Θεσσαλονίκη: Τα «χρυσά» κρατικά περίπτερα της ΔΕΘ- Ποιοι δημόσιοι φορείς δεν τσιγκουνεύτηκαν τα χρήματα... των φορολογουμένων

Το Δ στο ακρωνύμιο της ΔΕΘ αντιστοιχεί στη λέξη Διεθνής, όμως και η φετινή, επετειακή διοργάνωση ήταν περισσότερο... ΚΕΘ. Αφενός μεν γιατί το κράτος ήταν... το κύριο έκθεμα και φέτος, όπως συμβαίνει εδώ και πολλά χρόνια, αφετέρου γιατί οι πραγματικά διεθνείς συμμετοχές ήταν περιορισμένες. 

Μπορεί τα υπουργεία, οι δήμοι και οι φορείς να αντιπροσώπευαν το 23% των εκθετών (234 σε σύνολο 1.064) όμως κατέλαβαν το μεγαλύτερο μέρος του εκθεσιακού χώρου, καλύπτοντας εξολοκλήρου ή το μεγαλύτερο μέρος των περιπτέρων 7, 12, 13, 14 και 15. Εξάλλου, η ΔΕΘ Helexpo χρεώνει έως και 42% περισσότερο το τετραγωνικό μέτρο εκθεσιακού χώρου στους φορείς του δημοσίου σε σχέση με τους ιδιώτες, οπότε αυτή η ακριβή επιλογή για τις τσέπες των φορολογουμένων είναι προσοδοφόρα για τον εθνικό εκθεσιακό φορέα. 

Όσο για το διεθνές στίγμα της Έκθεσης, τυπικά εμφανίζονται 155 εκθέτες εξωτερικού, ωστόσο πάνω από τους μισούς (97) ήταν οι ελληνικές αντιπροσωπείες ξένων εταιρειών. Το δε ιαπωνικό περίπτερο, απογοήτευσε τους περισσότερους επισκέπτες, που περίμεναν πολλά περισσότερα από τα γνωστά ιαπωνικά αυτοκίνητα που βρίσκουν και στις εγχώριες αντιπροσωπείες. 

Εκατομμύρια για αυτοδιαφήμιση

Για άλλη μια χρονιά το ελληνικό Δημόσιο ξόδεψε εκατομμύρια ευρώ για να διαφημίσει... τον εαυτό του στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, φυσικά με το αζημίωτο για τους έλληνες φορολογούμενους. 

Η «ΜτΚ» έκανε ενδελεχή αναζήτηση σε εκατοντάδες συμβάσεις που είναι αναρτημένες στο Μητρώο για να εντοπίσει το κόστος των περιπτέρων με τα οποία υπουργεία, εποπτευόμενοι φορείς και εταιρείες του στενού και ευρύτερου δημοσίου τομέα συμμετείχαν στην 90ή ΔΕΘ. 

Πρόκειται είτε για συμβάσεις με τη ΔΕΘ-Helexpo για τη μίσθωση χώρου και κατασκευή περιπτέρου είτε για απευθείας αναθέσεις με τρίτους για την παροχή υπηρεσιών διαμόρφωσης του περιπτέρου, επικοινωνίας, προβολής, τεχνικής υποστήριξης κ.λπ. Τα ποσά που αναγράφονται παρακάτω είναι χωρίς τον ΦΠΑ 24%. Λόγω δυσλειτουργιών στην πλατφόρμα αναζήτησης, διαφορετικού τρόπου ή ελλιπούς καταχώρισης στοιχείων (π.χ. δεν εντοπίζονται λέξεις-κλειδιά στον τίτλο της σύμβασης) δεν ήταν δυνατή η εξαντλητική καταγραφή του συνόλου των δαπανών φορέων του δημοσίου. 

Ακριβό μου υπουργείο

Στην 90ή ΔΕΘ συμμετείχαν και τα 20 υπουργεία της κυβέρνησης, είτε αυτόνομα, είτε μέσω εποπτευόμενων φορέων. 

Το υπουργείο Ανάπτυξης διέθεσε 94.179,60 ευρώ για να νοικιάσει ολόκληρο το περίπτερο 7 των περίπου 1.000 τ.μ., 7.400 ευρώ για διαφημιστικά δώρα, άλλες 28.500 ευρώ για τη δημιουργία βίντεο και γραφιστικών απεικονίσεων και 28.800 ευρώ για τον μπουφέ με καφέ, χυμό, μπουγάτσα και σάντουιτς. Επιπλέον περίπτερα είχαν οι εποπτευόμενοι φορείς. Η κατασκευή του περιπτέρου της Γενικής Γραμματείας Έρευνας και Καινοτομίας κόστισε 30.000 ευρώ και του περιπτέρου του Οργανισμού Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας 60.000 ευρώ. Σύνολο 248.879,6 ευρώ χωρίς ΦΠΑ.

