Θεσμικό ρήγμα στην Πολωνία - Κορυφώνεται η αντιπαράθεση προέδρου και πρωθυπουργού

- Newsroom

Σε νέα φάση έντασης εισέρχεται η πολιτική κρίση στην Πολωνία, με τον πρόεδρο της χώρας, Κάρολ Ναβρότσκι, να κατηγορεί το Σάββατο την κυβέρνηση του πρωθυπουργού, Ντόναλντ Τουσκ, για «βίαιη κατάληψη» του Συνταγματικού Δικαστηρίου και παραβίαση της συνταγματικής τάξης.

Ο Πολωνός πρόεδρος έκανε λόγο για πρωτοφανή ενέργεια σε βάρος ενός συνταγματικού θεσμού, ζητώντας την άμεση αποχώρηση των δυνάμεων ασφαλείας από τις εγκαταστάσεις του δικαστηρίου, ενώ παράλληλα ανακοίνωσε ότι συγκαλεί έκτακτες πολιτικές διαβουλεύσεις με εκπροσώπους των κοινοβουλευτικών κομμάτων, με στόχο την αποκλιμάκωση της κατάστασης.

Η παρέμβασή του ήρθε έπειτα από μια ιδιαίτερα τεταμένη νύχτα στη Βαρσοβία. Ο Ναβρότσκι διέκοψε το ταξίδι του προς τη Σενεγάλη και επέστρεψε εσπευσμένα στην Πολωνία, προκειμένου να παρέμβει στην κρίση. Σε βίντεο που αναρτήθηκε στο διαδίκτυο, ακούγεται μάλιστα να αμφισβητεί ευθέως τη νομιμότητα των δικαστών που έχουν επιλεγεί από τη σημερινή κοινοβουλευτική πλειοψηφία, δηλώνοντας ότι «δεν είναι δικαστές του Συνταγματικού Δικαστηρίου». Ο ίδιος μετέβη στις εγκαταστάσεις του δικαστηρίου, όπου είχαν αναπτυχθεί ισχυρές αστυνομικές δυνάμεις, ενώ σημειώθηκαν εντάσεις και συγκεντρώθηκαν εκατοντάδες διαδηλωτές που ζητούσαν την επαναφορά του προέδρου του δικαστηρίου στη θέση του.

Η αντιπαράθεση είχε ξεκινήσει το βράδυ της Παρασκευής, όταν η δικαστής Άννα Κόρβιν-Πιοτρόφσκα, η οποία έχει τη μεγαλύτερη δικαστική προϋπηρεσία στο Συνταγματικό Δικαστήριο, ανακοίνωσε την αναστολή των καθηκόντων του προέδρου του, Μπογκντάν Σβιετσκόφσκι, καθώς και του αντιπροέδρου Μπαρτοουμιέι Σοχάνσκι. Η ίδια ανέλαβε προσωρινά την ευθύνη της διοίκησης του δικαστηρίου, επικαλούμενη τη σχετική νομοθετική πρόβλεψη για την αναπλήρωση της ηγεσίας του θεσμού. Ο Σβιετσκόφσκι, ο οποίος είχε διοριστεί επί της προηγούμενης κυβέρνησης του εθνικιστικού κόμματος Νόμος και Δικαιοσύνη (PiS) και θεωρείται σύμμαχος του Ναβρότσκι, βρέθηκε στο επίκεντρο της νέας σύγκρουσης.

«Δεν υπάρχει άλλος δρόμος»

Η κίνηση αυτή προκάλεσε την έντονη αντίδραση της αντιπολίτευσης και υποστηρικτών της προηγούμενης κυβέρνησης, οι οποίοι κατηγόρησαν την κυβέρνηση Τουσκ για απόπειρα πραξικοπηματικής κατάληψης του δικαστηρίου. Από την πλευρά του, ο Πολωνός πρωθυπουργός υπερασπίστηκε τις ενέργειες της κυβέρνησής του, υποστηρίζοντας ότι στόχος είναι η αποκατάσταση του κράτους δικαίου και η επαναφορά της ομαλής λειτουργίας των θεσμών, οι οποίοι, όπως έχει επισημάνει και η Ευρωπαϊκή Ένωση, είχαν υπονομευθεί κατά την προηγούμενη διακυβέρνηση. «Η διαδικασία αυτή είναι δύσκολη, ορισμένες φορές ακόμη και επώδυνη, και απαιτεί αποφασιστικές ενέργειες. Δεν υπάρχει άλλος δρόμος», ανέφερε χαρακτηριστικά σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X.

Η νέα αντιπαράθεση αναδεικνύει το βαθύ ρήγμα ανάμεσα στον φιλοευρωπαϊκό κυβερνητικό συνασπισμό του Τουσκ και τον εθνικιστή πρόεδρο Ναβρότσκι, ο οποίος στηρίζεται από το PiS (εθνικιστικού συντηρητικού κόμματος «Νόμος και Δικαιοσύνη»). Η διαμάχη για τον έλεγχο και τη νομιμότητα του Συνταγματικού Δικαστηρίου έχει ουσιαστικά παραλύσει τη λειτουργία του, καθώς οι δύο πλευρές αμφισβητούν τους διορισμούς δικαστών που έχουν πραγματοποιηθεί από την αντίπαλη πολιτική παράταξη.