Σιδηροδρομική τραγωδία στην Ισπανία: Τριήμερο πένθος για τους 68 νεκρούς - Στο «μικροσκόπιο» τα ηχητικά και το λάθος στο κέντρο ελέγχου

Πώς η βλάβη στο σύστημα LZB και μια σειρά από ολέθριους χειρισμούς οδήγησαν στη χειρότερη σιδηροδρομική καταστροφή στην Ευρώπη τα τελευταία χρόνια

Σιδηροδρομική τραγωδία στην Ισπανία: Τριήμερο πένθος για τους 68 νεκρούς - Στο «μικροσκόπιο» τα ηχητικά και το λάθος στο κέντρο ελέγχου

Κάνε κλικ και δες περισσότερο emakedonia.gr στην αναζήτηση της Google

Πρόσθεσέ το στην Google

- Newsroom

Σε τριήμερο εθνικό πένθος βρίσκεται η Ισπανία, μετά τη φονική σύγκρουση δύο τρένων υψηλής ταχύτητας νότια της Μαδρίτης, που είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο 68 ανθρώπων και τον τραυματισμό 117 επιβατών. Το δυστύχημα σημειώθηκε την Τετάρτη 28 Οκτωβρίου και αποτελεί το δεύτερο πολύνεκρο σιδηροδρομικό συμβάν στη χώρα μέσα στο 2026, αλλά και το φονικότερο στην Ευρώπη από το 2013. Ενώ οι διασώστες συνεχίζουν τις εργασίες στο σημείο της τραγωδίας, οι επικοινωνίες των μηχανοδηγών με το κέντρο ελέγχου, η βλάβη στο σύστημα ασφαλείας και οι εντολές που δόθηκαν λίγο πριν από τη σύγκρουση βρίσκονται στο επίκεντρο της έρευνας και της πολιτικής αντιπαράθεσης.

Η ισπανική Ανεξάρτητη Διοικητική Αρχή για την Τεχνική Διερεύνηση Ατυχημάτων (AITAT) υπογραμμίζει ότι είναι ακόμη «πολύ νωρίς» για να διατυπωθούν ασφαλή συμπεράσματα σχετικά με τα αίτια του δυστυχήματος. Την ίδια ώρα, η δημοσιοποίηση τριών ηχητικών αποσπασμάτων από την εφημερίδα El País έχει προκαλέσει ερωτήματα για τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίστηκε η ακινητοποίηση του ενός συρμού και για το αν υπήρχε δυνατότητα αποτροπής της σύγκρουσης.

Τα ηχητικά ντοκουμέντα και οι κρίσιμες επικοινωνίες

Σύμφωνα με την El País, ο μηχανοδηγός του τρένου της Iryo είχε ενημερώσει το κέντρο ελέγχου ότι ο συρμός είχε σταματήσει και δεν μπορούσε να ξεκινήσει, περίπου πέντε λεπτά πριν από τη σύγκρουση. Παρά την ενημέρωση, σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, το τρένο υψηλής ταχύτητας AVE φέρεται να έλαβε οδηγία να συνεχίσει κανονικά την πορεία του.

Η χρονική ακολουθία που παρουσιάζεται στα ηχητικά αποσπάσματα αναδεικνύει τρία κρίσιμα χρονικά σημεία. Στις 08:36, ο ελεγκτής φέρεται να έδωσε εντολή στο AVE να συνεχίσει τη διαδρομή του. Στις 08:48, ο μηχανοδηγός της Iryo ενημέρωσε ότι ο συρμός εξακολουθούσε να είναι ακινητοποιημένος. Στις 08:54, σύμφωνα με τις αναφορές για το δυστύχημα, σημειώθηκε η σύγκρουση.

Στις συνομιλίες ακούγεται, σύμφωνα με το δημοσίευμα, ο ελεγκτής να λέει στον μηχανοδηγό του AVE: «Συνεχίστε το ταξίδι με κανονική ταχύτητα». Τα ισπανικά μέσα ενημέρωσης αναφέρουν ότι η οδηγία δεν τροποποιήθηκε, παρά το γεγονός ότι το τρένο της Iryo παρέμενε σταματημένο.

Κατά τις ίδιες πληροφορίες, ο συρμός AVE κινούνταν με ταχύτητα περίπου 100 χιλιομέτρων την ώρα, χωρίς να έχει λάβει προειδοποίηση για να φρενάρει. Τα ηχητικά αποσπάσματα φέρονται να αποτυπώνουν στιγμές δισταγμού από την πλευρά του ελεγκτή, πριν από τη διατύπωση σαφούς οδηγίας.

