π.μ. Μετάβαση με πομπή στο Μνημείο Θυμάτων του Ολοκαυτώματος & Επιμνημόσυνο Αρχιερατικό Τρισάγιο
• Θα ακολουθήσουν ομιλίες, προσκλητήριο νεκρών, κατάθεση στεφάνων, ενός λεπτού σιγή και ο εθνικός  ύμνος.