Το 20ήμερο της Θεσσαλονίκης, τα μεγάλα έργα και οι συγνώμες που δεν ακούστηκαν. Γράφει ο Μποξέρ*
Το 20ημερο της Θεσσαλονίκης ξεκίνησε από την περασμένη Πέμπτη και αναμένεται να κορυφωθεί το ερχόμενο Σαββατοκύριακο και να συνεχιστεί μέχρι 13 Σεπτεμβρίου που θα κλείσει τις πύλες της η 90η ΔΕΘ.
Το δεκαήμερο της Έκθεσης ήταν πάντα μια σταθερή παράδοση της λεγόμενης «πολιτικής Θεσσαλονίκης». Ξεκινούσε με τα εγκαίνια το πρώτο Σαββατοκύριακο του Σεπτεμβρίου με τον εκάστοτε πρωθυπουργό και έληγε την επόμενη εβδομάδα με τον αρχηγό της αξιωματικής αντιπολίτευσης, ενώ μεσολαβούσαν και οι άλλοι πολιτικοί αρχηγοί. Αυτή η παράδοση άλλαξε λίγο με το που καθιερώθηκε τα τελευταία χρόνια από την κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη η «ημέρα της πόλης», που προηγείται των εγκαινίων και είναι αφιερωμένη στη Θεσσαλονίκη
Αυτό συνέβη την Πέμπτη όπου ακούσαμε τον απολογισμό της κυβέρνησης για το τι έγινε το τελευταίο χρόνο, είδαμε να ξεκινά ένα σημαντικό έργο, όπως αυτό της επέκτασης του μετρό της Καλαμαριάς, όμως ακούσαμε και νέα πράγματα.
Για παράδειγμα η ανάπλαση του σιδηροδρομικού σταθμού, η δημιουργία 600 νέων θέσεων στάθμευσης στο στρατόπεδο Φαρμάκη, η επανάχρηση του συγκροτήματος του Αγίου Μηνά που παραχωρείται στο δήμο Θεσσαλονίκης, η ανάδειξη του αρχαιολογικού χώρου στον λόφο της Τούμπας, η δημιουργία πρασίνου και προπονητηρίου στο ακίνητο της Αγίας Φωτεινής και το νέο κλειστό γήπεδο 2.000 θέσεων στους χώρους του ΑΠΘ, μαζί με την αναβάθμιση 12 κτιριακών συγκροτημάτων του, ενώ αλλάζουν και κάποια πράγματα στον καθαρισμό του Θερμαϊκού. Έπεται με κάθε επισημότητα το μετρό προς τα βορειοδυτικά.
Η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη έχει καταφέρει στα 7 χρόνια που βρίσκεται στην εξουσία να προχωρήσει τα μεγάλα έργα, όπως ήταν το μετρό, να δημιουργήσει καινούργια ατζέντα, όπως η κατασκευή το flyover, αλλά και να βελτιώσει καταστάσεις που δυσκόλευαν πάρα πολύ την καθημερινότητα του πολίτη, όπως οι δημόσιες συγκοινωνίες. Μεγάλο έργο σε εκκρεμότητα αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει και αν προχωρήσει με κανονικούς ρυθμούς η ανάπλαση της Έκθεσης, ολοκληρωθεί στις αρχές του ’27 το Παιδιατρικό Νοσοκομείο και προχωρήσει γρήγορα το νέο Ογκολογικό δεν θα έχουμε μεγάλα ζητήματα που είναι σε εκκρεμότητα. Έτσι τα μικρότερα έργα θα μπουν και μπαίνουν ήδη σε διαδικασία υλοποίησης.
Μια και έγινε και τις τελευταίες με αφορμή και τα εγκαίνια της επέκτασης της Καλαμαριάς κουβέντα για το μετρό, ίσως θα έπρεπε να κάνουμε και ένα ταμείο από τα συμπεράσματα αυτής τις πορείας.
Μία πορεία που μπορεί να έκρυβε πολλά και διαχρονικά στραβά από τη μεριά της πολιτείας, όπως αυτά που καταγράφηκαν όταν ξεκίνησε το έργο και αφορούσαν το ποιος θα το χρηματοδοτήσει, αλλά και το ποιος θα το κατασκευάσει, θέματα που δίχασαν την πόλη, αλλά και συνολικά το πολιτικό σύστημα της πόλης, υπήρχαν και «θεματάκια» που αφορούσαν την άλλη πλευρά του βουνού. Το πως, δηλαδή, η κοινωνία της Θεσσαλονίκης αντιμετώπισε το έργο: απόλυτα καχύποπτα και δημιουργώντας πολλές φορές εμπόδια.
Πραγματικά δεν ξέρουμε αν το μετρό θα ήταν σήμερα μία πραγματικότητα χωρίς την αποτελεσματικότητα και την αποφασιστικότητα της σημερινής κυβέρνησης. Θυμίζουμε ότι από το 2013 έως το 2021 κατατέθηκαν 7 (ξαναλέμε 7!) κύριες αιτήσεις ακύρωσης του έργου στο Συμβούλιο της Επικρατείας για το σταθμό Βενιζέλου, οι 2 μάλιστα από το δήμο Θεσσαλονίκης επί διοίκησης Μπουτάρη, ενώ στη συνέχεια συνεχίστηκαν οι αιτήσεις από ομάδες πολιτών.
Προσφυγές, ασφαλιστικά μέτρα, αγωγές, αντιδράσεις και το γνωστό ελληνικό «δε γίνεται». Μόνο που -για να μην τα ξεχνάμε αυτά- η λύση που πολεμήθηκε στην πόλη, δηλαδή αυτή της απομάκρυνσης και επανατοποθέτησης των αρχαίων της Βενιζέλου, αποδείχθηκε στην πράξη εξαιρετική. Για όλα αυτά τα κατ’ επίφαση εναλλακτικά με τα πανό για το «Έγκλημα στη Βενιζέλου» στα μπαλκόνια καμία συγνώμη δε ζητήθηκε.
