- Newsroom
Η απειλή παρατεταμένου ελέγχου των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν ωθεί τις χώρες του Κόλπου να επανεξετάσουν δαπανηρά σχέδια για την κατασκευή αγωγών που θα παρακάμπτουν το κρίσιμο αυτό πέρασμα, ώστε να διασφαλίσουν τις εξαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times, αξιωματούχοι και στελέχη της ενεργειακής βιομηχανίας υποστηρίζουν ότι νέοι αγωγοί ενδέχεται να αποτελούν τη μοναδική λύση για τη μείωση της εξάρτησης των χωρών του Κόλπου από τα Στενά του Ορμούζ, παρά το υψηλό κόστος, την πολιτική πολυπλοκότητα και τον χρόνο που απαιτείται για την υλοποίησή τους.
Η τρέχουσα σύγκρουση έχει αναδείξει τη στρατηγική σημασία του αγωγού Ανατολής-Δύσης της Σαουδικής Αραβίας, μήκους 1.200 χιλιομέτρων. Κατασκευάστηκε τη δεκαετία του 1980, εν μέσω φόβων ότι ο πόλεμος Ιράν-Ιράκ θα οδηγούσε στο κλείσιμο των Στενών, και σήμερα αποτελεί βασική ενεργειακή «αρτηρία», μεταφέροντας έως και 7 εκατ. βαρέλια ημερησίως στο λιμάνι Γιανμπού στην Ερυθρά Θάλασσα, παρακάμπτοντας πλήρως το Ορμούζ.
«Εκ των υστέρων, ο αγωγός Ανατολής-Δύσης μοιάζει με ιδιοφυές στρατηγικό βήμα», δήλωσε ανώτατο στέλεχος της ενεργειακής βιομηχανίας του Κόλπου.
Ο διευθύνων σύμβουλος της Aramco, Αμίν Νάσερ, τόνισε πρόσφατα ότι ο αγωγός αποτελεί την «κύρια διαδρομή» στην οποία βασίζεται σήμερα η Σαουδική Αραβία. Το βασίλειο εξετάζει πλέον τρόπους αύξησης των εξαγωγών μέσω αγωγών, είτε με επέκταση του υφιστάμενου δικτύου είτε με νέες διαδρομές.
Παρότι παρόμοια σχέδια στο παρελθόν έχουν «παγώσει» λόγω κόστους και δυσκολιών, οι ειδικοί εκτιμούν ότι το κλίμα έχει αλλάξει. «Βλέπουμε μια μετάβαση από θεωρητικά σενάρια σε πρακτικές λύσεις», ανέφερε η σύμβουλος του Atlantic Council, Μαισούν Καφάφι.
Η πιο ανθεκτική λύση δεν θα ήταν ένας μεμονωμένος αγωγός, αλλά ένα ευρύτερο δίκτυο ενεργειακών διαδρόμων, αν και αυτό αποτελεί και το πιο δύσκολο εγχείρημα.
Σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα, οι νέοι αγωγοί ενδέχεται να ενταχθούν σε ευρύτερες εμπορικές διαδρομές που θα μεταφέρουν και άλλα αγαθά. Ένα σενάριο αφορά την αναβίωση του σχεδίου IMEC, που θα συνδέει την Ινδία με την Ευρώπη μέσω του Κόλπου, αν και περιλαμβάνει πολιτικά ευαίσθητες διαδρομές, όπως προς το ισραηλινό λιμάνι της Χάιφα.
Παρά το αυξημένο ενδιαφέρον, τα εμπόδια παραμένουν σημαντικά. Το κόστος κατασκευής ενός αγωγού αντίστοιχου με τον Ανατολής-Δύσης εκτιμάται σήμερα τουλάχιστον στα 5 δισ. δολάρια, ενώ πιο σύνθετα διακρατικά έργα θα μπορούσαν να φτάσουν τα 15-20 δισ. δολάρια.
Επιπλέον, υπάρχουν σοβαροί κίνδυνοι ασφαλείας, όπως εκρηκτικά κατάλοιπα σε περιοχές του Ιράκ και η παρουσία ένοπλων οργανώσεων, ενώ γεωγραφικές δυσκολίες, όπως έρημοι και ορεινοί όγκοι, περιπλέκουν περαιτέρω τα έργα.
Στο άμεσο μέλλον, πιο ρεαλιστική λύση θεωρείται η επέκταση υφιστάμενων αγωγών, όπως του Ανατολής-Δύσης και της διαδρομής του Άμπου Ντάμπι προς το λιμάνι Φουτζάιρα, αυξάνοντας τη δυναμικότητα χωρίς την ανάγκη νέων διακρατικών υποδομών.
Παράλληλα, εξετάζεται η ανάπτυξη νέων εξαγωγικών εγκαταστάσεων στην Ερυθρά Θάλασσα, συμπεριλαμβανομένων έργων που συνδέονται με το φιλόδοξο σχέδιο Neom.
Ωστόσο, οριστικές αποφάσεις αναμένεται να καθυστερήσουν, έως ότου ξεκαθαρίσει η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ. Την ίδια ώρα, διεθνείς προσπάθειες βρίσκονται σε εξέλιξη για τη διασφάλιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στην περιοχή, με τη συμμετοχή 35 χωρών.
Όπως επισημαίνουν αναλυτές, η τρέχουσα ενεργειακή κρίση έχει ήδη αλλάξει τη στρατηγική σκέψη των χωρών του Κόλπου, καθιστώντας σαφές ότι η επιστροφή στο προηγούμενο καθεστώς δεν θεωρείται πλέον δεδομένη.