Η ισπανική κυβέρνηση εκτιμά, σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, ότι οι συγκεκριμένοι χειρισμοί ενδέχεται να συνιστούν παραβίαση των προβλεπόμενων πρωτοκόλλων ασφαλείας. Ωστόσο, η διαπίστωση των ευθυνών και η σύνδεση συγκεκριμένων ενεργειών με το δυστύχημα αποτελούν αντικείμενο της επίσημης διερεύνησης.

Ο υπουργός Μεταφορών της Ισπανίας, Όσκαρ Πουέντε, χαρακτήρισε «ανεξήγητο» το γεγονός ότι το κέντρο ελέγχου επέτρεψε στο AVE να συνεχίσει την πορεία του, ενώ η Iryo βρισκόταν σε ακινησία. Η υπόθεση έχει μετατρέψει τις επικοινωνίες των τελευταίων λεπτών πριν από τη σύγκρουση σε βασικό στοιχείο για την κατανόηση της τραγωδίας.

Η βλάβη στο σύστημα LZB και ο ρόλος της Adif

Σύμφωνα με την προκαταρκτική ενημέρωση του ισπανικού υπουργείου Μεταφορών, περίπου στις 08:30 το πρωί έξι τρένα ακινητοποιήθηκαν έπειτα από βλάβη στο σύστημα ελέγχου LZB, το οποίο χρησιμοποιείται για την παρακολούθηση της ταχύτητας των συρμών.

Μετά την εμφάνιση του προβλήματος, τη διαχείριση της κυκλοφορίας στην περιοχή ανέλαβε το 24ωρο κέντρο ελέγχου της Adif, του δημόσιου οργανισμού που είναι αρμόδιος για τη διαχείριση των σιδηροδρομικών υποδομών της Ισπανίας.

Σε ένα από τα τρία ηχητικά αρχεία, ο μηχανοδηγός της Iryo φέρεται να εξηγεί ότι δεν μπορεί να ξεκινήσει, καθώς αδυνατεί να ελέγξει το σύστημα LZB. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν δημοσιοποιηθεί, ο ελεγκτής δεν προχώρησε σε άμεση εντολή ακινητοποίησης του AVE ούτε προειδοποίησε τον μηχανοδηγό του για τον κίνδυνο.

Το κρίσιμο ερώτημα που καλούνται να απαντήσουν οι ερευνητές είναι αν η τεχνική βλάβη, οι διαδικασίες που ακολουθήθηκαν και οι επικοινωνίες μεταξύ των εμπλεκομένων συνέβαλαν από κοινού στη σύγκρουση. Η AITAT αναμένεται να εξετάσει τα τεχνικά δεδομένα και τις καταγραφές, προκειμένου να αποσαφηνίσει την αλληλουχία των γεγονότων.

Στους 68 οι νεκροί – Τουλάχιστον 10 τραυματίες σε κρίσιμη κατάσταση

Ο μέχρι στιγμής απολογισμός της τραγωδίας ανέρχεται σε 68 νεκρούς και 117 τραυματίες. Από τους τραυματίες, τουλάχιστον 10 βρίσκονται σε κρίσιμη κατάσταση, ενώ ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες κάνουν λόγο για επτά αγνοουμένους.

Νωρίτερα, ο πρόεδρος της περιφερειακής κυβέρνησης, Εμιλιάνο Γκαρθία-Πέιχ, είχε ανακοινώσει ότι οι νεκροί ανέρχονταν σε 64, εκτιμώντας ότι ο αριθμός θα μπορούσε να αυξηθεί καθώς τα σωστικά συνεργεία συνέχιζαν τις έρευνες στα πιο δυσπρόσιτα σημεία των βαγονιών.

Ο ίδιος είχε περιγράψει την έκταση της καταστροφής ως τεράστια και ανείπωτη, ενώ είχε επισημάνει ότι οι διασώστες προσπαθούσαν να φτάσουν στα βαθύτερα σημεία των συρμών για να εντοπίσουν επιζώντες.

Τόσο ο πρόεδρος της περιφερειακής κυβέρνησης όσο και η υπουργός Υγείας, Μόνικα Γκαρσία, είχαν δηλώσει ότι εκείνη τη στιγμή δεν υπήρχαν επιβεβαιωμένες πληροφορίες για τα αίτια της σύγκρουσης.

