Την Πλαζ Αρετσούς ζητά από την ΕΤΑΔ ο δήμος Καλαμαριάς - Τι προβλέπει το σχέδιο αξιοποίησης που έχει εκπονηθεί

Αίτημα προς την Εταιρεία Ακινήτων Δημοσίου Α.Ε. (ΕΤΑΔ Α.Ε.) για να του παραχωρηθεί η Πλαζ Αρετσούς πρόκειται να υποβάλει ο δήμος Καλαμαριάς το αμέσως προσεχές διάστημα.

Από το 2013 που έληξε το χρησιδάνειο παραχώρησης της Πλαζ Αρετσούς στο δήμο Καλαμαριάς, έγιναν πολλές προσπάθειες νέας παραχώρησης χωρίς όμως αποτέλεσμα. Τα δύο τελευταία χρόνια η διοίκηση του δήμου είχε δια ζώσης επικοινωνία με την ΕΤΑΔ ΑΕ στην οποία τέθηκε το θέμα της αξιοποίησης της Πλαζ Αρετσούς και της ανάδειξής της ως ιστορικού τοπόσημου για τον προσφυγικό ελληνισμό με τη δημιουργία Μουσείου των Απολυμαντηρίων, καθώς και ως χώρου πολιτισμού και ναυταθλητισμού στο πλαίσιο της συνολικής αξιοποίησης της παράκτιας ζώνης της Καλαμαριάς.

Άλλες δύο αιτήσεις

Αυτή είναι η τρίτη φορά που ο δήμος θα υποβάλλει αντίστοιχο αίτημα. Το 2025 εστάλησαν δύο επιστολές προς την ΕΤΑΔ, η πρώτη στις 9 Απριλίου και η δεύτερη στις 27 Οκτωβρίου με τις οποίες υποβλήθηκε αίτημα παραχώρησης της έκτασης στον δήμο Καλαμαριάς, οι οποίες συνοδεύονταν και από ένα προσχέδιο για την αξιοποίηση της Πλαζ.

Στις 17 Νοεμβρίου 2025 με έγγραφο της η ΕΤΑΔ αναγνωρίζει την ιστορική σημασία και την κοινωνική και αναπτυξιακή αξία της περιοχής και αξιολογεί θετικά το προσχέδιο αξιοποίησης της Πλαζ Αρετσούς.

Έκτοτε, ξεκίνησε μια επικοινωνία με τις υπηρεσίες της ΕΤΑΔ προκειμένου να προωθηθούν πρόδρομες ενέργειες ωρίμανσης του αιτήματος του δήμου, όπως η αποστολή τοπογραφικού διαγράμματος, η κατάρτιση τεχνικής έκθεσης με αναλυτικά στοιχεία όλων των κτισμάτων, η έκδοση Πιστοποιητικών Ενεργητικής Απόδοσης, δηλώσεις υπαγωγής τυχόν αυθαιρέτων κ.λπ.

Με την ολοκλήρωση αυτών των ενεργειών και την παροχή όλων των απαιτούμενων στοιχείων προς την ΕΤΑΔ, την 1η Σεπτεμβρίου 2026 εστάλη στο δήμο έγγραφο της ΕΤΑΔ με το οποίο δηλώνεται ότι προωθείται η έγκριση της παραχώρησης του χώρου στο δήμο, με την προϋπόθεση της άρσης τυχόν αυθαιρεσιών είτε με την τακτοποίησή τους, είτε με την κατεδάφισή τους.

Το θέμα επρόκειτο να συζητηθεί στη χθεσινοβραδινή, Δευτέρα, συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου. Συγκεκριμένα, το συμβούλιο θα ενέκρινε το σχέδιο της Πρότασης Αξιοποίησης που έχει σταλεί προς την ΕΤΑΔ Α.Ε., την υποβολή του αιτήματος για την παραχώρηση της πλαζ στο πλαίσιο της πρότασης αξιοποίησης, καθώς και την προώθηση των διαδικασιών κατεδάφισης των αυθαίρετων κτισμάτων εντός της Πλαζ. Λόγω, όμως, του προχωρημένου της ώρας η συζήτηση του θέματος μετατέθηκε για την άλλη Δευτέρα.

Τετάρτη 22 Ιου 2026, 11:40

«Κολυμπώ Υπεύθυνα»: Ανοιχτή δράση πρόληψης πνιγμών από τον Δήμο Καλαμαριάς στην Πλαζ Αρετσούς

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Η πρόταση αξιοποίησης

Βασική επιδίωξη του σχεδίου της πρότασης αξιοποίησης της Πλαζ Αρετσούς που εκπονήθηκε το 2025 είναι να εξελιχθεί σε έναν υπερτοπικού χαρακτήρα πολιτιστικό χώρο, με παρεμβάσεις που ενσωματώνουν αρμονικά στοιχεία πολιτισμού, αθλητισμού και αναψυχής, προσαρμοσμένα στις σύγχρονες κοινωνικές και περιβαλλοντικές ανάγκες, με ιδιαίτερη έμφαση στη βιωσιμότητα και την κλιματική ανθεκτικότητα.

