Ρεκόρ στα κρατικά ταμεία από τον ΦΠΑ: Πώς οι ψηφιακοί έλεγχοι και η ακρίβεια «φουσκώνουν» τα έσοδα

- Newsroom

Σε ανοδική τροχιά παραμένουν οι εισπράξεις από τον ΦΠΑ, με τα στοιχεία του πρώτου εξαμήνου να επιβεβαιώνουν τη σταθερή ενίσχυση των δημοσίων εσόδων. Η πορεία αυτή διαμορφώνεται από έναν διπλό παράγοντα: την επίδραση της μακροχρόνιας ακρίβειας στον ονομαστικό τζίρο της αγοράς και την αυστηροποίηση των ψηφιακών ελέγχων, οι οποίοι περιορίζουν σταδιακά τα περιθώρια φοροδιαφυγής.

Πάνω από τα 14,5 δισ. ευρώ οι εισπράξεις στο εξάμηνο

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, οι εισπράξεις από τον ΦΠΑ κινήθηκαν στο φετινό πρώτο εξάμηνο πάνω από τα 14,5 δισ. ευρώ, ξεπερνώντας κατά πολύ τον στόχο του προϋπολογισμού που είχε τεθεί στα 13,6 δισ. ευρώ. Η υπέρβαση αυτή αγγίζει τα 880 εκατ. ευρώ, ενώ η σύγκριση με το αντίστοιχο περσινό διάστημα (12,8 δισ. ευρώ) αποδεικνύει την ισχυρή δυναμική.

Υπενθυμίζεται ότι το 2025 οι συνολικές εισπράξεις από τον συγκεκριμένο φόρο είχαν ανέλθει στα 29,2 δισ. ευρώ. Εφόσον η ίδια πορεία διατηρηθεί έως το τέλος του έτους, ο επιπλέον δημοσιονομικός χώρος που θα δημιουργηθεί εκτιμάται ότι θα ωθήσει το πρωτογενές πλεόνασμα πάνω από την πρόβλεψη για 3,2% του ΑΕΠ, με προοπτική να αγγίξει ή και να ξεπεράσει το 4% του ΑΕΠ.

Τρίτη 11 Αυγ 2026, 07:52

Τα «φέσια» του Δημοσίου: Στα 3,55 δισ. ευρώ οι συνολικές οφειλές και οι επιστροφές φόρων

ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Ο ρόλος της ακρίβειας και η υποχώρηση του κενού ΦΠΑ

Ένα σημαντικό κομμάτι των αυξημένων εσόδων οφείλεται στην παρατεταμένη ακρίβεια. Η άνοδος των τιμών στα βασικά αγαθά και τις υπηρεσίες «φουσκώνει» αυτόματα τον ονομαστικό τζίρο των επιχειρήσεων, αυξάνοντας το ποσό του φόρου που καταλήγει στα ταμεία του κράτους χωρίς απαραίτητα να αυξάνεται ο πραγματικός όγκος των πωλήσεων.

Ωστόσο, η ουσιαστική αλλαγή προέρχεται από τον περιορισμό της φοροδιαφυγής. Το λεγόμενο κενό ΦΠΑ βρίσκεται σε σταθερή καθοδική τροχιά: από 24% το 2019, περιορίστηκε στο 11,4% το 2023, ενώ για την περίοδο 2024-2025 εκτιμήθηκε ότι υποχώρησε σε μονοψήφιο ποσοστό κάτω από 9%, πλησιάζοντας τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Η «έξυπνη» φορολογική διοίκηση και το ραντάρ του myDATA

Η ΑΑΔΕ αξιοποιεί σύγχρονα τεχνολογικά εργαλεία, μετατρέποντας τους ελέγχους σε διαδικασίες πραγματικού χρόνου. Οι δηλώσεις ΦΠΑ προσυμπληρώνονται υποχρεωτικά βάσει των ηλεκτρονικών βιβλίων του συστήματος myDATA, ενώ τα στοιχεία διασταυρώνονται άμεσα με τις εισπράξεις των POS και τις τραπεζικές κινήσεις μέσω του Συστήματος Μητρώου Τραπεζικών Λογαριασμών. Παράλληλα, διενεργούνται στοχευμένοι έλεγχοι, καθώς επιχειρήσεις με απότομες μεταβολές στον τζίρο, αποκλίσεις από τον μέσο όρο του κλάδου τους ή ασυμφωνίες στις δηλώσεις εντοπίζονται αυτόματα από αλγορίθμους τεχνητής νοημοσύνης.

Τσουχτερά πρόστιμα και επιλογές συμμόρφωσης

Για όσους επιχειρηματίες και ελεύθερους επαγγελματίες δεν ακολουθούν τον δρόμο της συνέπειας, η νομοθεσία προβλέπει αυστηρές κυρώσεις. Εάν εντοπιστεί αδήλωτος ΦΠΑ κατόπιν ελέγχου ή υποβληθεί εκπρόθεσμη χρεωστική δήλωση μετά την κοινοποίηση εντολής ελέγχου, το πρόστιμο ανέρχεται σε 50% επί του φόρου. Ωστόσο, υπάρχει δυνατότητα μείωσης, καθώς το πρόστιμο μαζί με τους τόκους περιορίζεται στο 60% της αρχικής επιβάρυνσης, δηλαδή σε τελικό κόστος 30% επί του φόρου, εάν η οφειλή εξοφληθεί πλήρως εντός 30 ημερών.

Ακόμη μεγαλύτερη ελάφρυνση, με μείωση του προστίμου στο 25%, προβλέπεται μέσω της διαδικασίας «αποδοχής πράξεων του φορολογικού ελέγχου», εφόσον ο φορολογούμενος αποδεχθεί το πόρισμα χωρίς να προσφύγει στα δικαστήρια. Αντίθετα, όσοι επιλέξουν την οικειοθελές συμμόρφωση και διορθώσουν τη δήλωσή τους πριν λάβουν εντολή ελέγχου αποφεύγουν τελείως το πρόστιμο του 50%, επιβαρυνόμενοι μόνο με σταθερό διοικητικό πρόστιμο από 100 έως 500 ευρώ ανάλογα με τα βιβλία τους και τον νόμιμο τόκο εκπρόθεσμης καταβολής ύψους 0,73% μηνιαίως.