Πλησιάζει η ώρα της εκτόξευσης για την πρώτη ελληνική αποστολή στο Διάστημα - «Κάθε βήμα έξω από το γήινο σύστημα μάς εξελίσσει χρόνια μπροστά»

- Newsroom

Η πρώτη ελληνική στελεχωμένη διαστημική αποστολή, με τον Δρα Αδριανό Γολέμη να γίνεται ο πρώτος Έλληνας αστροναύτης, περνά πλέον από τον σχεδιασμό στην προετοιμασία και την υλοποίηση.

    Από την επιλογή των ελληνικών πειραμάτων που θα γίνουν στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό και την προετοιμασία του αστροναύτη έως τη μεταφορά εξοπλισμού και φορτίου και τον συνεχή συντονισμό με τους διεθνείς εταίρους της αποστολής, η σύνθετη αυτή προετοιμασία γίνεται κάτω από αυστηρά χρονοδιαγράμματα και διαδικασίες. Υπεύθυνη της αποστολής για την Ελλάδα είναι η επιστήμονας του Ελληνικού Κέντρου Διαστήματος, πλανητολόγος Δρ Ανεζίνα Σολωμονίδου, η οποία μιλάει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ για την οργάνωση της αποστολής, τις προκλήσεις που πρέπει να αντιμετωπιστούν και την παρακαταθήκη που ελπίζει να αφήσει όλο το εγχείρημα.

   «Πρόκειται για μια ιστορική αποστολή, καθώς για πρώτη φορά η Ελλάδα θα συμμετάσχει σε στελεχωμένη διαστημική αποστολή με Έλληνα αστροναύτη», λέει η κ. Σολωμονίδου στο ΑΠΕ-ΜΠΕ. Ωστόσο, προσθέτει ότι «η σημασία της δεν περιορίζεται στον ισχυρό συμβολισμό αυτής της “πρώτης φοράς”».

   «Το μεγάλο στοίχημα είναι αυτή η αποστολή να μην αποτελέσει απλώς ένα ιστορικό γεγονός, αλλά την αφετηρία για κάτι που θα έχει συνέχεια», τονίζει και συνεχίζει: «Το σημαντικότερο για εμάς είναι να δημιουργηθεί μέσα από την αποστολή ένα ουσιαστικό επιστημονικό και τεχνολογικό αποτύπωμα για τη χώρα. Η παρουσία Έλληνα αστροναύτη στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ISS), ένα από τα σημαντικότερα ερευνητικά εργαστήρια της ανθρωπότητας, δίνει τη δυνατότητα να πραγματοποιηθούν ελληνικά πειράματα σε συνθήκες μικροβαρύτητας, να εμπλακούν πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα και εταιρείες και να αποκτήσει η χώρα τεχνογνωσία που θα παραμείνει και μετά την ολοκλήρωση της αποστολής».

   «Επίσης, και εξίσου σημαντικά», συμπληρώνει, «η συμμετοχή μας βάζει τη χώρα ερευνητικά και τεχνολογικά ουσιαστικά “μέσα στα πράγματα” της νέας αυτής διαστημικής εποχής που έχει ξεκινήσει εδώ και λίγα χρόνια. Κάθε “βήμα” έξω από το γήινο σύστημα και πιο κοντά στο Διάστημα μάς εξελίσσει χρόνια μπροστά σε όλα τα επίπεδα».

Σε πλήρη εξέλιξη η προετοιμασία

   Η εκτόξευση της αποστολής PAM-6 (VAST-PAM-1) προγραμματίζεται, με τα σημερινά δεδομένα, «όχι νωρίτερα από τον Ιούλιο του 2027», όπως λέει η κ. Σολωμονίδου. Ωστόσο, διευκρινίζει ότι «όπως συμβαίνει πάντοτε στις διαστημικές αποστολές, το ακριβές χρονοδιάγραμμα μπορεί να μεταβληθεί ανάλογα με τον συνολικό προγραμματισμό των πτήσεων και τις επιχειρησιακές απαιτήσεις». Οι τελικές λεπτομέρειες ως προς την ακριβή ημερομηνία και τη διάρκεια της αποστολής θα οριστικοποιηθούν όσο προχωρά η προετοιμασία. Πάντως, για τους συντονιστές του εγχειρήματος ο χρόνος μέχρι την εκτόξευση είναι «ήδη εξαιρετικά περιορισμένος και η προετοιμασία βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη».