Οι κύριοι στρατηγικοί στόχοι όπως περιγράφονται στη μελέτη είναι οι ακόλουθοι:

• Δημιουργία ενός βιώσιμου πολιτιστικού σταθμού στη Θεσσαλονίκη με επιρροή στην τοπική ανάπτυξη.
• Ανάδειξη του «Απολυμαντηρίου» ως μνημονικού τόπου, όπου χιλιάδες πρόσφυγες από τον Πόντο, τη Μικρά Ασία και την Ανατολική Θράκη υποδέχθηκαν την «πρώτη φροντίδα» και απολύμανση μετά τον ξεριζωμό τους και όπου χιλιάδες από αυτούς άφησαν την τελευταία τους πνοή στην ακτή.
• Οργανική σύνδεση της πόλης με τη θάλασσα: Σύσταση Παρατηρητηρίου/Κέντρου Προώθησης Ναυταθλητικού Τουρισμού και Γαλάζιας Ανάπτυξης σε συνεργασία με τοπικούς ναυταθλητικούς ομίλους.
• Ενίσχυση πολιτιστικών και εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων με ανάπτυξη προγραμμάτων προσαρμοσμένων σε όλες τις ηλικιακές ομάδες, συμπεριλαμβανομένων ειδικών προγραμμάτων για νέους και άτομα με αναπηρίες. Διαμόρφωση της περιοχής ως ενός υπερτοπικού θαλάσσιου πάρκου εκπαίδευσης και πολιτισμού.
• Βελτίωση περιβαλλοντικής ποιότητας: Η εφαρμογή καινοτόμων μέτρων ανθεκτικότητας στις κλιματικές απειλές και η προώθηση της τοπικής βιοποικιλότητας μέσω στοχευμένων παρεμβάσεων.
• Ένταξη της Πλαζ Αρετσούς, με το νέο της χαρακτήρα, στο δίκτυο των δημοτικών εγκαταστάσεων και δομών με σκοπό την εγγύηση της βιωσιμότητάς της.

Oι άξονες αξιοποίησης της πλαζ

Ειδικότερα, το σχέδιο μελέτης για την αξιοποίηση της Πλαζ Αρετσούς βασίζεται περιλαμβάνει επτά τομείς.