Εικόνες καταστροφής και επιχειρήσεις διάσωσης

Οι εργασίες στον τόπο της τραγωδίας συνεχίζονται, με τις ομάδες διάσωσης να επιχειρούν ανάμεσα στα κατεστραμμένα βαγόνια και στα συντρίμμια. Τρεις μεγάλοι γερανοί χρησιμοποιούνται για την ανύψωση των δύο βαγονιών της Iryo που υπέστησαν τις σοβαρότερες ζημιές, ώστε να καταστεί δυνατή η πρόσβαση στα σημεία που παραμένουν δύσκολα προσβάσιμα.

Παραμορφωμένα μεταλλικά τμήματα, σπασμένα πάνελ και συντρίμμια έχουν διασκορπιστεί στην πλαγιά κάτω από την υπερυψωμένη σιδηροδρομική γραμμή, όπου κατέληξαν τουλάχιστον τρία βαγόνια. Στην περιοχή έχουν αναπτυχθεί εκατοντάδες ασθενοφόρα, νεκροφόρες και ελικόπτερα, ενώ η κυκλοφορία στους γύρω δρόμους έχει διακοπεί για να διευκολυνθεί η πρόσβαση των σωστικών συνεργείων και η μεταφορά των θυμάτων.

Επιβάτες που απομακρύνθηκαν από τους συρμούς περπατούσαν σε δρόμο κοντά στο σημείο της σύγκρουσης. Ορισμένοι ήταν αιμόφυρτοι ή είχαν δεμένα τα τραύματά τους, ενώ άλλοι μετέφεραν τις αποσκευές τους. Εθελοντές από γειτονικές πόλεις προσέφεραν νερό στους διασωθέντες.

Ο πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ, ο οποίος μετέβη στην περιοχή της τραγωδίας, δήλωσε μέσω ανάρτησής του στην πλατφόρμα X ότι είναι συγκλονισμένος. Ο βασιλιάς Φελίπε χαρακτήρισε το δυστύχημα «φρικτή τραγωδία».

Η Adif ανακοίνωσε ότι η σιδηροδρομική κυκλοφορία μεταξύ Μαδρίτης και Ανδαλουσίας έχει διακοπεί. Από την πλευρά της, η Renfe γνωστοποίησε ότι συγκεντρώνει πληροφορίες για να αξιολογήσει την έκταση του δυστυχήματος, καθώς ένας από τους συρμούς που εκτελούσε το δρομολόγιο Μαδρίτη – Σεβίλλη ενεπλάκη στη σύγκρουση.

Iryo και Renfe: Οι δύο εταιρείες που ενεπλάκησαν στο δυστύχημα

Στη σύγκρουση ενεπλάκησαν ένα τρένο της Iryo και ένα της Renfe. Η Iryo είναι ιδιωτική σιδηροδρομική εταιρεία, κατά 51% θυγατρική των ιταλικών σιδηροδρόμων FS, ενώ η Renfe είναι η κρατική σιδηροδρομική εταιρεία της Ισπανίας.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν δημοσιοποιηθεί, στο τρένο υψηλής ταχύτητας AVE επέβαιναν σχεδόν 400 άνθρωποι, ενώ το τρένο της Iryo μετέφερε άλλους 146 επιβάτες.

Η σύγκρουση σημειώθηκε κοντά στην Ούρντα, στην περιφέρεια της Καστίλης-Λα Μάντσα, στην περιοχή του Τολέδο, πάνω στη σιδηροδρομική γραμμή που συνδέει τη Μαδρίτη με την Ανδαλουσία.

Το γεγονός ότι οι δύο συρμοί εκτελούσαν δρομολόγια υψηλής ταχύτητας και ότι η τραγωδία σημειώθηκε σε ένα από τα σημαντικότερα σιδηροδρομικά δίκτυα της Ευρώπης ενισχύει τα ερωτήματα για την κατάσταση των συστημάτων ελέγχου και τις διαδικασίες ασφαλείας.

Ανθρώπινο λάθος ή πρόβλημα στο σύστημα ασφαλείας;

Το ερώτημα για το αν η τραγωδία οφείλεται σε ανθρώπινο λάθος ή σε ευρύτερες αδυναμίες του σιδηροδρομικού συστήματος βρίσκεται στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης. Η Ισπανία έρχεται αντιμέτωπη με δεύτερο πολύνεκρο σιδηροδρομικό δυστύχημα μέσα σε διάστημα εννέα μηνών, ενώ οι μαρτυρίες των επιζώντων περιγράφουν τις δραματικές στιγμές μετά τη σύγκρουση.

Το συνδικάτο δημοσίων υπαλλήλων CSIF ζήτησε την παραίτηση του υπουργού Μεταφορών Όσκαρ Πουέντε, κατηγορώντας τον ότι επιχειρεί να μεταφέρει την ευθύνη σε έναν εργαζόμενο αντί να αναλάβει τις πολιτικές ευθύνες που του αναλογούν.

