Με ένα 15ήμερο εκδηλώσεων και δράσεων, αφιερωμένο στα ανθρώπινα δικαιώματα, την έμφυλη βία και την κοινωνική συμπερίληψη, επιχειρεί ο Δήμος Θεσσαλονίκης να αναδείξει ζητήματα βίας, διακρίσεων και κοινωνικού αποκλεισμού.
Ο κύκλος εκδηλώσεων, με τίτλο «Κανένας άνθρωπος αόρατος, κανένα δικαίωμα υπό αμφισβήτηση», παρουσιάστηκε σε συνέντευξη Τύπου από τον δήμαρχο Θεσσαλονίκης Στέλιο Αγγελούδη, τον αντιδήμαρχο Κοινωνικής Πολιτικής, Αλληλεγγύης και Δημόσιας Υγείας Δημήτρη Σκούτα και την εντεταλμένη δημοτική σύμβουλο για δράσεις Ισότητας, Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Συμπερίληψης και πρόεδρο της Δημοτικής Επιτροπής Ισότητας, Θεοδώρα Λειψιστινού.
Η αύξηση των περιστατικών ενδοοικογενειακής βίας, τόσο σε πανελλαδικό επίπεδο όσο και στη Θεσσαλονίκη, αποτέλεσε ένα από τα βασικά στοιχεία που παρουσιάστηκαν κατά τη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου.
Όπως ανέφερε ο αντιδήμαρχος Δημήτρης Σκούτας, τα καταγεγραμμένα περιστατικά σε εθνικό επίπεδο αυξήθηκαν από 11.589 το 2023 σε 22.080 το 2024, ενώ το 92% των θυμάτων είναι γυναίκες. Στη Θεσσαλονίκη, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, καταγράφεται αύξηση κατά 47%.
«Τα νούμερα είναι αμείλικτα», σημείωσε ο κ. Σκούτας, τονίζοντας ότι η Τοπική Αυτοδιοίκηση οφείλει να αναπτύξει ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο δράσεων για την ενημέρωση, την εκπαίδευση και την ευαισθητοποίηση των πολιτών. Όπως υπογράμμισε, στόχος είναι να ενισχυθεί η κοινωνική συνείδηση, να αλλάξουν νοοτροπίες, να γίνει σεβαστή η διαφορετικότητα και να αποδομηθούν στερεότυπα, ώστε κανένας άνθρωπος που βιώνει βία να μη νιώθει μόνος. «Η σιωπή δεν είναι λύση», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Οι τέσσερις θεματικές ενότητες των εκδηλώσεων
Το πρόγραμμα που σχεδίασε η Δημοτική Επιτροπή Ισότητας αναπτύσσεται σε τέσσερις θεματικές ενότητες, με στόχο να καλύψει ένα ευρύ φάσμα ζητημάτων που συνδέονται με την προστασία των δικαιωμάτων και την καταπολέμηση των διακρίσεων.
Η πρώτη ενότητα αφορά τη βία κατά των γυναικών και την ανθρώπινη εκμετάλλευση, με έμφαση και στο ζήτημα της εμπορίας ανθρώπων. Η δεύτερη επικεντρώνεται στον ηλικιακό ρατσισμό και την αξιοπρέπεια κάθε κοινωνικής ομάδας. Η τρίτη αφορά τα δικαιώματα του παιδιού και την προστασία των ευάλωτων ομάδων, ενώ η τέταρτη αναδεικνύει την ισότητα και την κοινωνική ευαισθητοποίηση μέσα από την τέχνη και την εκπαίδευση.
Όπως εξήγησε η Θεοδώρα Λειψιστινού, οι εκδηλώσεις δεν περιορίζονται σε μια τυπική επετειακή δράση, αλλά επιδιώκουν να ανοίξουν έναν ευρύτερο διάλογο και να ενεργοποιήσουν την κοινωνία.
«Τα ζητήματα κάθε μορφής βίας και διακρίσεων δεν είναι ζητήματα που αφορούν μόνο μια επιτροπή. Χρειάζονται ευαισθητοποίηση και γνώση», ανέφερε.