Το υπουργείο Οικονομικών διέθεσε σχεδόν 100.000 σε πέντε συμβάσεις για ενοικίαση, κατασκευή, διαμόρφωση και εξοπλισμό του περιπτέρου του. Από τις εποπτευόμενες αρχές, 10.650 ευρώ διέθεσε η Επιτροπή Εποπτείας και Ελέγχου Παιγνίων, 18.000 ευρώ η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων και άλλες 43.000 ευρώ η ΕΛΣΤΑΤ, ενώ το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων άλλα 25.000 ευρώ. 

Το υπουργείο Παιδείας διέθεσε 34.445,60 ευρώ για την ενοικίαση του χώρου και άλλες 30.000 ευρώ για τη διαμόρφωσή του, και άλλες 51.198 ευρώ για τη Γενική Γραμματεία Αθλητισμού. Ξεχωριστά ποσά δόθηκαν από εποπτευόμενους φορείς για να διαμορφώσουν τα δικά τους σταντ: ο ΔΟΑΤΑΠ 12.983 ευρώ, το Ινστιτούτο «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ»15.000 ευρώ, το Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας 16.000 ευρώ, το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής 20.000 ευρώ. Το Ίδρυμα Νεολαίας και Διά Βίου Μάθησης του υπουργείου Παιδείας δαπάνησε πάνω από 72.000 ευρώ, χωρίς ΦΠΑ (Catering: 5.973,45 ευρώ, παραγωγή επικοινωνιακού υλικού 23.297,58 ευρώ, παραγωγή ενημερωτικού υλικού 10.000 ευρώ, κατασκευή περιπτέρου 25.000 ευρώ, ενοικίασης εκθεσιακού χώρου 8.130 ευρώ). Το εποπτευόμενο από το ίδιο υπουργείο ΟΑΚΑ (Σπύρος Λούης) πλήρωσε 25.000 ευρώ για το δικό του σταντ. 

Το υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας διέθεσε 87.885,16 ευρώ και συμπληρωματικά άλλα 25.240,00 ευρώ μόνο για τον χώρο του περιπτέρου της, ενώ άλλες 4.000 κόστισε η τεχνική υποστήριξη του Κέντρου Ερευνών για Θέματα Ισότητας.

Το υπουργείο Περιβάλλοντος έκανε έξι συμβάσεις, συνολικής αξίας 72.800 ευρώ για την ενοικίαση χώρου, τη διαμόρφωση περιπτέρου, την προμήθεια προσκλήσεων κλπ, ενώ άλλες 8.000 ευρώ διέθεσε το Πράσινο Ταμείο και 34.000 ευρώ ο Διαχειριστής ΑΠΕ και Εγγυήσεων Προέλευσης ΑΕ (ΔΑΠΕΕΠ), που επίσης υπάγονται στο ίδιο υπουργείο.

Το υπουργείο Υγείας, μαζί με τους εποπτευόμενους φορείς κατέλαβε ολόκληρο το περίπτερο 14. Η σχετική σύμβαση για το χώρο ανατέθηκε από την 4η Υγειονομική Περιφέρεια που πλήρωσε στη ΔΕΘ-Helexpo 110.000 ευρώ μόνο για τον χώρο, όπου αναπτύχθηκαν τα επιμέρους σταντ κάθε εποπτευόμενου φορέα, με το ανάλογο κόστος κατασκευής (ενδεικτικά από 30.000 ευρώ ο ΕΟΦ, το ΕΚΑΒ και ο Εθνικός Οργανισμός Πρόληψης Εξαρτήσεων, η Εθνική Κεντρική Αρχή Προμηθειών Υγείας, 20.000 ευρώ η ΕΔΕΥΠΥ κ.α.) και 3.780 ευρώ δόθηκαν για προσκλήσεις. Για την... «εξυπηρέτηση πελατών» (όπως τιτλοφορείται η σχετική σύμβαση) το Νοσηλευτικό Ίδρυμα Μετοχικού Ταμείου Στρατού διέθεσε 2.000 ευρώ. 

