- Newsroom
Την άποψη ότι το κρηναίο οικοδόμημα που ανακαλύφθηκε στους Φιλίππους στην τελευταία του φάση, αποτελεί μία αναμόρφωση είτε παλαιότερου κτίσματος από άλλη θέση, είτε μία ριζική ανακατασκευή ενός κρηναίου στην ίδια θέση ενισχύει το σύνολο των στοιχείων που συγκεντρώθηκαν από την ανασκαφική έρευνα που πραγματοποίησε ομάδα του ΑΠΘ το 2025.
Και οι δύο πρακτικές εντοπίζονται σε κρήνες σε πόλεις της Μικράς Ασίας, όπως στη Σίδη και στη Σαγαλασσό, τόνισε η διευθύντρια της ανασκαφής, ομότιμη καθηγήτρια Βυζαντινής Αρχαιολογίας Ναταλία Πούλου, παρουσιάζοντας τα ευρήματα στην 38η Αρχαιολογική Συνάντηση για το Έργο στη Μακεδονία και τη Θράκη, που διεξάγεται σήμερα στο Κέντρο Διάδοσης Ερευνητικών Αποτελεσμάτων (ΚΕ.Δ.Ε.Α) του ΑΠΘ.
Στη Σίδη, ένα αυτοκρατορικό μνημείο μεταφέρθηκε από την αρχική του θέση σε άλλη, όπου λειτούργησε ως κρήνη, ενώ στη Σαγαλασσό μία κρήνη αναμορφώθηκε και ως προς τη μορφή αλλά και ως προς το γλυπτικό διάκοσμο σε δεύτερη, μετά την αρχική οικοδομική φάση, επισήμανε η κ. Πούλου.
Κατά την ανασκαφική περίοδο του 2025 αποκαλύφθηκε πλήρως το τμήμα της στοάς που βρίσκεται στη νησίδα 7, το οποίο ανασκάπτεται από το 2023, σε συνέχεια των παλαιότερων ερευνών.
Υπάρχει πλέον σαφής εικόνα για τη στοά και το σύνολο της νησίδας 7 και οδηγούμαστε στα συμπεράσματα ότι το ανατολικό τμήμα διαμορφώθηκε με διαφορετικό τρόπο και πιθανώς διαφορετική λειτουργία από το τμήμα στα δυτικά, από το οποίο διαφέρει. Η προσθήκη ορόφου, αλλά και η διαμόρφωση του ισογείου σηματοδοτούν διαφορετικό τρόπο χρήσης, ανέφερε η διευθύντρια της ανασκαφής.
Ο περίκλειστος χώρος στη στοά συνδεόταν με τους χώρους στα νότια στο εσωτερικό της νησίδας με ένα μεγάλων διαστάσεων θυραίο άνοιγμα, με πλάτος 2,35 μέτρα. Το άνοιγμα είναι επιμελώς διαμορφωμένο και διασώζει το κατώφλι του και στο σημείο εντοπίστηκε πινάκιο terra sigillata.
Την τρέχουσα περίοδο αποκαλύφθηκε και το πλήρες πλάτος του cardo, του κάθετου οδικού άξονα, ο οποίος οριοθετεί τη νησίδα 7 στα ανατολικά και του οποίου το πλάτος είναι 6 μέτρα.
Η πλατεία που έχει εντοπιστεί και η οποία διαμορφώνεται στο σημείο σύγκλισης των δύο βασικών αξόνων που διασχίζουν την πόλη, στον άξονα Δύσης - Ανατολής και Ανατολής - Δύσης δεν έχει αποκαλυφθεί στην πλήρη έκταση της. Ένα σημαντικό τμήμα της αποκαλυφθείσας έκτασης καταλαμβάνει το κρηναίο οικοδόμημα, στοιχεία για το σχήμα του οποίου αποκαλύφθηκαν στην ανασκαφική περίοδο του 2025.
«Από το κυρίως κρηναίο οικοδόμημα έχουμε αποκαλύψει τη βάση του, η οποία είναι επιστρωμένη με ισχυρό υδραυλικό κονίαμα. Το σχήμα της βάσης φαίνεται πως είναι τραπέζιο, με έντονα συγκλίνουσες τις παράλληλες πλευρές. Έχει, δηλαδή, μια σφηνοειδή μορφή προς τα ανατολικά. Στην ανατολική άκρη εντοπίστηκαν τρία σημεία διανομής νερού, τα οποία διαμορφώνονταν με καμπύλα μαρμάρινα διαφράγματα, ιδιαίτερα μεγάλου πάχους, τοποθετημένα έτσι ώστε να σχηματίζουν ελλειψοειδές κόγχες» σημείωσε.
Η διαμόρφωση μιας τρίπλευρης κρήνης ακολουθεί προφανώς τη διαμόρφωση του χώρου όπου συγκλίνουν δύο οδοί, ενώ μία τρίτη οδός ξεκινάει προς τα ανατολικά και προφανώς οδηγούσε στην Πύλη των Τειχών, εξήγησε η κ. Πούλου.
Την ανασκαφική περίοδο του 2025 ήρθαν στο φως επιπλέον στοιχεία, ένας λέοντας με πλούσια χαίτη που συμπληρώνει την ήδη σημαντική συλλογή γλυπτών, η οποία πιθανώς κοσμούσε το κρηναίο και άλλες κατασκευές στην πλατεία. Το νέο γλυπτό ανήκει στους πρώιμους μεταχριστιανικούς αιώνες.
Επίσης, εντοπίστηκαν τμήματα από θριγκό, τα οποία φαίνεται ότι συμπληρώνουν τα αντίστοιχα τμήματα και θραύσματα που είχαν ήδη αποκαλυφθεί και ενδιαφέροντα είναι και θραύσματα που φέρουν τμήματα λατινικών επιγραφών, τα οποία θα δώσουν στοιχεία για την ταυτότητα και πιθανώς την χρονολόγηση του κτιρίου από το οποίο προέρχονται.
Ως προς τη χρονολόγηση των κατασκευών γύρω από την πλατεία, οι βασικές ενδείξεις προέρχονται από τα νομίσματα του 9ου, 8ου και 10ου αιώνα και την κεραμική.
Διευθύντρια της ανασκαφής στους Φιλίππους είναι η ομότιμη καθηγήτρια Βυζαντινής Αρχαιολογίας Ναταλία Πούλου και συνεργάτες της ο αναπληρωτής καθηγητής Βυζαντινής Αρχαιολογίας Αναστάσιος Τάντσης, ο ομότιμος καθηγητής Βυζαντινής Αρχαιολογίας, Αριστοτέλης Μέντζος, οι υποψήφιοι διδάκτορες Βυζαντινής Αρχαιολογίας του ΑΠΘ Νικόλαος Θεοδωρίδης και Κωνσταντίνος - Μιχαήλ Γκανάτσας. Στην ανασκαφή συμμετείχαν προπτυχιακοί και μεταπτυχιακοί φοιτητές/φοιτήτριες του Τμήματος Ιστορίας - Αρχαιολογίας του ΑΠΘ.
