Συμπληρώνονται 55 χρόνια από τη δολοφονία τού αγωνιστή Γιάννη Χαλκίδη από τη χούντα

- Newsroom

Τη μνήμη του αγωνιστή Γιάννη Χαλκίδη που δολοφονήθηκε εν ψυχρώ από τα όργανα της χουντικής Εθνικής Ασφάλειας Θεσσαλονίκης τιμούν 55 χρόνια μετά τον θάνατό του οι συναγωνιστές του και ο Σύνδεσμος Φυλακισθέντων Εξορισθέντων Αντιστασιακών 1967-74. Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί σήμερα στις 19:00 στον τόπο της θυσίας του, στην οδό Γιάννη Χαλκίδη (πρώην Κωνσταντινουπόλεως 164α), όπου δόθηκε το όνομά του τιμητικά από τον δήμο Θεσσαλονίκης.

Ο Γιάννης Χαλκίδης μαζί με άλλα τέσσερα μέλη του Πατριωτικού Αντιδικτατορικού Μετώπου και συγκεκριμένα τους Θόδωρο Καζέλη, Νάντη Χατζηγιάννη, Αργύρη Μπάρα και την Έλλη Στεφανίδου, στις 2 Σεπτεμβρίου του ’67, ημέρα εγκαινίων της ΔΕΘ, βύθισαν για λίγη ώρα στο σκοτάδι τον χώρο της Έκθεσης, προκαλώντας ζημιά σε μια κολώνα της ΔΕΗ στην οποία είχαν τοποθετήσει μικρή ποσότητα εκρηκτικών. Η αντιστασιακή αυτή ενέργεια, με την οποία οι πέντε αγωνιστές του ΠΑΜ χάλασαν τη φιέστα που είχαν στήσει οι χουντικοί, εκνεύρισε το καθεστώς και τρεις ημέρες αργότερα «απάντησε» με την εν ψυχρώ δολοφονία του Γ. Χαλκίδη. Ήταν 5 Σεπτεμβρίου όταν οι μηχανισμοί της χούντας εντόπισαν και περικύκλωσαν τη γιάφκα του ΠΑΜ μέσα στην οποία βρίσκονταν πέρα από τον Χαλκίδη οι Γρηγόρης Παντής και Νάντης Χατζηγιάννης, όλοι τους άοπλοι. Ασφαλίτες και χωροφύλακες άνοιξαν πυρ από όλες τις μεριές. Από τα πυρά τραυματίστηκε πισώπλατα ο Γιάννης Χαλκίδης και λίγο αργότερα οι ασφαλίτες τού έδωσαν τη χαριστική βολή. Οι άλλοι δύο σύντροφοί του συνελήφθησαν και βασανίστηκαν άγρια.

Όπως αναφέρει σε ανάρτησή του ο δημοσιογράφος και συγγραφέας Χρίστος Ζαφείρης:

"Φίλοι του Χώρου Μνήμης Αντιδικτατορικής Αντίστασης 1967-1974 Θεσσαλονίκη

2 Σεπτεμβρίου στις 11:21 π.μ. ·

ΣΗΜΕΡΑ, ΔΕΥΤΕΡΑ (5/9), ΣΤΙς 7 μ.μ. Η ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΙΜΗΣ ΚΑΙ ΜΝΗΜΗΣ, ΓΙΑ ΤΟΝ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΝΗ ΧΑΛΚΙΔΗ ΑΠΟ ΟΡΓΑΝΑ ΤΗΣ ΧΟΥΝΤΑΣ, ΣΤΟΝ ΧΩΡΟ ΤΗΣ ΘΥΣΙΑΣ ΤΟΥ

Συμπληρώνονται φέτος, στις 5 Σεπτεμβρίου, 55 χρόνια από τη δολοφονία από όργανα της χούντας του αντιστασιακού Γιάννη Χαλκίδη. Ο νεαρός αγωνιστής (26 χρόνων), λεβετοποιός το επάγγελμα και οργανωμένος στη Νεολαία Λαμπράκη, ήταν ο πρώτος νεκρός από σφαίρες της χούντας τον Σεπτέμβριο του 1967 στη Θεσσαλονίκη. Ήταν μέλος της αντιστασιακής οργάνωσης του Πατριωτικού Αντιδικτατορικού Μετώπου (ΠΑΜ) και δολοφονήθηκε από αστυνομικά όργανα της χούντας , που τον πυροβόλησαν από πολύ κοντά, όταν ανακάλυψαν το κρησφύγετο του ΠΑΜ στην τότε οδό Φιλελλήνων 65 της ανατολικής Θεσσαλονίκης.

