Θεσσαλονίκη: Η Δημοτική Βιβλιοθήκη Ωραιοκάστρου αποκαλύπτει στα παιδιά τον «μαγικό» κόσμο του Αισώπου
Δύο δράσεις, προσαρμοσμένες στις ηλικίες των παιδιών
Αυτό το ανεκτίμητο προπολεμικό μαθητολόγιο του Γαλλικού Σχολείου («Λυσέ»), βουβός μάρτυρας μιας ολόκληρης γενιάς που χάθηκε στα ναζιστικά στρατόπεδα, επέστρεψε συμβολικά «σπίτι» του
Κάνε κλικ και δες περισσότερο emakedonia.gr στην αναζήτηση της Google
Πρόσθεσέ το στην Google- Newsroom
Πίσω από τις κιτρινισμένες σελίδες ενός σχολικού καταλόγου του 1938-1939, κρύβονται ονόματα, ηλικίες, θρησκεύματα -μα πάνω απ’ όλα, παιδιά της Θεσσαλονίκης που δεν πρόλαβαν ποτέ να μεγαλώσουν. Αυτό το ανεκτίμητο προπολεμικό μαθητολόγιο του Γαλλικού Σχολείου («Λυσέ»), βουβός μάρτυρας μιας ολόκληρης γενιάς που χάθηκε στα ναζιστικά στρατόπεδα, επέστρεψε συμβολικά «σπίτι» του.
Σε μια τελετή φορτισμένη με έντονη συγκίνηση στο Εβραϊκό Μουσείο Θεσσαλονίκης, σήμερα, οι μαθητές Βιτάλ Μπενβενίστε (1924), Σαμ Κοέν (1922), Λεών Γιακοέλ (1921), Ντορίν Αρδίττη (1921), μαζί με δεκάδες άλλους Εβραίους συμμαθητές τους εκείνης της περιόδου φώναξαν «παρών» μέσα από μια κίνηση με υψηλό συμβολισμό. Ο Πρέσβης της Γαλλίας στην Ελλάδα, Νικόλαος Κασσιανίδης, συνοδευόμενος από τη Γενική Πρόξενο και Διευθύντρια του Γαλλικού Ινστιτούτου Θεσσαλονίκης, Σεσίλ Βαλκ, παρέδωσε σήμερα το ιστορικό τεκμήριο στον πρόεδρο της Ισραηλιτικής Κοινότητας Θεσσαλονίκης (ΙΚΘ), Δαυίδ Σαλτιέλ.
Μέσω ενός δεκαετούς δανεισμού που παραχώρησε η Γαλλική Λαϊκή Αποστολή, ανοίγει πλέον ένα νέο κεφάλαιο ιστορικής έρευνας και μνήμης, με ορίζοντα τη φιλοξενία του εγγράφου στο υπό δημιουργία Μουσείο Ολοκαυτώματος Ελλάδος, για το οποίο ο κ. Σαλτιέλ έλεγε λίγο αργότερα σε δηλώσεις του ότι προχωρά με γοργούς ρυθμούς και η κατασκευή του αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί σε ένα με ενάμιση χρόνο.
Παραδίδοντας το έγγραφο, ο Πρέσβης της Γαλλίας μίλησε με βαθιά συγκίνηση για τους άρρηκτους ιστορικούς δεσμούς που συνέδεαν ιστορικά το Γαλλικό Σχολείο Θεσσαλονίκης με την εβραϊκή κοινότητα της πόλης. Όπως σημείωσε, ήδη από τις αρχές του 20ού αιώνα, πλήθος εβραιόπουλων φοιτούσε στο «Λυσέ», γεγονός που μαρτυρά τη στενή σχέση της κοινότητας με τη Γαλλία και τον πολιτισμό της.
Αναφερόμενος στο περιεχόμενο του μαθητολογίου των ετών 1938-1939, ο Γάλλος Πρέσβης εξήγησε ότι καταγράφει αναλυτικά τους μαθητές που εγγράφηκαν εκείνη την περίοδο, αναφέροντας για τον καθένα και τη θρησκευτική του ταυτότητα.
Αποτελεί, έτσι, μια πολύτιμη και αδιάψευστη μαρτυρία της παρουσίας τους λίγο πριν από τη ναζιστική εισβολή στην Ελλάδα, κατά την οποία η συντριπτική πλειοψηφία των Εβραίων μαθητών του σχολείου συνελήφθη, απελάθηκε και δολοφονήθηκε, ακολουθώντας τη μοίρα του 96% του εβραϊκού πληθυσμού της Θεσσαλονίκης που εξοντώθηκε στο Ολοκαύτωμα.
