Θεσσαλονίκη: Η ευλογιά αδειάζει τα αποθέματα γάλακτος και ανεβάζει τις τιμές στα τυροκομικά- Φόβοι για έλλειψη φέτας

Όλο και πιο ακριβή γίνεται η φέτα για τους καταναλωτές καθώς πίσω από την άνοδο της τιμής κρύβεται ένα πολύ μεγαλύτερο πρόβλημα για την ελληνική κτηνοτροφία. Το γάλα λιγοστεύει και μαζί του περιορίζεται η δυνατότητα παραγωγής ενός από τα πιο αναγνωρίσιμα ελληνικά προϊόντα στις αγορές του εξωτερικού. Η ευλογιά των αιγοπροβάτων, που οδήγησε στην απώλεια περίπου μισού εκατομμυρίου ζώων, η αργή ανασύσταση των κοπαδιών και το υψηλό κόστος παραγωγής έχουν δημιουργήσει σημαντικές ελλείψεις στην πρώτη ύλη, την ώρα που η ζήτηση για φέτα παραμένει σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα.

Οι ποσότητες αιγοπρόβειου γάλακτος που μπορούν να διοχετευτούν στα τυροκομεία έχουν μειωθεί σημαντικά. Η απώλεια της πρώτης ύλης υπολογίζεται μεταξύ 80.000 και 100.000 τόνων, ενώ το έλλειμμα γάλακτος εκτιμάται σήμερα σε 8%-10%, ως αποτέλεσμα κυρίως των απωλειών στο ζωικό κεφάλαιο. Από την άλλη, η κατανάλωση φέτας εξακολουθεί να κινείται ανοδικά, με την αγορά να καταγράφει αύξηση 8%-10% σε αξία και θετική πορεία και στους όγκους.

Την ώρα που η ζήτηση δεν υποχωρεί, οι παραγωγοί δυσκολεύονται να επαναφέρουν τα κοπάδια τους στα προηγούμενα επίπεδα. Τα συμβόλαια για το πρόβειο γάλα έχουν ήδη διαμορφωθεί μεσοσταθμικά στα 1,85 ευρώ το κιλό και υψηλότερα, αποτυπώνοντας την έλλειψη της πρώτης ύλης. Το αυξημένο κόστος, όμως, δεν αφορά μόνο το γάλα. Ενέργεια, ζωοτροφές και συνολικά έξοδα εκτροφής πιέζουν τους κτηνοτρόφους, οι οποίοι καλούνται να διατηρήσουν ζωντανή την παραγωγή με ολοένα μικρότερα περιθώρια.

Αυξήσεις λόγω έλλειψης πρώτων υλών

Η πίεση έχει ήδη αρχίσει να αποτυπώνεται στις τιμές των τυριών. Ο έμπορος τυροκομικών Δημοσθένης Βέζαρης επισημαίνει ότι μέσα στο καλοκαίρι οι τιμές αυξήθηκαν κατά 25 έως 30 λεπτά το κιλό, με τις ανατιμήσεις να αφορούν τόσο τα λευκά όσο και τα κίτρινα τυριά.

«Θεωρώ ότι αυτό συμβαίνει λόγω έλλειψης πρώτων υλών. Όλα τα λευκά και τα κίτρινα έχουν ανέβει. Η φέτα και το κατσικίσιο τυρί διατίθενται πλέον από 12 έως 15 ευρώ το κιλό, ενώ οι γραβιέρες κυμαίνονται από 18 έως 23 ευρώ. Τα μεγαλύτερα τυριά κινούνται από 15 έως 20 ευρώ το κιλό» τονίζει ο ίδιος.

Η άνοδος των τιμών, όπως σημειώνει, έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία το ενεργειακό κόστος εξακολουθεί να επιβαρύνει σημαντικά την παραγωγή. Το ζήτημα, ωστόσο, δεν είναι μόνο πόσο θα κοστίζει η φέτα στο ράφι, αλλά αν θα υπάρχει επαρκής ποσότητα ελληνικού γάλακτος για να καλυφθεί η ζήτηση.

«Η αύξηση θα ξεπεράσει το 20%»

Για μεγάλη έλλειψη κάνει λόγο ο τυροκόμος Κλέαρχος Κλέπκος, ο οποίος εκτιμά ότι η ποσότητα του αιγοπρόβειου γάλακτος που φτάνει στην παραγωγή έχει μειωθεί περίπου κατά 20%.

