Πρώην ΑΓΝΟ: Από την ακμή στην παρακμή και αύριο ένας νέος χώρος πρασίνου

Εντός του Μαρτίου αναμένεται η απόφαση του ΣτΕ και αν είναι θετική ο Δήμος Παύλου Μελά θα συνεχίσει τις κατεδαφίσεις των κτισμάτων

Ήταν το 1950, όταν η πάλαι ποτέ βιομηχανία γάλακτος Α.Ε. ΑΓΝΟ ξεκίνησε τις επιχειρηματικές της δραστηριότητες στη Θεσσαλονίκη, αποτελώντας μάλιστα μία από τις σημαντικότερες στην Ελλάδα και την πρώτη που προχώρησε στην παστερίωση και εμφιάλωση γάλακτος στην Βόρεια Ελλάδα.

Μέχρι και τις αρχές της δεκαετίας του 1990 η ΑΓΝΟ γνώρισε μεγάλες δόξες και επιτυχίες στον χώρο του επιχειρείν, ως το 2012, οπότε άρχισε η επιχειρηματική της… κατηφόρα και εντέλει η πτώχευσή της. Από την ακμή, η άλλοτε ισχυρή βιομηχανία πέρασε στην παρακμή, με τον χώρο στη Σταυρούπολη, μετά τη μετακόμισή της στον Λαγκαδά το 1992, να εγκαταλείπεται στη φυσική φθορά του χρόνου, αφήνοντας πίσω περί τα 100 κτίσματα «κουφάρια».

Η μάχη με τον χρόνο ήταν ανελέητη με την τοπική κοινωνία να ασφυκτιά υπό το βάρος που προκαλούσε στην περιοχή η εγκατάλειψη των εγκαταστάσεων της επιχείρησης, οι οποίες από τότε έως και σήμερα παραμένουν «καταφύγιο» για περιθωριακούς και παραβατικούς. Ταυτόχρονα, οι χώροι αυτοί μετατράπηκαν σε έναν απέραντο σκουπιδότοπο που μοιάζει με υγειονομική βόμβα.

Κάπου εδώ, σε αυτό το «παιχνίδι» της εγκατάλειψης, αποφάσισε να μπει ως βασικός παίκτης ο Δήμος Παύλου Μελά, αναγνωρίζοντας το χρόνιο αίτημα των κατοίκων που ζητούν τη μετατροπή του χώρου, έκτασης 12,5 στρεμμάτων, σε πάρκο με αθλοπαιδιές και δομές για αναψυχή σε μία προσπάθεια να ανασάνει η περιοχή, να βγει από την εγκατάλειψη και να αναπτυχθεί.

Το αίτημα αυτό άρχισε να παίρνει «σάρκα και οστά» τον περασμένο Νοέμβριο, όταν η διοίκηση του Δήμου, υπό τον δήμαρχο, Δημήτρη Ασλανίδη, προχώρησε στην πρώτη «επιχείρηση» κατεδάφισης παλιών και ετοιμόρροπων κτισμάτων στο πρώην ΑΓΝΟ και μάλιστα μετά από 33 χρόνια εγκατάλειψης. Οι κατεδαφίσεις των επικίνδυνων κτισμάτων άρχισαν από την έκταση που βρίσκεται στη συμβολή των οδών Καραολή και Δημητρίου και Ιασωνίδου, στη Σταυρούπολη. Ο δήμαρχος κ. Ασλανίδης έκανε λόγο τότε για μία σημαντική και ιστορική ημέρα για τον Δήμο, τους δημότες και τη δυτική Θεσσαλονίκη, σημειώνοντας ότι 33 χρόνια μετά τη μετεγκατάσταση του ΑΓΝΟ, ο Δήμος απελευθερώνει τον χώρο για να τον «αναγεννήσει».

Μία προσφυγή έβαλε φρένο στην αναγέννηση

Και ενώ η επιχείρηση κατεδάφισης άρχισε ελπιδοφόρα, σταμάτησε κάπως απότομα, αφού δέκα μέρες μετά προσέφυγαν στο Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ) οι φερόμενοι ως ιδιοκτήτες, με τον Δήμο να περιμένει τον Μάρτιο την απόφαση του δικαστηρίου.