«Μέσα από αυτή την πρωτοβουλία, επιθυμούμε πάνω απ' όλα να αποτίσουμε φόρο τιμής στη μνήμη αυτών των εβραίων μαθητών που απομακρύνθηκαν από το σχολείο μας, απελάθηκαν και δολοφονήθηκαν στα ναζιστικά στρατόπεδα κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου», δήλωσε ο κ. Κασσιανίδης, προσθέτοντας τη σημασία της ιστορικής έρευνας γύρω από το τεκμήριο.
Κλείνοντας την τοποθέτησή του, ο Πρέσβης της Γαλλίας υπογράμμισε πως «αυτό το έγγραφο, πέρα από την ιστορική του αξία, μας υπενθυμίζει ότι πίσω από κάθε όνομα που αναγράφεται κρύβεται μια ζωή, μια οικογένεια, μια ιστορία και ένα μέλλον που δεν ήρθε ποτέ», υπογράμμισε.
Από την πλευρά του, παραλαμβάνοντας το μαθητολόγιο, ο πρόεδρος της ΙΚΘ, Δαυίδ Σαλτιέλ, ευχαρίστησε θερμά τον Γάλλο Πρέσβη και εστίασε στην ανεκτίμητη ανθρώπινη διάσταση των καταγραφών. «Πίσω από κάθε όνομα στις σελίδες αυτού του τεκμηρίου, υπάρχει ένα παιδί που χάθηκε πρόωρα λόγω του αντισημιτισμού. Ψυχές που δεν είδαν ποτέ τα όνειρά τους να πραγματοποιούνται», ανέφερε χαρακτηριστικά. Για να αποτυπώσει το μέγεθος της καταστροφής, υπενθύμισε τους συγκλονιστικούς αριθμούς της εποχής: ενώ το 1943 σε ολόκληρη τη Θεσσαλονίκη φοιτούσαν περίπου 7.500 Εβραίοι μαθητές, το 1945 είχαν απομείνει μόλις 58.
Όπως υπογράμμισε ο κ. Σαλτιέλ, η επιστροφή αυτών των ονομάτων στον τόπο απ' όπου ξεκίνησαν τα τρένα με προορισμό το Άουσβιτς —εκεί ακριβώς όπου ανεγείρεται το Μουσείο Ολοκαυτώματος— δίνει ξανά στα παιδιά αυτά «κατά κάποιον τρόπο όνομα και πρόσωπο», καθιστώντας τη μνήμη απτή. Παράλληλα, εξήρε τη διαχρονική και σταθερή συνέπεια της Γαλλίας στη διαφύλαξη της ιστορικής αλήθειας, υπενθυμίζοντας τη διαδρομή που ξεκίνησε το 2003 με την τοποθέτηση της αναθηματικής πλάκας στο «Λυσέ» —την πρώτη τέτοια δημόσια αναφορά στην πόλη— και κορυφώνεται με τη σημερινή παραχώρηση.
«Αυτή η συνέπεια έχει ιδιαίτερη αξία σήμερα, που η γνώση για το Ολοκαύτωμα υποχωρεί και η διαστρέβλωση κερδίζει έδαφος. Ας μην ξεχνάμε ότι όπου η μνήμη αδυνατίζει, ανοίγει ο δρόμος για τη μισαλλοδοξία», προειδοποίησε ο πρόεδρος της ΙΚΘ, τονίζοντας πως αποτελεί οικουμενικό καθήκον η ενεργή μάχη ενάντια στη λήθη και την παραχάραξη της Ιστορίας, ώστε να μην επαναληφθεί ποτέ ξανά το ίδιο έγκλημα.
Ο κ. Σαλτιέλ ζήτησε επίσης τη συνδρομή του Πρέσβη της Γαλλίας στη δημιουργία μιας αίθουσας στο υπό ανέγερση Μουσείου του Ολοκαυτώματος για τους Εβραίους της Θεσσαλονίκης που έφυγαν για τη Γαλλία προτού ξεσπάσει ο πόλεμος ώστε να ανασυντεθούν οι ιστορίες τους και να αναζητηθεί η τύχη αυτών των ανθρώπων.