Παρασκευή 11 Σεπ 2026, 14:48

Αδριανός Γολέμης: «Είναι τιμή και χαρά που θα εκπροσωπήσω την Ελλάδα στο Διάστημα»

ΚΟΙΝΩΝΙΑ

   Το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και το Ελληνικό Κέντρο Διαστήματος, η διαστημική υπηρεσία της χώρας, είχαν κεντρικό ρόλο στην προσπάθεια που οδήγησε στη συμμετοχή της Ελλάδας στην αποστολή VAST-PAM-1, από την αρχική διερεύνηση της δυνατότητας συμμετοχής της χώρας σε αποστολή αστροναυτών, μέχρι τις συζητήσεις και τον συντονισμό με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος (ESA) και τους υπόλοιπους εμπλεκόμενους φορείς.

   Πλέον ο ρόλος τους περνά «στην πιο απαιτητική φάση: την προετοιμασία και υλοποίηση της ελληνικής συμμετοχής, τόσο σε επιστημονικό και επιχειρησιακό επίπεδο όσο και ως προς την αξιοποίηση της αποστολής για την ελληνική ερευνητική, τεχνολογική, και εκπαιδευτική κοινότητα», εξηγεί η υπεύθυνη της αποστολής για την Ελλάδα.

Τα ελληνικά πειράματα

   Το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και το ΕΛΚΕΔ προχώρησαν ήδη σε πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος προς την ελληνική επιστημονική και τεχνολογική κοινότητα για πειράματα και δραστηριότητες που θα μπορούσαν να πραγματοποιηθούν στο πλαίσιο της αποστολής.

   «Η ανταπόκριση ήταν ιδιαίτερα μεγάλη, γεγονός που θεωρούμε εξαιρετικά ενθαρρυντικό», περιγράφει η Ανεζίνα Σολωμονίδου. Πλέον, οι προτάσεις βρίσκονται σε διαδικασία αξιολόγησης και διερεύνησης της τεχνικής και επιχειρησιακής δυνατότητας υλοποίησής τους στο περιβάλλον του ISS.

   Οι προτάσεις προήλθαν από διαφορετικούς χώρους της ελληνικής ερευνητικής, ακαδημαϊκής και τεχνολογικής κοινότητας και καλύπτουν ένα πολύ ευρύ επιστημονικό φάσμα. Περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων, βιοϊατρική έρευνα και ανθρώπινη φυσιολογία, βιολογία και κυτταρικά μοντέλα, τεχνολογικές επιδείξεις, επιστήμη υλικών και κρυστάλλωση, διατροφή και τρόφιμα για το Διάστημα, παρατήρηση της Γης, αλλά και εκπαιδευτικές και πολιτιστικές δραστηριότητες.

   Υπάρχουν δύο βασικά κριτήρια για την επιλογή των πειραμάτων, «η επιστημονική αξία και η δυνατότητα πραγματικής υλοποίησης στο Διάστημα». «Ένα πείραμα μπορεί να είναι επιστημονικά εξαιρετικό, αλλά πρέπει παράλληλα να μπορεί να ενσωματωθεί με ασφάλεια και μέσα στους πολύ συγκεκριμένους περιορισμούς μιας στελεχωμένης αποστολής. Εξετάζουμε επομένως την επιστημονική ποιότητα και πρωτοτυπία, την προστιθέμενη αξία της πραγματοποίησης του πειράματος σε μικροβαρύτητα, την τεχνολογική ωριμότητα, την ασφάλεια, τις απαιτήσεις σε εξοπλισμό και πόρους, τη μάζα και τον όγκο που απαιτείται να μεταφερθούν, τον χρόνο που θα χρειαστεί ο αστροναύτης για την εκτέλεσή του και, φυσικά, τη συμβατότητα με τις τεχνικές και επιχειρησιακές απαιτήσεις του ISS και της ίδιας της αποστολής», εξηγεί η κ. Σολωμονίδου.

Τετάρτη 09 Σεπ 2026, 19:12

Αδριανός Γολέμης: Ο πρώτος Έλληνας που θα ταξιδέψει στο Διάστημα

ΔΙΕΘΝΗ

   Ωστόσο, τα πειράματα αποτελούν μόνο ένα μέρος μιας «πολύ σύνθετης προετοιμασίας». Έχοντας σημαντική εμπειρία στη NASA και την ESA, η κ. Σολωμονίδου επισημαίνει ότι «μια στελεχωμένη διαστημική αποστολή απαιτεί συντονισμό πολλών διαφορετικών ομάδων και οργανισμών, με αυστηρά χρονοδιαγράμματα και διαδικασίες. Πρέπει να οργανωθούν η εκπαίδευση και η προετοιμασία του αστροναύτη, οι επιχειρησιακές και ιατρικές διαδικασίες, η προετοιμασία και πιστοποίηση των πειραμάτων, η μεταφορά εξοπλισμού και φορτίου, οι επικοινωνίες, καθώς και ένα μεγάλο πρόγραμμα επιστημονικής και εκπαιδευτικής αξιοποίησης της αποστολής στην Ελλάδα». 