Το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης ξόδεψε 23.526 ευρώ για τη μίσθωση του χώρου και 19.350 ευρώ για τη διαμόρφωση του περιπτέρου, 153.000 ευρώ χωρίς ΦΠΑ για τη μίσθωση και λειτουργία του περιπτέρου της ΔΥΠΑ, 29.750 ευρώ για τον e-ΕΦΚΑ και 13.900 ευρώ για το Ταμείο Επικουρικής Ασφάλισης ΤΕΚΑ.

Το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών συμμετείχε με αυτοτελές περίπτερο καθώς και με εταιρείες που είναι εποπτευόμενες από αυτό. Η Ελληνικό Μετρό διέθεσε 10.000 ευρώ για το περίπτερό της, η Ο.ΣΥ. Α.Ε.15.000 ευρώ, ο Οργανισμός Αστικών Συγκοινωνιών Αθηνών 22.230 ευρώ, οι Κτιριακές Υποδομές ΑΕ 12.000 ευρώ.

Το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης διέθεσε 32.798,84 ευρώ για το περίπτερό του, 1.812,39 ευρώ για catering. Άλλες 5.945,16 ευρώ ο ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ

Ο ΕΟΤ διέθεσε 34.000 ευρώ για να εκμισθώσει εκθεσιακό χώρο.

Τα Πανεπιστήμια πλήρωσαν για τη συμμετοχή τους στην 90ή ΔΕΘ: το Θεσσαλίας 17.650 ευρώ, το ΑΠΘ 28.600 ευρώ, το Δημοκρίτειο 15.572,40 ευρώ. Η συμμετοχή του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου στην 90ή ΔΕΘ κόστισε 16.320 ευρώ και του Διεθνούς Πανεπιστημίου 21.818 ευρώ. Η Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος διέθεσε 15.000 ευρώ.

Επιπλέον, δεκάδες φορείς που συμμετείχαν στην 90ή ΔΕΘ δεν έχουν την υποχρέωση να δημοσιεύσουν στο ΚΗΜΔΗΣ τις συμβάσεις που συνάπτουν. Το χαρακτηριστικότερο παράδειγμα είναι το περίπτερο του Εθνικού Αναπτυξιακού Ταμείου και των θυγατρικών του. Το περίπτερο ήταν πολυτελέστατο και φιλοξένησε δεκάδες εκδηλώσεις (που απαίτησαν οπτικοακουστική κάλυψη, αμοιβή συντονιστή κλπ) πλην όμως οι πληροφορίες για το κόστος της παρουσίας του Εθνικού Αναπτυξιακού Ταμείου στην 90ή ΔΕΘ δεν είναι δημόσια προσβάσιμες, παρά μόνο για επιμέρους θυγατρικές. Για παράδειγμα η Ελληνικά Σιδηροδρομικά Ακίνητα διέθεσε 27.952,50 ευρώ για την κατασκευή και οργάνωση του περιπτέρου της και 3.000 ευρώ για υπηρεσίες επικοινωνίας.

Εκτός από αυτές τις δαπάνες, υπήρχαν και τα λογής λογής διαφημιστικά δώρα που έδιναν οι υπηρεσίες, οι φορείς και οι εταιρείες του δημοσίου -από USB Stick και σημειωματάρια, μέχρι καπελάκια, ισοθερμικές τσάντες, και μπρελόκ με QR Code. Επιπλέον κόστος είχε όλο το επικοινωνιακό υλικό (βίντεο, φυλλάδια, κλπ) για την προβολή του έργου κάθε υπηρεσίας στους επισκέπτες της ΔΕΘ. Για παράδειγμα η Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση Κοινωνικής Ασφάλισης (ΗΔΙΚΑ), που υπάγεται στο Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, διέθεσε 29.000 ευρώ προ ΦΠΑ για βίντεο, ενημερωτικά φυλλάδια και επικοινωνιακή υποστήριξη εκδηλώσεων.

Με βάση τις συμβάσεις που εντοπίσαμε στο ΚΗΜΔΗΣ, πολλοί δημόσιοι φορείς δεν τσιγκουνεύτηκαν τα χρήματα των φορολογουμένων, προκειμένου να δείξουν στους επισκέπτες της Έκθεσης το όποιο έργο επιτελούν. Για παράδειγμα, ο Οργανισμός Διαχείρισης και Ανάπτυξης Πολιτιστικών Πόρων διέθεσε 199.650 ευρώ για τη συμμετοχή του στην 90ή ΔΕΘ. Η Περιφέρεια Αττικής πλήρωσε 96.000 ευρώ μόνο για την ενοικίαση του εκθεσιακού χώρου, χωρίς να συνυπολογίζεται το κόστος κατασκευής και λειτουργίας του περιπτέρου και άλλες 7.000 ευρώ για το Κέντρο Κοινωνικής Πρόνοιας. Το περίπτερο της Περιφέρειας Πελοποννήσου κόστισε 56.451,61 ευρώ. Το Ελληνικό Κτηματολόγιο πλήρωσε 29.500 ευρώ για τη συμμετοχή του στην 90ή ΔΕΘ.

