Μετά από αλλεπάλληλες κρίσεις, το ΕΣΥ βρίσκεται σε οριακό σημείο αντοχής, με μειωμένες δαπάνες, μειωμένο υγειονομικό προσωπικό και πρόσβαση των πολιτών σε υπηρεσίες υγείας, όπως προκύπτει από μελέτη του Κέντρου Έρευνας και Εκπαίδευσης στη Δημόσια Υγεία, την Πολιτική Υγείας και την πρωτοβάθμιας φροντίδα υγείας. Η μελέτη παρουσιάστηκε απόψε, Δευτέρα στη Θεσσαλονίκη, σε μια εκδήλωση που διοργάνωσε το Ινστιτούτο για την Έρευνα και την Κοινωνική Αλλαγή Eteron.
Την έρευνα παρουσίασε ο αναπληρωτής καθηγητής πολιτικής υγείας ΑΠΘ Ηλίας Κονδύλης. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε στη διάρκεια της οικονομικής κρίσης οι δαπάνες υγείας μειώθηκαν κατά 43% και ο προϋπολογισμός του ΕΣΥ 36% και μπορεί οι δαπάνες υγείας να αυξήθηκαν 9% την περίοδο του κορονοϊού, αλλά η χρηματοδότηση στο ΕΣΥ μειώθηκε περεταίρω κατά 3%. «Το κράτος δαπάνησε περισσότερα, αλλά ουδέποτε επενδύθηκαν στο ΕΣΥ. Χρησιμοποιήθηκαν 600 εκατ. ευρώ για αγορά υπηρεσιών υγείας από τον ιδιωτικό τομέα» σημείωσε ο κ. Κονδύλης, κάνοντας λόγο για μια 14ετή πορεία λιτότητας και για σωρευτική απώλεια 38 δισ. ευρώ από το δημόσιο σύστημα υγείας.
Την περίοδο 2009-2019 μειώθηκαν κατά 12.000 θέσεις εργασίας, είτε μέσω απολύσεων είτε μέσω συνταξιοδοτήσεων προσωπικού που δεν αναπληρώθηκε, ενώ κατά τη διάρκεια της πανδημίας έγιναν προσλήψεις με εμβαλωματικό τρόπο, σημείωσε ο κ. Κονδύλης. Σήμερα το προσωπικό στο ΕΣΥ υπολείπεται κατά 10% σε σχέση με το 2009, ενώ την περίοδο 2021-2024 καταγράφηκε «μία μαζική φυγή ιατρικού προσωπικού από την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας».
Σύμφωνα με την έρευνα του ΚΕΠΥ:
- Κατά την διάρκεια της πανδημίας πραγματοποιήθηκαν 10 εκατομμύρια λιγότερες επισκέψεις στα Κέντρα Υγείας. Το 2024, πέντε χρόνια μετά την έναρξη της πανδημίας, οι επισκέψεις στα κέντρα υγείας του ΕΣΥ παραμένουν κατά 15% λιγότερες σε σχέση με τα προ-πανδημίας επίπεδα
- Κατά τη διάρκεια της πανδημίας πραγματοποιήθηκαν 360.00 λιγότερες επεμβάσεις σε σχέση με τα προ πανδημίας επίπεδα και ακόμα και το 2024 οι επεμβάσεις εξακολουθούσαν να είναι 2% λιγότερες σε σχέση με το 2019 και 5% λιγότερες από το 2018. Μάλιστα ανέφερε ότι στις δύο υγειονομικές περιφέρειες της Β. Ελλάδας (3η και 4η ΥΠΕ) ο αριθμός των επεμβάσεων που διενεργήθηκαν ήταν 7%-9% λιγότερες τον Δεκέμβριο του 2024 σε σχέση με τα προ πανδημίας επίπεδα.
- Το 2014 ένας στους οκτώ Έλληνες δήλωνε ανικανοποίητες ανάγκες υγείας, αναλογία που βελτιώθηκε τα επόμενα χρόνια, για να σημειωθεί νέα έκρηξη αυτού του αριθμού στην πανδημία από 8% στο 13% του πληθυσμού, οπότε το ΕΣΥ έγινε σύστημα υγείας μίας νόσου, ενώ δεν αξιοποιήθηκαν οι δομές πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας. Το πιο ανησυχητικό είναι ότι μετά την πανδημία, την περίοδο του 2023-2024, οι ανικανοποίητες ιατρικές ανάγκες στον ελληνικό πληθυσμό δεν αποκλιμακώθηκαν. Μετά την πανδημία ένας στους οκτώ δηλώνει ότι χρειάζεται γιατρό και δεν τον έχει, με κυριότερο λόγο της αδυναμίας πρόσβασης στους γιατρούς, κατά δήλωσή του να είναι πλέον το κόστος και οι λίστες αναμονής.
«Τα νούμερα αυτά επιβεβαιώνουν τις δραματικές επιπτώσεις της αποδυνάμωσης του Εθνικού Συστήματος Υγείας. Το ΕΣΥ υπέστη σοκ και δεν μπορεί να επανέλθει στα επίπεδα λειτουργικότητας του» σημείωσε ο κ. Κονδύλης, προσθέτοντας ότι σήμερα 460.000 νοικοκυριά, δηλαδή το 10% αντιμετωπίζει « καταστροφικές δαπάνες υγείας» ένας όρος που αναφέρεται στη δαπάνη άνω του 40% για έξοδα υγείας, κάτι που εισοδήματος αντικειμενικά οδηγεί σε φτωχοποίηση.