«Αυτή τη στιγμή μάς σταματά το ΣτΕ, ωστόσο, ελπίζουμε ότι τον επόμενο μήνα θα έχει εκδοθεί η απόφαση και να συνεχίζουμε αυτό που αρχίσαμε ως Δήμος στο πρώην ΑΓΝΟ» τόνισε στη «ΜτΚ» ο αντιδήμαρχος Πολεοδομίας και Αστικού Σχεδιασμού Παύλου Μελά, Θεολόγος Παπαδόπουλος.

Εκτίμησε μάλιστα ότι η απόφαση του ΣτΕ αναμένεται να είναι υπέρ του Δήμου, καθώς, όπως είπε, το δικαστήριο θα λάβει υπόψη την επικινδυνότητα των υφιστάμενων κτιρίων που πρέπει οπωσδήποτε να κατεδαφιστούν, γιατί τίθεται θέμα δημόσιας ασφάλειας. «Αν συμβεί οτιδήποτε σε έναν πολίτη από τυχόν πτώση ποιο δικαστήριο θα αναλάβει την ευθύνη;» σημείωσε ο κ. Παπαδόπουλος, προσθέτοντας ότι τα κτίρια μέσα στο πρώην ΑΓΝΟ είναι διάτρητα και επιπλέον, ανέφερε, όσο ανοίγει οκ καιρός τόσο ελοχεύει ο κίνδυνος για φωτιά ή όποια άλλη καταστροφή.

Αν η απόφαση είναι θετική για τον Δήμο, τότε σύμφωνα με τον αντιδήμαρχο ανοίγει ο δρόμος για τη δημιουργία ενός πάρκου στον χώρο της πρώην Βιομηχανίας, όπου σχεδιάζονται χώροι πρασίνου, αθλοπαιδιές και υποδομές για αναψυχή.

«Ο δρόμος δεν είναι εύκολος, καθώς μπορεί να έχουμε τη δικαιωτική απόφαση από το ΣτΕ, όμως η κατεδάφιση των 90 κτισμάτων είναι περίπλοκη και δαπανηρή» τόνισε ο κ. Παπαδόπουλος, εξηγώντας ότι το κόστος για την επιχείρηση στο ΑΓΝΟ εκτιμάται ότι θα ανέλθει στο 1 με 1,5 εκατ. ευρώ.

«Ο Δήμος δεν μπορεί να αναλάβει μόνος του αυτό το εγχείρημα, καθώς δεν έχει δικά του μέσα. Υπάρχουν κτίρια που είναι διώροφα που χρειάζονται οχήματα βαρέως τύπου και όχι αυτά που έχει ο στόλος του Δήμου, ενώ παράλληλα είναι προαπαιτούμενο να απομακρυνθεί ο αμίαντος από τα κτίρια, κάτι που μπορεί να το κάνει μία ιδιωτική εταιρεία που εξειδικεύεται σε αυτό» επισήμανε ο αντιδήμαρχος.

Και μία ακόμη προσφυγή για το ιδιοκτησιακό

Εκτός από την απόφαση που αναμένεται τον Μάρτιο, ο Δήμος Παύλου Μελά βρίσκεται σε αναμονή και για μία δεύτερη προσφυγή από τους φερόμενους ιδιοκτήτες του ΑΓΝΟ. Επί της ουσίας, εξήγησε ο αντιδήμαρχος Πολεοδομίας και Αστικού Σχεδιασμού ο Δήμος περιμένει την απόφαση της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας, γιατί η πρωτόδικη υπάρχει και είναι θετική για τον δήμο.