1. Διάσωση και ανάκτηση των κτιρίων
   Η Πλαζ Αρετσούς διαθέτει συνολικά 24 κτιριακές εγκαταστάσεις κυρίως μικρής και μεσαίας κλίμακας οι οποίες έχουν κατασκευαστεί την δεκαετία του 1960- 1970. Οι περισσότερες από αυτές παρουσιάζουν εκτεταμένες φθορές που οφείλονται κυρίως στη συνεχή έκθεσή τους στο αλμυρό περιβάλλον, στη διάβρωση από τους θαλάσσιους ανέμους και στην έλλειψη συστηματικής συντήρησης κατά τη διάρκεια των προηγούμενων δεκαετιών, παρά τις εργασίες στις οποίες έχει προχωρήσει σε διάφορες στιγμές ο δήμος Καλαμαριάς. Για αυτό χρήζουν εκτεταμένης και πολυεπίπεδης αποκατάστασης για να καταστούν λειτουργικές, ασφαλείς και κατάλληλες για τη φιλοξενία σύγχρονων δραστηριοτήτων.
2. Ανάδειξη της ιστορικής μνήμης
   Προβλέπεται η δημιουργία ενός ψηφιακού μουσείου το οποίο θα αξιοποιήσει τεχνολογίες εικονικής (σ.σ. VR) και επαυξημένης πραγματικότητας (σ.σ. AR) για να αναβιώσει την ιστορική μνήμη της Πλαζ Αρετσούς. Εμπνευσμένο από διεθνή παραδείγματα όπου VR εμπειρίες επιτρέπουν εικονικές περιηγήσεις σε εκθέματα, το μουσείο θα περιλαμβάνει διαδραστικές εγκαταστάσεις όπου οι επισκέπτες μπορούν να «ζήσουν» τις εμπειρίες των προσφύγων του 1922.
3. Κέντρο ναυταθλητισμού - Γαλάζια ανάπτυξη
   Η Πλαζ, σημείο συνάντησης και αναψυχής για γενιές πολιτών, μπορεί σήμερα να αποκτήσει έναν νέο ρόλο και να μετατραπεί σε κέντρο ναυταθλητισμού, εκπαίδευσης και «Γαλάζιας Ανάπτυξης», αναδεικνύοντας την Καλαμαριά σε τόπο δημιουργίας, γνώσης και ανοιχτού διαλόγου με τη θάλασσα. Στόχος είναι να διαμορφωθεί ένας ζωντανός χώρος που θα συνδέει τον αθλητισμό με την εκπαίδευση, την επιστήμη με την κοινωνία, και το τοπικό με το διεθνές. Η πρόταση στηρίζεται στη συνεργασία του Δήμου με τους ναυταθλητικούς ομίλους, τα πανεπιστήμια, τους ερευνητικούς φορείς αλλά και την κοινωνία των πολιτών, δημιουργώντας ένα δίκτυο συνεργειών που θα ενισχύει τη συμμετοχή και θα πολλαπλασιάζει τα αποτελέσματα.
4. Πολιτιστικές δραστηριότητες και εκδηλώσεις
   Η Πλαζ Αρετσούς δεν θα αποτελέσει μόνο χώρο αθλητισμού, εκπαίδευσης και ιστορικής μνήμης, αλλά και έναν ζωντανό πυρήνα πολιτιστικών δραστηριοτήτων με έντονη τουριστική διάσταση. Η οργάνωση τακτικών φεστιβάλ, καλλιτεχνικών εκθέσεων και υπαίθριων εκδηλώσεων θα συνδυάζει την ανάδειξη της ιστορικής ταυτότητας με σύγχρονες μορφές καλλιτεχνικής δημιουργίας, καθιστώντας την Πλαζ σημείο αναφοράς για όλη τη Θεσσαλονίκη και προορισμό για επισκέπτες από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Τα θεσμοθετημένα φεστιβάλ του δήμου, όπως το «Παρά Θιν’ Αλός» και η «Ανθοέκθεση» και οι νεότερες διοργανώσεις όπως το «Good Side Festival» οι «Μουσικές Πέμπτες» και το «Rizes Festival» γεμίζουν τους καλοκαιρινούς μήνες τον χώρο με συναυλίες και παραστάσεις. Η λειτουργία του θερινού κινηματογράφου ενισχύει την πολιτιστική εμπειρία, προσφέροντας έναν ελκυστικό συνδυασμό ψυχαγωγίας, κοινωνικής συνεύρεσης και νυχτερινής ζωής δίπλα στη θάλασσα.
5. Βιώσιμη κινητικότητα και πράσινες μετακινήσεις
   Η πλαζ Αρετσούς βρίσκεται στον άξονα του τουριστικού ποδηλατοδρόμου που σχεδιάζεται και μελετάται με τη συνεργασία των δήμων Καλαμαριάς και Θεσσαλονίκης και τη χρηματοδότηση του υπουργείου Τουρισμού, που συνδέει περιπατητικά και ποδηλατικά το Λιμάνι Θεσσαλονίκης με την ακτή της Νέας Κρήνης. 
   Η δημιουργία ενός ολοκληρωμένου δικτύου ποδηλατοδρόμων και πεζοδρομίων, καθώς και η εγκατάσταση σταθμών φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων θα προωθήσουν τις πράσινες μετακινήσεις και θα μειώσουν το περιβαλλοντικό αποτύπωμα των επισκεπτών.
   Επιπλέον, στο ίδιο πλαίσιο σχεδιάζεται η ανάπτυξη ενός εκτεταμένου δικτύου πράσινων και ποδηλατικών διαδρομών που θα ενώνει το σύνολο της παραλιακής ζώνης της Καλαμαριάς, δημιουργώντας μια συνεχή γραμμή κίνησης από το Καραμπουρνάκι και την Αρετσού έως την τάφρο του Φοίνικα που αποτελεί και το ανατολικό σύνορο του δήμου.
6. Αθλητισμός και Ενεργός Τρόπος Ζωής
   Προβλέπεται ανάπτυξη εγκαταστάσεων για μαζικό αθλητισμό και δραστηριότητες νεολαίας, όπως υπαίθριων γυμναστηρίων και ειδικά σχεδιασμένων ραμπών για άτομα με κινητικές αναπηρίες που θα εξασφαλίσουν την καθολική συμμετοχή σε αθλητικές δραστηριότητες.

Χρονοδιάγραμμα

Σύμφωνα με τη μελέτη ο προϋπολογισμός του έργου ανέρχεται σε 6 εκατ. ευρώ και η ολοκλήρωσή του προβλέπεται εντός πενταετίας (2026-2030). Τα χρήματα θα προέλθουν από τοπικούς πόρους και ίδια συμμετοχή σε ποσοστό 45% (2.700.000 €) και από ευρωπαϊκά και εθνικά προγράμματα σε ποσοστό 55% (3.300.000 €).
Εκτιμάται ότι, με την ολοκλήρωση του έργου θα δημιουργηθούν 15 μόνιμες θέσεις εργασίας πλήρους απασχόλησης, 30 εποχιακές θέσεις κατά τους θερινούς μήνες, 20 έμμεσες θέσεις στην τοπική οικονομία. Επιπλέον, εκτιμάται ότι η ανάπτυξη θα ενισχύσει την τοπική επιχειρηματικότητα μέσω υπαίθριων αγορών και συνεργειών με τοπικούς προμηθευτές, προσελκύοντας 50.000-70.000 επισκέπτες ετησίως.