   Παράλληλα υπάρχει συνεχής συντονισμός με την ESA, τη NASA, την αμερικανική διαστημική εταιρεία Vast που οργανώνει την αποστολή και τους διεθνείς εταίρους της αποστολής. «Είναι ένα μεγάλο εγχείρημα διαχείρισης έργου, στο οποίο πολλές διαφορετικές διαδικασίες πρέπει να ολοκληρωθούν στον σωστό χρόνο και με απόλυτη ακρίβεια», συμπληρώνει η ίδια.

Από τη NASA και την ESA στην ελληνική διαστημική υπηρεσία

   Η Ανεζίνα Σολωμονίδου έχει εργαστεί ως μέλος της αποστολής Cassini-Huygens που εξερεύνησε για 13 χρόνια το σύστημα του Κρόνου και τον δορυφόρο Τιτάνα, ενώ σήμερα συμμετέχει στις διαστημικές αποστολές JUICE της ESA και Europa Clipper της NASA, που βρίσκονται καθ’ οδόν προς το σύστημα του Δία. Είναι εθνική εκπρόσωπος της Ελλάδας στην ESA για την ανθρώπινη και ρομποτική εξερεύνηση και ασχολείται με τον σχεδιασμό και διεθνή συντονισμό των διαστημικών προγραμμάτων.

   Αυτή η εμπειρία, περιγράφει, «με έχει μάθει κυρίως ότι στις διαστημικές αποστολές η επιστημονική φιλοδοξία πρέπει πάντα να συμβαδίζει με την επιχειρησιακή πραγματικότητα. Υπάρχουν αυστηρές προθεσμίες, διαδικασίες πιστοποίησης και ασφάλειας και πολλοί διαφορετικοί οργανισμοί και ομάδες που πρέπει να λειτουργήσουν συντονισμένα».

   Στη διαχείριση της ελληνικής συμμετοχής στην αποστολή PAM-6, «οι βασικές μας προτεραιότητες είναι επομένως πολύ συγκεκριμένες: η ασφάλεια και η σωστή προετοιμασία του αστροναύτη, η επιλογή επιστημονικά ισχυρών αλλά και επιχειρησιακά υλοποιήσιμων πειραμάτων, η τήρηση των ιδιαίτερα απαιτητικών χρονοδιαγραμμάτων και ο αποτελεσματικός συντονισμός όλων των εμπλεκόμενων ελληνικών και διεθνών φορέων».

«Η αποστολή να φτάσει στην κοινωνία»

   Το μεγάλο στοίχημα όμως, για την κ. Σολωμονίδου είναι «να αξιοποιήσουμε αυτή την ευκαιρία για να δημιουργήσουμε τεχνογνωσία, νέες συνεργασίες και δυνατότητες για την ελληνική επιστημονική και τεχνολογική κοινότητα. Και σίγουρα συνέχεια». 

   «Θέλουμε επίσης», υπογραμμίζει, «η αποστολή να φτάσει στην κοινωνία και ιδιαίτερα στους νέους ανθρώπους. Να δουν μαθητές και φοιτητές ότι η διαστημική έρευνα, η επιστήμη και η τεχνολογία δεν είναι κάτι μακρινό από την Ελλάδα και ότι μπορούν και οι ίδιοι να αποτελέσουν μέρος αυτής της προσπάθειας. Αν μετά την αποστολή έχουμε περισσότερους νέους να στρέφονται στις επιστήμες και στην τεχνολογία, περισσότερες ελληνικές ομάδες να συμμετέχουν σε διεθνή διαστημικά προγράμματα και μια χώρα περισσότερο έτοιμη για τις επόμενες ευκαιρίες στην ανθρώπινη εξερεύνηση του Διαστήματος, τότε θα έχουμε πετύχει κάτι πολύ μεγαλύτερο από μία μεμονωμένη πτήση».

   «Και πάνω από όλα», καταλήγει, «θέλω όταν ολοκληρωθεί η αποστολή να έχουμε αφήσει πίσω μας κάτι μόνιμο: εμπειρία, τεχνογνωσία και ένα ισχυρότερο ελληνικό οικοσύστημα ανθρώπινης διαστημικής πτήσης και εξερεύνησης. Αυτή, για μένα, θα είναι η πραγματική παρακαταθήκη της πρώτης ελληνικής στελεχωμένης διαστημικής αποστολής».