«Ο υπουργός χρησιμοποιεί επαίσχυντα έναν εργαζόμενο ως αποδιοπομπαίο τράγο αντί να αναλάβει την ευθύνη», ανέφερε το συνδικάτο σε ανακοίνωσή του.

Το CSIF υποστήριξε ακόμη ότι η αλληλουχία των γεγονότων ξεκίνησε με τη βλάβη του συστήματος υπολογιστών και κατηγόρησε τον υπουργό ότι αποφεύγει να αναλάβει την ευθύνη για τις συνθήκες που οδήγησαν στην τραγωδία.

Παράλληλα, το συνδικάτο ανέφερε ότι καθ' όλη τη διάρκεια του έτους ζητούσε αυξημένες επενδύσεις στη συντήρηση του σιδηροδρομικού δικτύου, ενίσχυση της ασφάλειας, καθώς και αναθεώρηση και επικαιροποίηση των σχετικών πρωτοκόλλων.

Η συζήτηση για την ασφάλεια των υποδομών αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς το ισπανικό δίκτυο υψηλής ταχύτητας εκτείνεται σε περίπου 4.000 χιλιόμετρα και είναι το δεύτερο μεγαλύτερο στον κόσμο, μετά από εκείνο της Κίνας.

Το προηγούμενο πολύνεκρο δυστύχημα σημειώθηκε στις 18 Ιανουαρίου στο Ανταμούθ, με 46 νεκρούς, και είχε ήδη αναζωπυρώσει τη συζήτηση για τη συντήρηση των γραμμών και την ασφάλεια των επιβατών. Η Ισπανία, η οποία αποτελεί τον δεύτερο δημοφιλέστερο τουριστικό προορισμό παγκοσμίως σε ετήσια βάση, βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στις σιδηροδρομικές συνδέσεις υψηλής ταχύτητας για τις μετακινήσεις κατοίκων και επισκεπτών.

Το νέο δυστύχημα καταγράφεται ως η χειρότερη σιδηροδρομική τραγωδία στην Ισπανία από το 2013, όταν ο φονικός εκτροχιασμός τρένου κοντά στο Σαντιάγο ντε Κομποστέλα, στη βορειοδυτική χώρα, είχε προκαλέσει τον θάνατο 80 ανθρώπων.

Τριήμερο εθνικό πένθος και πολιτικές αντιδράσεις

Η ισπανική κυβέρνηση κήρυξε τριήμερο εθνικό πένθος, το οποίο ξεκίνησε στις 00:00 της Πέμπτης 29 Οκτωβρίου και θα ολοκληρωθεί στις 24:00 του Σαββάτου 31 Οκτωβρίου. Κατά τη διάρκειά του, η εθνική σημαία θα κυματίζει μεσίστιη σε όλα τα δημόσια κτίρια και στα πλοία του Ναυτικού.

Ο πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ δήλωσε ότι «δύο ατυχήματα υψηλής ταχύτητας σε λιγότερο από ένα χρόνο είναι απαράδεκτα», υπογραμμίζοντας τη σοβαρότητα της κατάστασης. Παράλληλα, δεσμεύτηκε ότι η έρευνα θα συνεχιστεί μέχρι να αποσαφηνιστούν πλήρως οι συνθήκες του δυστυχήματος.

«Η έρευνα θα συνεχιστεί μέχρι τέλους και, εάν υπήρξε αμέλεια, θα αποκαλυφθεί», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Από την πλευρά του, ο επικεφαλής του Λαϊκού Κόμματος (PP), Αλμπέρτο Νούνιεθ Φεϊχόο, τόνισε ότι «η Ισπανία έχει το δικαίωμα να γνωρίζει την κατάσταση των υποδομών της», ζητώντας ουσιαστικά να αποσαφηνιστούν τα ζητήματα που αφορούν την ασφάλεια του σιδηροδρομικού δικτύου.

Μηνύματα συμπαράστασης προς την Ισπανία διατυπώθηκαν και από ευρωπαϊκές ηγεσίες. Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, δήλωσε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι έτοιμη να προσφέρει κάθε δυνατή βοήθεια στις ισπανικές αρχές, προσθέτοντας ότι «η Ευρώπη πενθεί σήμερα μαζί σας». Την αλληλεγγύη της Γαλλίας εξέφρασε επίσης ο πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν.