Θυμίζουμε -γιατί στην Ελλάδα και στη Θεσσαλονίκη ξεχνάμε γρήγορα- ότι το 92% των αρχαιοτήτων επανατοποθετήθηκε, ότι τα αρχαία όχι μόνο δεν εξαφανίστηκαν ή καταστράφηκαν, αλλά αναδείχθηκαν μέσα στον ίδιο τον σταθμό, ενώ άλλα θα παρουσιαστούν στο νέο Μουσείο στο στρατόπεδο του Παύλου Μελά και ότι η Βενιζέλου δεν έγινε απλώς ένας ακόμη σταθμός μετρό, αλλά ένας σταθμός που αποτελεί ένα αρχαιολογικό μουσείο. Ένας σταθμός που ο επιβάτης κατεβαίνει για να πάρει το μετρό και βρίσκεται μπροστά στο πραγματικό αστικό ιστό της Θεσσαλονίκης αιώνων πριν, έναν σταθμό εξαιρετικής αισθητικής που δικαίως μπορεί να συγκαταλέγεται στους πιο εντυπωσιακούς και όμορφους σταθμούς στον κόσμο.
Εύκολο, λοιπόν, είναι να λες ΟΧΙ, να καταγγέλλεις, να προσφεύγεις ξανά και ξανά στα δικαστήρια και να παρουσιάζεις κάθε τεχνητή λύση ως καταστροφή. Η πολιτική όμως δεν είναι διαγωνισμός καταγγελιών, είναι ευθύνη και απόφαση και μία σοβαρή κυβέρνηση πρέπει να ακούει τις αντιρρήσεις της κοινωνίας, να σέβεται το δικαίωμα προσφυγής στη δικαιοσύνη, να τεκμηριώνει την επιλογή της και να περιμένει την κρίση των θεσμών, αλλά δεν πρέπει να επιτρέπει σε κανένα οργανωμένο ΌΧΙ ή σε κάθε επαγγελματία της άρνησης και σε κάθε γραφικότητα να αποκτούν δικαίωμα βέτο πάνω στη χώρα ή μια πόλη. Αυτά για την ιστορία.
Όσο για το σήμερα και διάφορες ρεπορταζιακές ενστάσεις που αφορούν τον περιβάλλοντα χώρο ή πιθανές κακοτεχνίες γύρω από τους σταθμούς, η ολοκλήρωση θα έρθει και τα πράγματα θα πάρουν το δρόμο τους. Και καλό θα είναι η «λογική της κατσαρίδας» που κυριαρχούσε επί εποχής μνημονίων ή και μετέπειτα στα ρεπορτάζ των νοσοκομείων να μη συνεχιστεί και για το μετρό της Καλαμαριάς. Με φωτογραφίες από χωματόδρομους που βρίσκονται κοντά σε σταθμούς ή για κυλιόμενες που δε λειτουργούν, όπως βλέπαμε στην έναρξη του βασικού μετρό.
Όλα αυτά δε τα είδαμε ποτέ σε ρεπορτάζ μεγάλων έργων στην Αθήνα, μόνο εδώ καταγράφονται αυτές οι υπερβολές. Δεν κρύβουμε τα προβλήματα, αλλά στις καλές στιγμές της πόλης (και το μετρό τόσο το βασικό όσο και της Καλαμαριάς είναι τέτοιες στιγμές) βλέπουμε το βασικό, που είναι το δάσος και όχι το δένδρο. Ότι δηλαδή αυτή τη στιγμή ξεκίνησε ένα έργο, το οποίο θα εξυπηρετεί 65.000 πολίτες καθημερινά. Και ότι στους σταθμούς υπάρχουν ακόμα πράγματα που πρέπει να γίνουν. Και θα γίνουν. Και αυτά είναι το δένδρο.
Η 90η ΔΕΘ τώρα μπαίνει στην τελική ευθεία με τον Αλέξη Τσίπρα να ανεβαίνει σήμερα στη Θεσσαλονίκη για τη συνάντησή του με τους φορείς της πόλης και να ανεβαίνει ξανά την Τετάρτη για να παρουσιάσει το οικονομικό πρόγραμμα της ΕΛΑΣ.
Μόνο μία μέρα πριν από την κεντρική εκδήλωση του ΠΑΣΟΚ στις 3 του Σεπτέμβρη στην Κρήτη και 3 ημέρες πριν την παρουσίαση από τον πρωθυπουργό των φετινών εξαγγελιών για τη ΔΕΘ. Το ότι σπάει το σχετικό πρωτόκολλο, που θέλει τον εκάστοτε πρωθυπουργό να ξεκινά αυτός την πολιτική ΔΕΘ, είναι κάτι που δεν αρέσει και που καλό θα είναι να μην συνεχιστεί.
Τα υπόλοιπα θα ακουστούν και θα κριθούν από τους πολίτες το επόμενο δεκαπενθήμερο και θα αξιολογηθούν στις κάλπες την ερχόμενη άνοιξη. Και το τι έχει ο καθένας να προτείνει για το μέλλον, αλλά να μας πει και το τι έκανε στο παρελθόν. Με αυτήν την έννοια και μια συγνώμη για τους μουσαμάδες δε θα έβλαπτε. Εδώ ο Μητσοτάκης, που εγκαινίασε το μετρό, την ζήτησε (και σωστά) εκ μέρους όλου του πολιτικού συστήματος για τις καθυστερήσεις όλου του έργου.
*Ένας Αθηναίος που ζει στη Θεσσαλονίκη