Υπενθύμισε επίσης ότι τι την προηγούμενη χρονιά η Δημοτική Επιτροπή Ισότητας είχε συνεργαστεί με τους δημοτικούς παιδικούς σταθμούς, εστιάζοντας στα δικαιώματα του παιδιού. Φέτος, η θεματολογία διευρύνεται, περνώντας από τα δικαιώματα του παιδιού στη συνολικότερη έννοια των ανθρώπινων δικαιωμάτων, με έμφαση στον κοινωνικό αποκλεισμό και την ανθρώπινη εκμετάλλευση.
Περισσότερες από 1.350 εισαγγελικές παραγγελίες στον Δήμο
Την έκταση του προβλήματος αποτυπώνουν και τα στοιχεία που παρουσίασε ο προϊστάμενος της Διεύθυνσης Κοινωνικής Πολιτικής του Δήμου Θεσσαλονίκης, Γιάννης Κατσούλης. Όπως ανέφερε, στον Δήμο έχουν απευθυνθεί περισσότερες από 1.350 εισαγγελικές παραγγελίες για ζητήματα που αφορούν περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας και κακοποίησης γυναικών και παιδιών.
Παράλληλα, ο Δήμος λειτουργεί ξενώνα φιλοξενίας γυναικών, ο οποίος παρέχει ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο υποστήριξης σε γυναίκες που έχουν υποστεί κακοποίηση. Στη δομή απασχολούνται κοινωνικός λειτουργός, παιδοψυχολόγος και ψυχολόγος, ενώ προσφέρονται ψυχολογική και κοινωνική υποστήριξη, σίτιση και φύλαξη.
Σύμφωνα με τον κ. Κατσούλη, κατά τη διάρκεια της τελευταίας διετίας έχουν φιλοξενηθεί στον ξενώνα 12 γυναίκες και πέντε παιδιά, τα οποία τις συνόδευαν.
Επιπλέον, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν στη συνέντευξη Τύπου, κατά το πρώτο δεκάμηνο του 2025 καταγράφηκαν 1.585 περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας.
Αγγελούδης: Μακάρι να μη χρειάζονταν αυτές οι δομές
Τον προβληματισμό του για την ανάγκη ύπαρξης δομών φιλοξενίας και υποστήριξης κακοποιημένων γυναικών εξέφρασε ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης Στέλιος Αγγελούδης, επισημαίνοντας, ωστόσο, ότι ο Δήμος έχει αναπτύξει ένα πλέγμα υπηρεσιών για την αντιμετώπιση τέτοιων περιστατικών.
«Είμαι προβληματισμένος γιατί πρέπει να υπάρχουν στον κόσμο τέτοιες δομές που να σχετίζονται με την κακοποίηση των γυναικών. Μακάρι να είχαμε μια εξέλιξη που να μην χρειάζονταν αυτές οι δομές», ανέφερε, προσθέτοντας ότι αισθάνεται ιδιαίτερη ικανοποίηση για την προσπάθεια που ξεκίνησε από τον πρώτο χρόνο της δημοτικής διοίκησης.
Παράλληλα ο δήμαρχος τόνισε πως ο Δήμος Θεσσαλονίκης είναι από τους λίγους δήμους που διαθέτουν ένα πλέγμα υπηρεσιών για την αντιμετώπιση της κακοποίησης γυναικών. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι οι δράσεις που προγραμματίζονται δεν περιορίζονται στην 25η Νοεμβρίου, Διεθνή Ημέρα για την Εξάλειψη της Βίας κατά των Γυναικών, αλλά πραγματοποιούνται καθ' όλη τη διάρκεια του χρόνου.