Μαζευτήκαμε όλοι μαζί... εκτός έδρας

«Σε αυτή τη ΔΕΘ μαζευτήκαμε όλοι μαζί γύρω από το οικογενειακό τραπέζι» γράφει η λεζάντα μίας φωτογραφίας που δημοσίευσε η υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας Δόμνα Μιχαηλίδου. Δείχνει την ίδια και μία πολυπληθή ομάδα, 70-80 ατόμων γύρω από ένα τεράστιο τραπέζι, στο περίπτερο του Υπουργείου.

Αναζητώντας στη Διαύγεια τις σχετικές αποφάσεις για τα έξοδα εκτός έδρας και μετακίνησης στελεχών του συγκεκριμένου υπουργείου εντοπίσαμε τουλάχιστον 10 έγγραφα και το ποσό που εγκρίθηκε μόνο για την παρουσία τους στη ΔΕΘ ήταν 17.313,44 ευρώ.

Δεν ήταν το μόνο υπουργείο που έκανε... απόβαση στη Θεσσαλονίκη. Τα ποσά που δόθηκαν για το σύνολο των υπηρεσιακών παραγόντων και στελεχών υπουργείων και φορέων του δημοσίου, που μετακινήθηκαν από την Αθήνα, και έλαβαν όπως δικαιούνται εξάλλου, την προβλεπόμενη αμοιβή εκτός έδρας και τα έξοδα μετακίνησης, δεν είναι καθόλου αμελητέα. Για παράδειγμα οι αποφάσεις που εντοπίσαμε και αφορούν το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης αθροίζουν ένα ποσό 9.304 ευρώ, 8.000 ευρώ διέθεσε η Κτιριακές Υποδομές ΑΕ, 5.170 ευρώ το υπουργείο Εσωτερικών. Σε πολλές περιπτώσεις οι υπάλληλοι μετακινούνται υπηρεσιακά (ή και με ΚΤΕΛ). Υπάρχει και η περίπτωση μίας ιδιώτου, δικαιούχου κατοικίας ΟΕΚ την οποία κάλεσε η Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης να συμμετάσχει στις δράσεις του οργανισμού και πλήρωσε 150 ευρώ σε ταξί, γιατί «δεν υπήρχε κατάλληλη συγκοινωνιακή εξυπηρέτηση με μέσο μαζικής μεταφοράς» από τα Γρεβενά.

Τα παραδείγματα είναι ενδεικτικά, καθώς είναι αδύνατον να εντοπιστεί το σύνολο των χιλιάδων αποφάσεων που αναρτήθηκαν στη Διαύγεια και αφορούν δαπάνες για μετακινήσεις υπαλλήλων και εκτός έδρας αμοιβές.

Οι συμμετοχές από τη Θεσσαλονίκη

Ο Δήμος Θεσσαλονίκης διέθεσε 30.000 ευρώ για την ενοικίαση και διαμόρφωση του περιπτέρου του και η Δημοτική Εταιρεία Πληροφόρησης Θεάματος και Επικοινωνίας 12.000 ευρώ. Η συμμετοχή της ΕΥΑΘ στην 90ή ΔΕΘ κόστισε σχεδόν 100.000 ευρώ, εκ των οποίων σχεδόν 20.000 ευρώ σε διαφημιστική προβολή, 10.000 ευρώ σε χορηγία συνεδρίου και 70.000 ευρώ για την ενοικίαση χώρου, την κατασκευή του περιπτέρου και την αγορά εισιτηρίων. Η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας διέθεσε 11.400 ευρώ για ενοικίαση του εκθεσιακού περιπτέρου και 5.600 ευρώ για προβολή σε έντυπο της πόλης. Ο ΟΑΣΘ διέθεσε 12.000 ευρώ για την κατασκευή του περιπτέρου του και ο Οργανισμός Συγκοινωνιακού Έργου Θεσσαλονίκης 12.000 ευρώ. Ο ΦΟΔΣΑ Κεντρικής Μακεδονίας μίσθωσε εκθεσιακό περίπτερο για 25.350,00 ευρώ. Η Κεντρική Αγορά Θεσσαλονίκης ξόδεψε 3.000 ευρώ για να διαφημίσει μέσω διαδικτύου τη συμμετοχή της στην 90ή ΔΕΘ.