«Οι νομικοί σύμβουλοι του Δήμου Παύλου Μελά είναι σε διαρκή επικοινωνία με το ΣτΕ και έχουμε την πληροφορία ότι η εισήγηση για το ιδιοκτησιακό θα είναι υπέρ του. «Οι φερόμενοι ως ιδιοκτήτες προσέφυγαν τον περασμένο Νοέμβριο, δέκα μέρες μετά την πρώτη προσπάθεια να κατεδαφίσουμε κάποια κτίσματα στο πρώην ΑΓΝΟ, προκειμένου να μπλοκάρουν την όλη διαδικασία του Δήμου» ανέφερε ο κ. Παπαδόπουλος.

«Εμείς στοχεύουμε να παραδώσουμε έναν ακόμα πνεύμονα πρασίνου, αυτή τη φορά στη Σταυρούπολη και στους κατοίκους της. Οι αρμόδιες υπηρεσίες του Δήμου είχαν κάνει αυτοψία σε όλα τα κτίσματα που βρίσκονται εντός της πρώην γαλακτοβιομηχανίας ΑΓΝΟ, τον Ιανουάριο του 2024. Τότε διαπιστώσαμε ότι υπήρχαν πολλά επικίνδυνα κτίσματα και λίγους μήνες μετά εκπονήθηκε η η έκθεση της Πολεοδομίας, στην οποία κρίθηκε ότι όλα αυτά τα επικίνδυνα κτίσματα πρέπει να κατεδαφιστούν» υπογράμμισε ο αντιδήμαρχος. Διευκρίνισε μάλιστα ότι αυτή η έκθεση της υπηρεσίας του Δήμου κοινοποιήθηκε στους φερόμενους ιδιοκτήτες (οικογένεια Αλεξόπουλου) στους οποίους δόθηκε περιθώριο 30 ημερών, διάστημα κατά το οποίο δεν προχώρησε σε καμία ενέργεια αλλά προσέφυγε κατά της έκθεσης. Η προσφυγή απορρίφθηκε από τον Δήμο και παραπέμφθηκε στον εισαγγελέα. Παρά την προσφυγή του ιδιώτη στο ΣτΕ, ο Δήμος είχε τη δυνατότητα να προχωρήσει στις κατεδαφίσεις, ενέργεια στην οποία οδηγήθηκε από τη μη ανταπόκριση των ιδιοκτητών, προκειμένου να αποτραπεί ο κίνδυνος κατάρρευσής τους και ατυχημάτων που μπορεί να στοιχίσουν και ανθρώπινες ζωές.

«Πέρασαν 33 χρόνια που οι ιδιοκτήτες δεν έκαναν τίποτα στον χώρο που ρημάζει από την εγκατάλειψη. Τα κτίρια είναι επικίνδυνα, ωστόσο, δίνουν άσυλο σε τοξικομανείς και περιθωριακούς με αποτέλεσμα η περιοχή να είναι μία υγειονομική βόμβα» υπογράμμισε ο κ. Παπαδόπουλος, ενώ πρόσθεσε ότι εκτός του Δήμου τους κινδύνους για τη δημόσια ασφάλεια έχουν επισημάνει κατ’ επανάληψη η αστυνομία, η πυροσβεστική και άλλοι εμπλεκόμενοι φορείς.

Το ιστορικό της βιομηχανίας ΑΓΝΟ

- Ο χώρος της πρώην γαλακτοβιομηχανίας ΑΓΝΟ είναι εγκαταλελειμμένος από το 1992, οπότε μεταγκαταστάθηκε στην περιοχή του Λαγκαδά. Από τότε και έπειτα η τοπική κοινωνία ζητούσε επίμονα τη μετατροπή του χώρου σε πάρκο, καθώς οι εγκαταστάσεις είχαν μετατραπεί σε σκουπιδότοπο και άσυλο για τοξικομανείς και περιθωριακούς.

- Το 1955, το Υπουργείο Γεωργίας παραχωρεί έκταση περίπου 16 στρεμμάτων, στον Συνεταιρισμό Αγελαδοτρόφων Θεσσαλονίκης «Άγιο Μόδεστο», με σκοπό την παστερίωση και αποθήκευση γάλακτος.