Αναφερόμενος στην ανάγκη προστασίας των θυμάτων, εξήγησε ότι δεν είναι δυνατόν να διαφημίζονται όλες οι δράσεις και οι παρεμβάσεις που πραγματοποιούνται, για ευνόητους λόγους προστασίας των εμπλεκόμενων προσώπων. Όπως είπε, με αφορμή μια εκδήλωση στην οδό Πέτρου Συνδίκα, πολίτης τον ρώτησε γιατί δεν προβάλλεται περισσότερο η δουλειά που γίνεται στον συγκεκριμένο τομέα, με τον δήμαρχο να επισημαίνει ότι η προστασία των γυναικών που απευθύνονται στις υπηρεσίες αποτελεί προτεραιότητα.
«Η ανθεκτικότητα της κοινωνίας φαίνεται από το πώς αντιδρά η ίδια η κοινωνία σε τέτοια φαινόμενα», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο κ. Αγγελούδης ευχαρίστησε τον Δημήτρη Σκούτα, τη Θεοδώρα Λειψιστινού και τον Γιάννη Κατσούλη για τη δουλειά που γίνεται στον τομέα της κοινωνικής πολιτικής, επισημαίνοντας ότι οι παρεμβάσεις της αρμόδιας αντιδημαρχίας επεκτείνονται και σε άλλους τομείς, όπως η στήριξη της οικογένειας, η αντιμετώπιση ζητημάτων υπογεννητικότητας και η κοινωνική κατοικία.
Το πρόγραμμα των εκδηλώσεων
Ο κύκλος εκδηλώσεων ξεκινά στις 24 Νοεμβρίου και θα διαρκέσει έως τις 10 Δεκεμβρίου, με δράσεις σε διαφορετικά σημεία της πόλης, όπως το Βαφοπούλειο Πνευματικό Κέντρο, το δημαρχείο Θεσσαλονίκης και ο πεζόδρομος της Αγίας Σοφίας.
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει ανοιχτές συζητήσεις, μουσικές και θεατρικές εκδηλώσεις, παρουσιάσεις βιβλίων, εκθέσεις, εκπαιδευτικά εργαστήρια και ομιλίες, με τη συμμετοχή επιστημόνων, εκπαιδευτικών, καλλιτεχνών και φορέων της πόλης.
Η αρχή γίνεται την Τρίτη 24 Νοεμβρίου, στις 18:30, στο Καφέ Oval (Φιλικής Εταιρείας 1), με ανοιχτή συζήτηση που διοργανώνεται από την Ένωση Γυναικών Ελλάδας – Παράρτημα Θεσσαλονίκης, σε συνεργασία με τη Δημοτική Επιτροπή Ισότητας και τη συμμετοχή του επιστημονικού προσωπικού του Ξενώνα Φιλοξενίας Γυναικών του Δήμου Θεσσαλονίκης.
Την Τετάρτη 25 Νοεμβρίου, ανήμερα της Διεθνούς Ημέρας για την Εξάλειψη της Βίας κατά των Γυναικών, στις 18:00, στον πεζόδρομο της Αγίας Σοφίας, θα πραγματοποιηθεί εκδήλωση σε συνεργασία με φορείς της πόλης που δραστηριοποιούνται στην πρόληψη και αντιμετώπιση της έμφυλης και ενδοοικογενειακής βίας. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει μουσική από την μπάντα «Μανεριτζήδες», καθώς και εμφάνιση της ομάδας κρουστών «Turukutu» του Δήμου Παύλου Μελά.
Την Πέμπτη 26 Νοεμβρίου, στις 18:00, στην αίθουσα «Μανόλης Αναγνωστάκης» του δημαρχείου, θα παρουσιαστεί το βιβλίο «Τα Δικαιώματα των Γυναικών». Για το βιβλίο θα μιλήσουν η Παρούλα Νάσκου-Περράκη, καθηγήτρια Διεθνούς Δικαίου και Διεθνών Οργανισμών του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, και οι δικηγόροι Κωνσταντίνα Καρτάλη και Έρρικα Λόραμ.
Στις 27 και 28 Νοεμβρίου, στο φουαγιέ του δημαρχείου Θεσσαλονίκης, θα φιλοξενηθεί η έκθεση έργων ζωγραφικής «Χρώματα Ψυχής», με δημιουργίες ενηλίκων ασθενών του εργαστηρίου Ζωγραφικής της Πολυδύναμης Νοσηλευτικής Μονάδας Ψυχικής Υγείας Θεσσαλονίκης. Τα εγκαίνια της έκθεσης θα πραγματοποιηθούν στις 12:00.