Λίγο πριν από την υπογραφή του σχετικού πρωτοκόλλου για τον δανεισμό του μαθητολογίου στο υπό ανέγερση Μουσείο Ολοκαυτώματος, τον Πρέσβη της Γαλλίας ξενάγησε στο Εβραϊκό Μουσείο η επιστημονικά υπεύθυνη Ξένια Ελευθερίου. Ο πρόεδρος της ΙΚΘ χάρισε στον κ. Κασσιανίδη το βιβλίο του Γιάννη Μέγα «Ενθύμιον από τη ζωή της Εβραϊκής Κοινότητας – Θεσσαλονίκη 1897-1917» (εκδ. ΚΑΠΟΝ), ενώ η υψίφωνος και ερευνήτρια Μαριάντζελα Χατζησταματίου το βιβλίο της «Τα τραγούδια του Ολοκαυτώματος των Ελλήνων Εβραίων» (εκδ. Αλεξάνδρεια).
Παρόντες στην εκδήλωση ήταν, μεταξύ άλλων, ο αντιπρόεδρος της ΙΚΘ, Λάζαρος Σεφιχά, η Γραμματέας της Κοινότητας, Χάνα Πίντο, ο διευθυντής Βίκτωρ Ναρ, ο πρόεδρος της Επιτροπής του Εβραϊκού Μουσείου Θεσσαλονίκης, Ισαάκ (Νίνο) Σαλτιέλ κ.ά.
Ανήμερα της Παγκόσμιας Ημέρας Παιδιού και με αφορμή τη συμπλήρωση 37 ετών από την υιοθέτηση της Σύμβασης του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα του Παιδιού, πραγματοποιήθηκαν στο Γαλλικό Ινστιτούτο Θεσσαλονίκης τα αποκαλυπτήρια του έργου του Ξενή Σαχίνη «Το Μεγάλο Ταξίδι», αφιερωμένου στη μνήμη των Εβραίων μαθητών του Γαλλικού Σχολείου Θεσσαλονίκης που εκτοπίστηκαν και εξοντώθηκαν κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.
Το έργο, που τοποθετήθηκε δίπλα στην αναμνηστική πλάκα του 2003, έρχεται να συμπληρώσει ένα σημείο ιστορικής μνήμης, τιμώντας τα παιδιά που φοίτησαν στο σχολείο και δεν επέστρεψαν ποτέ. Η συμβολική αυτή πρωτοβουλία αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία καθώς συμπίπτει με τη συμπλήρωση 120 χρόνων από την ίδρυση του Γαλλικού Σχολείου, το 1906, στο σημείο όπου σήμερα στεγάζεται το Γαλλικό Ινστιτούτο.
Στην τελετή που πραγματοποιήθηκε στον προαύλειο χώρο του Γαλλικού Ινστιτούτου, λίγο μετά την εκδήλωση στο Εβραϊκό Μουσείο, ο πρόεδρος της Γαλλικής Λαϊκής Αποστολής (Mission Laïque Française), Κριστιάν Μασέ, αναφέρθηκε στους ιστορικούς δεσμούς του γαλλικού εκπαιδευτικού ιδρύματος με την εβραϊκή κοινότητα της Θεσσαλονίκης, επισημαίνοντας ότι το Λυσέ υπήρξε σημείο αναφοράς για πολλές γενιές μαθητών. Όπως τόνισε, η εκτόπιση των Εβραίων μαθητών από το σχολείο κατά τη διάρκεια της Κατοχής αποτέλεσε ένα βαθύ τραύμα και για την ίδια τη γαλλική εκπαιδευτική κοινότητα. «Η μνήμη αυτής της τραγωδίας είναι και δική μας συλλογική μνήμη», υπογράμμισε, προσθέτοντας ότι η ιστορική αυτή παρακαταθήκη πρέπει να μεταφερθεί στις νεότερες γενιές, καλλιεργώντας τις αξίες του ανθρωπισμού, του σεβασμού και της συλλογικής ευθύνης.
