Παρασκευή και 13: Η πιο «κακότυχη» ημέρα του χρόνου και τα μυστικά της

- Newsroom

Ξημέρωσε Παρασκευή 13 Φεβρουαρίου, και για όσους είναι προληπτικοί, η σημερινή ημέρα θεωρείται γρουσούζικη, ή μπορεί και όχι, ανάλογα με την πολιτισμική παράδοση της κάθε χώρας.

Ο συνδυασμός της Παρασκευής με τον αριθμό 13 έχει συνδεθεί με δεισιδαιμονίες, μύθους και ιστορίες που περνούν από γενιά σε γενιά. Ο αριθμός 13 θεωρείται «άτυχος» σε πολλούς πολιτισμούς, γιατί διαταράσσει την τελειότητα του 12 (12 μήνες, 12 ζώδια, 12 θεοί του Ολύμπου), ενώ η Παρασκευή συχνά συνδέεται με πένθος ή δοκιμασία. Όταν οι δύο αυτοί παράγοντες ενώνονται, δημιουργείται ένας «διπλός συμβολισμός ατυχίας».

Παρά το γεγονός ότι επιστημονικά δεν υπάρχει καμία απόδειξη ότι η ημέρα φέρνει γρουσουζιά, πολλοί άνθρωποι αποφεύγουν να πάρουν σημαντικές αποφάσεις, να ταξιδέψουν ή να ξεκινήσουν κάτι καινούριο. Ο φόβος για την Παρασκευή και 13 έχει όνομα: Paraskavedekatriaphobia, ή αλλιώς triskaidekaphobia για τον φόβο του 13 γενικά.

Ιστορική προέλευση της πρόληψης

• Στις 13 Οκτωβρίου 1307, Παρασκευή, ο Φίλιππος Δ’ της Γαλλίας διέταξε τη σύλληψη των Ναϊτών Ιπποτών, ανοίγοντας μια σειρά από διωγμούς και εκτελέσεις, γεγονός που ενίσχυσε τη φήμη της ημέρας ως καταραμένης.
• Στη Βίβλο, η Εύα έδωσε στον Αδάμ τον απαγορευμένο καρπό Παρασκευή, ενώ ο Χριστός σταυρώθηκε Παρασκευή.
• Ο αριθμός 13 «σπάει» την αρμονία του 12, που εμφανίζεται σε πλήθος παραδόσεων (12 μαθητές, 12 άθλοι του Ηρακλή, 12 Ιμάμηδες κ.ά.).

Στην Ελλάδα και τις ισπανόφωνες χώρες, η «κακή μέρα» είναι η Τρίτη και 13, ενώ στις Αγγλοσαξωνικές χώρες και τη Γερμανία, η Παρασκευή και 13 έχει καθιερωθεί ως πιο γρουσούζικη.

Παρασκευή και 13 στην pop κουλτούρα

Οι οκτώ ταινίες Friday the 13th θεωρούνται κλασικές σειρές τρόμου, ξεκινώντας το 1980 στην κατασκήνωση Crystal Lake, με κεντρικό χαρακτήρα τον Jason Voorhees και τη χαρακτηριστική μάσκα χόκεϊ. Η σειρά δημιούργησε τον μύθο της ημέρας ως φονική, επηρεάζοντας ταινίες, μυθιστορήματα και memes. Το 2009 η σειρά απέδειξε ότι η Παρασκευή και 13 συνεχίζει να γοητεύει το κοινό.

Στην Πληροφορική, υπάρχει ακόμα και ιός με το όνομα Friday 13th, ο οποίος ενεργοποιείται όταν το ημερολόγιο δείξει Παρασκευή και 13.

Γιατί φαίνεται «κακότυχη» η μέρα

Η δέσμευση της κοινωνίας στον μύθο λειτουργεί σαν αυτοεκπληρούμενος μηχανισμός: ένας στραβός δρόμος, ένα χαμένο λεωφορείο ή μια κακή είδηση μοιάζουν πιο σημαντικά λόγω της φορτισμένης ημερομηνίας. Μελέτες, όπως στο BMJ, έχουν εξετάσει αν η Παρασκευή και 13 επηρεάζει την υγεία, τα ατυχήματα και τις συμπεριφορές, χωρίς όμως σαφή απόδειξη.

Το Hollywood που έκανε τη δεισιδαιμονία brand

Η κινηματογραφική σειρά και η λαϊκή κουλτούρα ενίσχυσαν τη φήμη της ημέρας, δημιουργώντας ένα παγκόσμιο σύμβολο κακοτυχίας, ένα εργαλείο που μπορεί να επηρεάσει επιλογές, ταξίδια και καθημερινές αποφάσεις, ανεξαρτήτως πίστης σε δεισιδαιμονίες.