Το πρόγραμμα συνεχίζεται την Παρασκευή 4 Δεκεμβρίου, στις 18:00, στο Βαφοπούλειο Πνευματικό Κέντρο, με συμμετοχικό εργαστήριο για νηπιαγωγούς με θέμα «Προάγοντας την έμφυλη δικαιοσύνη». Εισηγήτρια θα είναι η Αναστασία Ζήση, καθηγήτρια Ψυχολογίας στο Τμήμα Κοινωνιολογίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου.
Την Κυριακή 6 Δεκεμβρίου, επίσης στο Βαφοπούλειο, θα πραγματοποιηθεί εκδήλωση αφιερωμένη στον ηλικιακό ρατσισμό. Στο πλαίσιό της θα παρουσιαστεί το έργο του Γιάννη Ρίτσου «Οι γερόντισσες και η θάλασσα», με αφήγηση από τη Μόνικα Αϊβαζόγλου, ενώ η ψυχολόγος και ψυχοθεραπεύτρια Θεοδώρα Σιζοπούλου θα προσεγγίσει κοινωνικά το ζήτημα της ηλικιακής προκατάληψης. Το πρόγραμμα θα πλαισιωθεί μουσικά από τη μονωδό Στέλλα Φωτεινάκη και μουσικούς του Δημοτικού Ωδείου Καλαμαριάς.
Στις 8 Δεκεμβρίου, στις 10:30, στο Βαφοπούλειο Πνευματικό Κέντρο, θα παρουσιαστεί η θεατρική παράσταση «#Support Hara» από τη θεατρική ομάδα «Μικρός Βορράς», σε συνεργασία με την εταιρεία Συν-Κατοικείν. Στην εκδήλωση θα συμμετάσχουν σχολεία, εκπαιδευτικοί και παιδιά από το Παιδικό Χωριό SOS Φιλύρου.
Την Τετάρτη 9 Δεκεμβρίου, στις 18:30, στο Βαφοπούλειο, θα πραγματοποιηθούν δύο ομιλίες με αντικείμενο την εμπορία ανθρώπων και την ψηφιακή βία κατά των γυναικών. Ο αστυνομικός υποδιευθυντής Αθανάσιος Θολούλης θα μιλήσει για την κοινωνική διάσταση της εμπορίας ανθρώπων και την εγκληματική εκμετάλλευση των γυναικών, ενώ η δικηγόρος Καλυψώ Γούλα θα αναφερθεί στη διαδικτυακή εκμετάλλευση, την εκδικητική πορνογραφία και τις μορφές ψηφιακής βίας. Η εκδήλωση θα πλαισιωθεί από το θεατρικό δρώμενο «…Ως εδώ!», με τη συμμετοχή της θεατρικής κοινότητας «60+ (Senior Citizen)».
Ο κύκλος εκδηλώσεων ολοκληρώνεται την Πέμπτη 10 Δεκεμβρίου, στις 10:30, στην αίθουσα «Μανόλης Αναγνωστάκης» του δημαρχείου, με εκδήλωση αφιερωμένη στα δικαιώματα του παιδιού και τίτλο «Κάθε παιδί έχει δικαίωμα να ονειρεύεται». Στη διάρκεια της εκδήλωσης θα συζητηθούν, μεταξύ άλλων, τα δικαιώματα των μαθητών, η προστασία των παιδιών προσφύγων, η αναδοχή κακοποιημένων παιδιών, η ψυχική υγεία μαθητών και εκπαιδευτικών, καθώς και ο ρόλος της τέχνης στην πρόληψη της ενδοσχολικής βίας. Στη συζήτηση θα συμμετάσχουν επιστήμονες, εκπαιδευτικοί και εκπρόσωποι φορέων, ενώ τον συντονισμό θα έχει η Παρούλα Νάσκου-Περράκη.