Τα Viral της Θεσσαλονίκης: Η οθωμανική κρήνη του Τυφλού Αγά στην Ολυμπιάδος που μετακινήθηκε για να σωθεί (βίντεο)

Χιλιάδες αυτοκίνητα περνούν καθημερινά από την Ολυμπιάδος, όμως λίγοι από τους οδηγούς και τους περαστικούς γνωρίζουν την ιστορία που κρύβεται πίσω από μια παλιά οθωμανική κρήνη, πολύ κοντά στην εκκλησία του Προφήτη Ηλία.

Στην οδό Ολυμπιάδος 75 βρίσκεται η κρήνη που έχει μείνει γνωστή ως «κρήνη του Τυφλού Αγά», ένα μικρό μνημείο της οθωμανικής Θεσσαλονίκης που έχει καταφέρει να επιβιώσει μέσα στις μεγάλες αλλαγές της πόλης.

Και το πιο ενδιαφέρον είναι ότι η θέση στην οποία βρίσκεται σήμερα δεν είναι η αρχική της.

Κυριακή 30 Αυγ 2026, 08:00

Τα viral της Θεσσαλονίκης: Το ναυάγιο που «έσωσε» έναν υγρότοπο στην Επανομή και ο θρύλος του Αγίου Αντώνιου (βίντεο)

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Μετακινήθηκε για να σωθεί

Η κρήνη ήταν κάποτε εντοιχισμένη στην πρόσοψη κατοικίας στην απέναντι πλευρά του δρόμου. Όταν τα παλιά κτίσματα της περιοχής κατεδαφίστηκαν και η Ολυμπιάδος διανοίχθηκε και διαπλατύνθηκε, το μνημείο δεν ακολούθησε την τύχη του κτιρίου.

Αποσπάστηκε και μεταφέρθηκε στη σημερινή του θέση, προκειμένου να διασωθεί. Μάλιστα, σε αναφορές για τις ιστορικές κρήνες της Θεσσαλονίκης χαρακτηρίζεται ως το πρώτο μνημείο της πόλης που χρειάστηκε να μετακινηθεί για να προστατευτεί κατά τη διάνοιξη δρόμου.

Έτσι, η κρήνη έμεινε στη γειτονιά της, αλλά άλλαξε πλευρά και θέση, αποτελώντας σήμερα ένα από τα λιγότερο γνωστά ίχνη της Θεσσαλονίκης πριν από τις μεγάλες πολεοδομικές αλλαγές.

Ποιος ήταν ο «Τυφλός Αγάς»

Η ιστορία της συνδέεται με τον Kor Aga, δηλαδή τον «Τυφλό Αγά», από τον οποίο προέρχεται και η ονομασία με την οποία είναι γνωστή.

Σύμφωνα με την παράδοση και σχετικές αναφορές, η κατοικία στην οποία ήταν εντοιχισμένη η κρήνη ανήκε στον Kor Aga, έναν Οθωμανό αξιωματούχο ή επιφανή κάτοικο της Θεσσαλονίκης.

Οι πληροφορίες γύρω από την ταυτότητά του δεν είναι αρκετές ώστε να γνωρίζουμε με βεβαιότητα περισσότερα για τη ζωή του. Το όνομά του, ωστόσο, επέζησε μέσα στον χρόνο μέσω της κρήνης, ακόμη και όταν το ίδιο το σπίτι στο οποίο βρισκόταν εξαφανίστηκε από τον χάρτη της πόλης.

Ένα μικρό μνημείο με ιστορία αιώνων

Η κατασκευή της κρήνης τοποθετείται πιθανότατα στον 18ο αιώνα και αποτελεί ένα από τα σωζόμενα δείγματα των δημόσιων κρηνών που υπήρχαν άλλοτε στις γειτονιές της Θεσσαλονίκης.

Πριν το νερό φτάσει με τον τρόπο που γνωρίζουμε σήμερα σε κάθε σπίτι, οι κρήνες αποτελούσαν βασικό κομμάτι της καθημερινότητας. Δεν εξυπηρετούσαν μόνο τις ανάγκες ύδρευσης των κατοίκων, αλλά λειτουργούσαν και ως σημεία αναφοράς μέσα στις γειτονιές.

Στην κρήνη της Ολυμπιάδος διατηρούνται μαρμάρινα και διακοσμητικά στοιχεία που μαρτυρούν την ηλικία και την ιδιαίτερη κατασκευή της με ανάγλυφα πολύχρωμα φυτικά μοτίβα .

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η χρήση παλαιότερου μαρμάρινου υλικού. Η επαναχρησιμοποίηση αρχαίων μαρμάρων ήταν πρακτική που συναντάται στις οθωμανικές κρήνες της Θεσσαλονίκης, με αρχαίες σαρκοφάγους να χρησιμοποιούνται ακόμη και ως λεκάνες συλλογής νερού.

 

Το 2026 άρχισε ξανά να τρέχει νερό

Τον Μάιο του 2026 η κρήνη της Ολυμπιάδος ήταν μία από τις τέσσερις ιστορικές κρήνες της Άνω Πόλης που, μετά την αποκατάστασή τους, αποδόθηκαν ξανά στους πολίτες. Με την παρέμβαση αυτή ολοκληρώθηκε πρόγραμμα αποκατάστασης συνολικά οκτώ οθωμανικών κρηνών, προϋπολογισμού 200.000 ευρώ.

Οι εργασίες περιλάμβαναν φωτογραμμετρική τεκμηρίωση, δομικές επεμβάσεις, συντήρηση μαρμάρων, επιγραφών και διακόσμου, απομάκρυνση graffiti και νεότερων επεμβάσεων, αλλά και εργασίες για την ανάδειξη της αρχικής μορφής των μνημείων.

Σε συνεργασία με την ΕΥΑΘ, οι κρήνες συνδέθηκαν με τα σύγχρονα δίκτυα ύδρευσης και αποχέτευσης, ώστε να αποκτήσουν ξανά την αρχική τους λειτουργία.

Κάπως έτσι, η κρήνη που κάποτε βρισκόταν πάνω στον τοίχο ενός σπιτιού, μετακινήθηκε για να γλιτώσει από την κατεδάφιση και παρέμεινε για δεκαετίες ένα σχεδόν αθέατο κομμάτι της ιστορίας της Ολυμπιάδος, έχει σήμερα ξανά νερό.

Δείτε βίντεο