- Στη συνέχεια εκδίδεται τίτλος κυριότητας και μεταγράφεται η έκταση στο Υποθηκοφυλακείο Θεσσαλονίκης, χωρίς να παρέχονται επιπλέον δικαιώματα στον Συνεταιρισμό.

- Το 1972, ο χώρος χαρακτηρίζεται Κοινόχρηστος (ΦΕΚ 303/Δ/1972).

- Το 1974, η Ένωση Αγροτικών Γαλακτοκομικών και Αγελαδοτροφικών Συνεταιρισμών Θεσσαλονίκης «ΑΓΝΟ» αγοράζει από τον «Άγιο Μόδεστο» την έκταση και δημιουργεί την πρώτη βιομηχανία γάλακτος.

Οι ανεγερθείσες εγκαταστάσεις, πολλές από τις οποίες είναι αυθαίρετες, χρησιμοποιούνται για τον σκοπό της παραχώρησης και λειτουργούν μέχρι περίπου το 1992, όταν η «ΑΓΝΟ» μετεγκαθίσταται στον Λαγκαδά.

Και ενώ η παραχωρηθείσα έκταση και οι κτιριακές της εγκαταστάσεις, δεν χρησιμοποιούνται από το 1992 για τον σκοπό που παραχωρήθηκαν, αντί να επιστρέψουν ως περιουσία στο δημόσιο και από εκεί ως κοινόχρηστος χώρος στον τότε Δήμο Σταυρούπολης, σημερινή Δημοτική Ενότητα του Δήμου Παύλου Μελά, εισάγονται στο αποθεματικό του Συνεταιρισμού, υποθηκεύονται και τίθενται στην εκκαθάριση αυτού όταν η «ΑΓΝΟ» πτωχεύει. Ακολουθεί μεταβίβαση στην εκκαθαρίστρια «Αγροτική Τράπεζα», έπειτα σε ανώνυμη εταιρεία της ίδιας και καταλήγει μετά από πώληση, σε ιδιώτες.

- Το 2002 εγκρίθηκε η τροποποίηση του Γενικού Πολεοδομικού Σχεδίου (ΓΠΣ) Σταυρούπολης και στο ΟΤ1106Π χωροθετήθηκαν κεντρικές λειτουργίες, παρότι η χρήση του ΟΤ 1106Π από το ισχύον ρυμοτομικό σχέδιο του 1972 ήταν κοινόχρηστος χώρος -χώρος πρασίνου. Ως θεσμοθετημένος χώρος πρασίνου στο ΟΤ1106Π από το ισχύον ρυμοτομικό σχέδιο του 1972 έπρεπε να διατηρηθεί και όχι να προταθεί ως χώρος κεντρικών λειτουργιών πόλης (ακόμη και για τη ανάπτυξη εκεί διοικητικών υπηρεσιών του Δήμου).

-Το Τμήμα Πολεοδομικών Εφαρμογών του δήμου Παύλου Μελά, αφού μελέτησε το ισχύον Γ.Π.Σ. Σταυρούπολης εντόπισε τις παραπάνω παραλήψεις και λάθη στην περιοχή της Πρόνοιας και ειδικά στο ΟΤ1106Π και υπέβαλε στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, πρόταση σημειακής τροποποίησης του Γ.Π.Σ. του πρώην Δήμου Σταυρούπολης με τον καθορισμό σε όλη την έκταση του ΟΤ1106Π χρήσης αστικού πρασίνου του άρθρου 7 του Π.Δ. υπ’ αριθμ. 59/21-6-2018 ΦΕΚ114Α/29-6-2018.

Η πρόταση του δήμου έχει πλέον θεσμοθετηθεί με την αριθμ. ΥΠΕΝ/ΔΝΕΠ/70530/2367 Απόφαση του Υφυπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας και ο χώρος όπου δραστηριοποιούνταν η γαλακτοβιομηχανία ΑΓΝΟ έχει χαρακτηριστεί και στο ΓΠΣ πλέον ως Χώρος Πρασίνου.

*Δημοσιεύθηκε στη «ΜτΚ» στις 08.02.2026

Loader
ESPA