«Υπάρχει μια έλλειψη γύρω στο 20% σε αιγοπρόβειο γάλα και κατ’ επέκταση και στην παραγωγή φέτας. Η αυξημένη ζήτηση έρχεται να συναντήσει μια αγορά με σαφώς λιγότερη διαθέσιμη πρώτη ύλη» επισημαίνει.

Η κατάσταση αυτή, σύμφωνα με τον ίδιο, αναμένεται να έχει άμεση επίπτωση στην τελική τιμή. «Η ζήτηση είναι σίγουρα αυξημένη, αλλά δυστυχώς ο κόσμος δεν θα μπορέσει να ανταπεξέλθει, γιατί η αύξηση στην τιμή θα ξεπεράσει το 20% λόγω της έλλειψης της πρώτης ύλης και θα μεταβιβαστεί στο τελικό προϊόν», σημειώνει.

Την ίδια ώρα, η ελληνική φέτα εξακολουθεί να κερδίζει έδαφος στο εξωτερικό. Οι ευρωπαϊκές αγορές παραμένουν ιδιαίτερα σημαντικές για το προϊόν, με τη ζήτηση να διατηρείται σε υψηλά επίπεδα.

«Στις εξαγωγές η ζήτηση είναι τεράστια, γιατί οι Ευρωπαίοι, αφού έφαγαν τις απομιμήσεις φέτας, κατέληξαν ότι σαν την ελληνική φέτα δεν υπάρχει και έτσι καταγράφει μεγάλη ζήτηση», αναφέρει στο emakedonia.gr ο κ. Κλέπκος.

Οι κτηνοτρόφοι μετρούν απώλειες

Στην άλλη άκρη της αλυσίδας, οι κτηνοτρόφοι καλούνται να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες της ευλογιάς και της μείωσης των κοπαδιών, χωρίς, όπως καταγγέλλουν, να έχουν λάβει την απαιτούμενη στήριξη.

Ο κτηνοτρόφος Αθανάσιος Γκαβέζος υπογραμμίζει η παραγωγή γάλακτος έχει μειωθεί σημαντικά, ενώ την ίδια στιγμή οι παραγωγοί δυσκολεύονται να εξασφαλίσουν ένα εισόδημα που να τους επιτρέπει να συνεχίσουν.

«Μειώθηκαν πάρα πολύ τα κοπάδια, μειώθηκε και το γάλα, αλλά δεν παίρνει τιμή που του αναλογεί για να μπορέσουμε να είμαστε εντάξει», λέει.

Η ευλογιά, όπως εξηγεί, επηρέασε καθοριστικά τη λειτουργία των μονάδων. «Τα κοπάδια κλείστηκαν μέσα λόγω ευλογιάς ενώ το πρόβλημα έγινε ακόμη μεγαλύτερο λόγω των καθυστερήσεων στις αποζημιώσεις. Δεν πήραμε τίποτα από αποζημιώσεις. Πώς θα τα ταΐζουμε; Άμα σβήσουμε εμείς, θα σβήσει και η φέτα», τονίζει.

Για τον ίδιο, πλέον δεν τίθεται μόνο ζήτημα οικονομικής επιβίωσης των παραγωγών, αλλά και διατήρησης της ελληνικής παραγωγής φέτας. «Το επάγγελμα κινδυνεύει από παντού. Κινδυνεύουμε να χάσουμε και το όνομα της φέτας γιατί δεν θα έχουμε γάλα. Τα κοπάδια έχουν μειωθεί και όλα είναι στον αέρα», αναφέρει.

«Με 1.300 ευρώ και 240 ζώα τι θα έκανα;»

Ο ίδιος περιγράφει και το πρόβλημα που αντιμετώπισε με τις επιδοτήσεις, υποστηρίζοντας ότι έλαβε μόλις 1.300 ευρώ, παρά το γεγονός ότι διατηρούσε 240 ζώα. «Εγώ ήμουν με 1.300 ευρώ επιδότηση. Γιατί αυτοί που μου έκαναν το ΟΣΔΕ δεν ήξεραν ότι πρέπει να ζητήσουν χρήματα από το εθνικό απόθεμα. Με 1.300 ευρώ και 240 ζώα τι θα έκανα;», διερωτάται. Όπως λέει, η οικονομική πίεση ήταν τέτοια με αποτέλεσμα να περιορίσει το κοπάδι του για να μπορέσει να επιβιώσει.

Οι κτηνοτρόφοι ζητούν τον καθορισμό μιας πιο ευνοϊκής τιμής για το γάλα ενώ περιμένουν δικαιότερη καταβολή των επιδοτήσεων καθώς σε διαφορετική περίπτωση θα αναγκαστούν να εγκαταλείψουν το επάγγελμα