Ποινική μήνυση από το VOX και εκκένωση των γραφείων του PSOE

Στην υπόθεση παρενέβη και ο επικεφαλής του ακροδεξιού κόμματος VOX, Σαντιάγο Αμπασκάλ, ο οποίος κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι «βιαζόταν πολύ να βρει έναν αποδιοπομπαίο τράγο».

Ο Αμπασκάλ κατέθεσε ποινική μήνυση κατά των υπευθύνων της Adif, του δημόσιου οργανισμού που διαχειρίζεται τις σιδηροδρομικές υποδομές, καθώς και κατά του φορέα που είναι αρμόδιος για τη λειτουργία του κέντρου ελέγχου κυκλοφορίας στον σταθμό Ατότσα.

Την ίδια ώρα, το Ισπανικό Σοσιαλιστικό Κόμμα (PSOE) ζήτησε την πλήρη εκκένωση των κεντρικών γραφείων του στην οδό Φεράθ της Μαδρίτης, καλώντας όλους τους εργαζομένους να αποχωρήσουν από το κτίριο.

Σύμφωνα με πηγές του κυβερνώντος κόμματος, η απόφαση ελήφθη «λόγω των ακροδεξιών διαμαρτυριών που διοργανώνονται μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης».

Παράλληλα, το κόμμα Podemos ανακοίνωσε την αναστολή των προεκλογικών εκδηλώσεών του ενόψει των εκλογών της 29ης Νοεμβρίου, για όσο διάστημα διαρκεί το εθνικό πένθος.

Η τραγωδία σημειώνεται, επομένως, σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη πολιτική περίοδο, καθώς απομένει περίπου ένας μήνας μέχρι τις πρόωρες βουλευτικές εκλογές. Το Σοσιαλιστικό Κόμμα του Πέδρο Σάντσεθ ανακοίνωσε επίσης την αναστολή των προεκλογικών δραστηριοτήτων του έως την επόμενη ημέρα του δυστυχήματος, ενώ ο Αλμπέρτο Νούνιεθ Φεϊχόο δήλωσε μέσω της πλατφόρμας X ότι είναι ιδιαίτερα ανήσυχος για τη νέα σιδηροδρομική τραγωδία.

Η έρευνα για τα αίτια και το προηγούμενο του 2013

Η διερεύνηση των συνθηκών της σύγκρουσης παραμένει σε εξέλιξη. Οι αρμόδιες αρχές καλούνται να εξετάσουν τις καταγραφές των επικοινωνιών, τα δεδομένα κίνησης των δύο συρμών, τη βλάβη στο σύστημα LZB και τις αποφάσεις που ελήφθησαν από το κέντρο ελέγχου.

Παρά τη δημοσιοποίηση των ηχητικών αποσπασμάτων και τις έντονες πολιτικές αντιδράσεις, δεν έχει ολοκληρωθεί η επίσημη διερεύνηση και δεν έχει προσδιοριστεί οριστικά η ευθύνη για το δυστύχημα. Τα στοιχεία που θα συγκεντρωθούν αναμένεται να καθορίσουν αν υπήρξαν παραλείψεις στην εφαρμογή των πρωτοκόλλων ασφαλείας, τεχνικές αστοχίες ή συνδυασμός παραγόντων.

Η νέα τραγωδία επαναφέρει στη δημόσια συζήτηση το ζήτημα της αξιοπιστίας του ισπανικού σιδηροδρομικού δικτύου. Το δυστύχημα του 2013, κοντά στο Σαντιάγο ντε Κομποστέλα, είχε στοιχίσει τη ζωή σε 80 ανθρώπους και παραμένει ένα από τα πιο τραγικά γεγονότα στην ιστορία των ισπανικών σιδηροδρόμων.

Με δεκάδες οικογένειες να θρηνούν τους ανθρώπους τους, εκατοντάδες τραυματίες να χρειάζονται περίθαλψη και τα σωστικά συνεργεία να συνεχίζουν τις επιχειρήσεις τους, η Ισπανία βρίσκεται αντιμέτωπη με μία από τις σοβαρότερες σιδηροδρομικές κρίσεις των τελευταίων ετών. Το ζητούμενο πλέον είναι να αποσαφηνιστούν οι συνθήκες της σύγκρουσης, να εντοπιστούν τυχόν παραλείψεις και να δοθούν τεκμηριωμένες απαντήσεις για το πώς δύο τρένα υψηλής ταχύτητας βρέθηκαν στο επίκεντρο μιας τόσο φονικής τραγωδίας.

Κάνε κλικ και δες περισσότερο emakedonia.gr στην αναζήτηση της Google

Πρόσθεσέ το στην Google

Διαβάστε περισσότερα

Τελευταία Νέα

Loader
ESPA