Είχε προηγηθεί πριν τρείς μέρες μια αντιδικτατορική δράση της οργάνωσης του ΠΑΜ στα εγκαίνια της ΔΕΘ από τη χουντική ηγεσία. Μέλη της οργάνωσης ανατίναξαν κολόνα της ΔΕΗ μπροστά στο Καυταντζόγλειο στάδιο, βυθίζοντας στο σκοτάδι τον χώρο της έκθεσης. Η χούντα με μεγάλη αστυνομική επιχείρηση λύσαξε να βρει τους δράστες για να τους τιμωρήσεις σκληρά για την πράξη τους. Οι διώκτες τους είχαν εντοπίσει τη νύχτα της 4ης προς την 5η Σεπτεμβρίου 1967 τη γιάφκα όπου κρύβονταν εκείνη την ώρα τρεις καταζητούμενοι του ΠΑΜ, ο εργάτης Γρηγόρης Μπαντής, ο λογιστής Νάντης Χατζηγιάννης και ο σιδεράς Γιάννης Χαλκίδης. Μετά τη συνειδητοποίηση του αστυνομικού κλοιού, οι τρεις αντιστασιακοί επιχείρησαν να εγκαταλείψουν το κρησφύγετο. Η ομάδα των αξιωματικών και χωροφυλάκων, με επικεφαλής τους μοίραρχο Νικόλαο Τετραδάκο και τον υπομοίραρχο Τιμολέοντα Δίπλα, τους χτύπησε με τα όπλα τους. Στην επιδρομή των χουντικών με καταιγιστικά πυρά μια σφαίρα βρήκε στο στήθος τον Χαλκίδη και μια τον Μπαντή στον μηρό. Ο αιμόφυρτος Γιάννης Χαλκίδης εκτελείται εν ψυχρώ από τον χωροφύλακα Αντώνη Λεπενιώτη, ενώ τραυματίζεται στο πόδι από σφαίρα ο Γρηγόρης Παντής. Ο τρίτος της ομάδας, ο Νάντης Χατζηγιάννης, συλλαμβάνεται και βασανίζεται άγρια μαζί με τον αείμνηστο Γρ. Παντή. Το μίσος των ασφαλιτών εκδηλώθηκε βίαια στον βαριά τραυματισμένο Χαλκίδη που αιμορραγούσε. «Τον έσυραν σαν σκυλί, άκουγα τον επιθανάτιο ρόγχο του κι έβλεπα μια κόκκινη κηλίδα πίσω του, τον ποδοπατούσαν στην πλάτη και το στήθος και του έριξαν τη χαριστική βολή», κατέθεσε στο δικαστήριο ο συναγωνιστής του Νάντης Χατζηγιάννης, που διέφυγε μες στο σκοτάδι κι έβλεπε το αιματοκύλισμα του συντρόφου του από κοντινή απόσταση κρυμμένος για λίγο, ώσπου να συλληφθεί.

Η σορός του αγωνιστή δόθηκε στους οικείους του για ταφή με τη σκληρή εντολή να μην παραστεί κανείς πέρα από του συγγενείς του και η κηδεία να γίνει σε στενό οικογενειακό κύκλο. Η αστυνομία της Χούντας εμφάνισε το στυγερό πολιτικό έγκλημα ως «ανταλλαγή πυροβολισμών μετά αναρχοκομμουνιστών που αντέταξαν ένοπλον βίαν εις επιχειρήσαντα την σύλληψίν των αστυνομικά όργανα». Όμως, οι αγωνιστές του ΠΑΜ ήταν άοπλοι. Η κυβέρνηση της Χούντας παρασημοφόρησε τους δολοφόνους του Γιάννη Χαλκίδη. Στη μεταπολίτευση, τον Μάιο του 1980 το Κακουργιοδικείο Θεσσαλονίκης αθώωσε τους δολοφόνους του, πλην του αρχιβασανιστή Τετραδάκου.

Στις 26 Νοεμβρίου 1967 το Έκτακτο Στρατοδικείο Θεσσαλονίκης καταδίκασε σε κάθειρξη 20 ετών τους δύο επιζήσαντες από τα δολοφονικά πυρά των ασφαλιτών. Μαζί τους δικάστηκαν άλλοι 36 αγωνιστές του Πατριωτικού Μετώπου. Από αυτούς, 22 καταδικάστηκαν σε ποινές από ισόβια έως φυλάκιση με αναστολή. Στη μεταπολίτευση, τον Μάιο του 1980 το Κακουργιοδικείο Θεσσαλονίκης αθώωσε τους δολοφόνους του, πλην του αρχιβασανιστή Τετραδάκου.

Πολύ αργότερα, στις 11-2-2008 το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Θεσσαλονίκης με την ομόφωνη ετυμηγορία του αποκατέστησε την ιστορική αλήθεια, απορρίπτοντας τη μήνυση για «συκοφαντική δυσφήμιση», του βασανιστή Αντώνη Λεπενιώτη κατά του Νάντη Χατζηγιάννη. Ο Λεπενιώτης, μπροστά στο «κατηγορώ» των θυμάτων του, ομολόγησε, 41 χρόνια μετά, ότι ο Γιάννης Χαλκίδης δολοφονήθηκε από την ομάδα των ασφαλιτών στην οποία συμμετείχε…

Το ΔΣ του Συνδέσμου Φυλακισθέντων και Εξορισθέντων –ΣΦΕΑ (1967-1974), καλεί τη Δευτέρα (5/9), στις 7 το απόγευμα, τους συναγωνιστές/τριες του Χαλκίδη, τα μέλη του και τους πολίτες της Θεσσαλονίκης να τιμήσουν σε εκδήλωση μνήμης τον ψυχωμένο αγωνιστή στον τόπο της θυσίας του, στην οδό Γιάννη Χαλκίδη (πρώην Κωνσταντινουπόλεως 164α), όπου δόθηκε το όνομά του τιμητικά από τον δήμο Θεσσαλονίκης".