Πολυτεχνείο: Ιστορικό βίντεο από την πρώτη επέτειο της εξέγερσης – Ξυλούρης, Φαραντούρη και Καλογιάννης τραγουδούν στην πύλη

- Newsroom

Ένα σπάνιο οπτικοακουστικό τεκμήριο από την πρώτη επέτειο της εξέγερσης του Πολυτεχνείου, στις 17 Νοεμβρίου 1974, έρχεται για πρώτη φορά στη δημοσιότητα, φωτίζοντας στιγμές από τις εκδηλώσεις μνήμης που πραγματοποιήθηκαν έναν χρόνο μετά τα γεγονότα του Νοεμβρίου του 1973.

Το εννιάλεπτο βίντεο αναρτήθηκε πριν από λίγες ημέρες στο YouTube από τη Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, ύστερα από τον εντοπισμό και την αποκατάσταση του ιστορικού υλικού. Η αρχή έγινε στο υπόγειο του κτιρίου Τοσίτσα, όπου βρέθηκαν μπομπίνες με κινηματογραφικά φιλμ που είχε καταγράψει ο Γιάννης Σημηριώτης, ο οποίος εκείνη την περίοδο εργαζόταν στο φωτογραφικό εργαστήριο της Σχολής Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του ΕΜΠ.

Ανάμεσα στα ευρήματα εντοπίστηκε και φιλμ στο οποίο υπήρχαν τα στοιχεία του ίδιου του δημιουργού, καθώς και των συνεργατών του, ενώ περιλαμβάνονταν πλάνα από την πρώτη επέτειο της εξέγερσης. Για να καταστεί δυνατή η αξιοποίηση του υλικού, τα φιλμ συντηρήθηκαν και ψηφιοποιήθηκαν με τη συνδρομή των εργαζομένων στο Αρχείο της ΕΡΤ. Στη συνέχεια, ακολούθησε η επεξεργασία τους στο Εργαστήριο Τεκμηρίωσης της Αρχιτεκτονικής Σχολής, από την οποία προέκυψε το βίντεο που πλέον είναι διαθέσιμο στο κοινό.

Εικόνες από την επέτειο του 1974

Το ντοκουμέντο καταγράφει την προσέλευση πλήθους πολιτών έξω από την πύλη του Πολυτεχνείου. Άνθρωποι κάθε ηλικίας αφήνουν λουλούδια, κεριά, λαμπάδες και σημειώματα στη μνήμη όσων έχασαν τη ζωή τους κατά την εξέγερση, σε μια ατμόσφαιρα έντονης συγκίνησης.

Στα πλάνα περιλαμβάνονται, επίσης, μαρτυρίες συγγενών των θυμάτων, αλλά και εικόνες από την έκθεση που είχε οργανωθεί στο κτίριο Αβέρωφ, στο πλαίσιο των εκδηλώσεων για την επέτειο.

Ξεχωριστή θέση στο υλικό έχει η παρουσία του στρατιωτικού Σπύρου Μουστακλή. Σε μία από τις σκηνές, δημοσιογράφος επιχειρεί να του πάρει συνέντευξη, ωστόσο μία γυναίκα παρεμβαίνει και εξηγεί πως δεν είναι σε θέση να μιλήσει. Ο ίδιος κάνει μια χαρακτηριστική κίνηση με το χέρι, καθώς αντιμετώπιζε μορφή παράλυσης. Η εικόνα του μαρτυρά τη δύσκολη κατάσταση της υγείας του, ενώ περπατά με τη βοήθεια άλλων.

Ιδιαίτερα συγκινητική είναι και η στιγμή κατά την οποία δεκάδες άνθρωποι κάθονται στα σκαλιά της πύλης του Πολυτεχνείου. Εκεί, ο Αντώνης Καλογιάννης, η Μαρία Φαραντούρη και ο Νίκος Ξυλούρης παίρνουν το μικρόφωνο και ερμηνεύουν το τραγούδι «Μη ξεχνάς τον Ωρωπό» του Μίκη Θεοδωράκη.

Το βίντεο ολοκληρώνει την καταγραφή του με εικόνες από τη μεγάλη πορεία που πραγματοποιήθηκε για την επέτειο. Χιλιάδες διαδηλωτές κατεβαίνουν στους δρόμους, κρατώντας πανό και αφίσες και φωνάζοντας συνθήματα, ενώ σε ορισμένα σημεία σχηματίζουν ανθρώπινες αλυσίδες. Πρόκειται για στιγμιότυπα που, μισό και πλέον αιώνα μετά, διατηρούν ζωντανή την εικόνα της πρώτης επετείου και της συλλογικής μνήμης για την εξέγερση του Πολυτεχνείου.