Ο Πρέσβης της Γαλλίας στην Ελλάδα υπογράμμισε τους βαθιούς και διαχρονικούς δεσμούς της Γαλλίας με τη Θεσσαλονίκη και την εβραϊκή κοινότητα. Όπως σημείωσε, η σχέση αυτή δεν συνδέεται μόνο με τις τραγικές σελίδες της Ιστορίας, αλλά αποτελεί πρωτίστως έναν ζωντανό δεσμό που συνεχίζεται μέσα από τις ανθρώπινες σχέσεις, την κοινή πολιτιστική κληρονομιά και τη μακρά εκπαιδευτική παράδοση. «Δεν θα ξεχάσουμε ποτέ και δεν θέλουμε ποτέ να επαναληφθούν αυτά τα γεγονότα», ήταν το μήνυμά του προς την εβραϊκή κοινότητα.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη δέσμευση της Γαλλίας να παραμείνει σταθερά στο πλευρό της εβραϊκής κοινότητας, τόσο στη διατήρηση της ιστορικής μνήμης όσο και στην προσπάθεια δημιουργίας του νέου Μουσείου Ολοκαυτώματος Θεσσαλονίκης. «Η Γαλλία θα είναι πάντα κοντά στην Κοινότητα», διαβεβαίωσε, απευθυνόμενος στον πρόεδρο της ΙΚΘ, Δαυίδ Σαλτιέλ.
Από την πλευρά του, ο κ. Σαλτιέλ μίλησε για τη δική του προσωπική σχέση με το Γαλλικό Σχολείο, αποκαλύπτοντας ότι υπήρξε και ο ίδιος μαθητής του Λυσέ. Θυμήθηκε με συγκίνηση τα χρόνια της φοίτησής του, αλλά και τον καθοριστικό ρόλο που διαδραμάτισε η γαλλική γλώσσα στην εκπαίδευση και την κοινωνική ζωή της εβραϊκής κοινότητας της Θεσσαλονίκης. Όπως ανέφερε, για πολλές γενιές Εβραίων της πόλης η Γαλλία αποτέλεσε έναν σημαντικό πνευματικό και εκπαιδευτικό προορισμό, με πολλούς νέους να συνεχίζουν τις σπουδές τους στα γαλλικά πανεπιστήμια.
Για τον δημιουργό του έργου, Ξενή Σαχίνη, η συγκεκριμένη ημέρα είχε ξεχωριστή προσωπική και καλλιτεχνική σημασία. Όπως εξομολογήθηκε, τα τελευταία 50 και πλέον χρόνια της δημιουργικής του πορείας ασχολείται με το Ολοκαύτωμα, ενώ μίλησε, επίσης, για τη σημασία της διατήρησης της μνήμης των παιδιών που χάθηκαν, κάνοντας αναφορά σε ένα συγκλονιστικό μνημείο στο Παρίσι, αφιερωμένο στα παιδιά που οδηγήθηκαν στα στρατόπεδα εξόντωσης.
Κλείνοντας, απηύθυνε ένα βαθιά ανθρώπινο μήνυμα: «Όταν περνάτε έξω από ένα δημοτικό σχολείο και έχει διάλειμμα, να απολαμβάνετε τον παράδεισο των παιδιών». Ένα μήνυμα που συμπύκνωσε το νόημα της εκδήλωσης: να θυμόμαστε εκείνα τα παιδιά που στερήθηκαν το δικαίωμα να μεγαλώσουν, υπερασπιζόμενοι ταυτόχρονα το δικαίωμα κάθε παιδιού στη ζωή, την ελευθερία και το μέλλον.
Γι’ αυτά τα παιδιά, έπειτα από παρότρυνση της Γαλλίδας προξένου, όσοι συμμετείχαν στη σημερινή εκδήλωση έδεσαν μια λευκή κορδέλα στα κλαδιά μιας ελιάς που, όπως σημείωσε η κ. Βαλκ, αποτελεί το δέντρο της ειρήνης.
Κάνε κλικ και δες περισσότερο emakedonia.gr στην αναζήτηση της Google
Πρόσθεσέ το στην GoogleΔύο δράσεις, προσαρμοσμένες στις ηλικίες των παιδιών
Το χρηματικό βοήθημα που προτίθεται να χορηγήσει ο Δήμος θα πραγματοποιηθεί με τη μορφή διατακτικών επιταγών (συνολικού ύψους 30.000 ευρώ),
Ανάμεσα στα άλλα τέθηκαν και θέματα που αφορούν την Ιστορία, τον πολιτισμό και την εκπαίδευση
Ο δημοτικός σύμβουλος που διαγράφηκε τον περασμένο Σεπτέμβριο επανεντάσσεται στην πλειοφηφούσα παράταξη με απόφαση του δημάρχου Δ. Ασλανίδη