«Tσουνάμι» ανακατατάξεων στα… ράφια του οργανωμένου λιανεμπορίου φέρνει το κλείδωμα του νευραλγικής σημασίας deal, για τη Βόρεια Ελλάδα και όχι μόνο, εξαγοράς του Κρητικού από την Διαμαντής Μασούτης ΑΕ (με έδρα τη Θεσσαλονίκη), μία συμφωνία που «χτίζει» ένα πανελλαδικό δίκτυο το οποίο θα αριθμεί πάνω από 1.200 καταστήματα.
Το τίμημα που χτυπά κατοστάρι και ο μαραθώνιος για την πίτα των 2 δισ.
Πληροφορίες από κύκλους της αγορά θέλουν το τελικό ύψος του τιμήματος (παραμένει μυστικό για την ώρα) να ανέρχεται μεταξύ 90-110 εκατ. ευρώ, κάτι που μένει να επιβεβαιωθεί στην πράξη. Με 334 καταστήματα στη Βόρεια Ελλάδα (Μακεδονία και Θράκη) από τα οποία 178 στη Θεσσαλονίκη μετά και την ενσωμάτωση του δικτύου Κρητικού, η Μασούτης ισχυροποιεί περαιτέρω το αποτύπωμά της στην περιοχή ενώ μπαίνει με ακόμα περισσότερες αξιώσεις και υψηλές προσδοκίες στην αδυσώπητη αρένα του ανταγωνισμού και στην περιοχή της Αττικής αλλά και στην υπόλοιπη χώρα, διεκδικώντας επί ίσοις όροις την είσοδό της στην πρώτη τριάδα της... ελίτ των σούπερ μάρκετ, μετά από τον κυρίαρχο Σκλαβενίτη και τα Lidl (φιγουράρουν στη δεύτερη θέση με τρίτο τον ΑΒ Βασιλόπουλο), σε μία σκληρή μάχη με έπαθλο τζίρο πάνω από 2 δισ. ευρώ.
Το ιερό δισκοπότηρο των 15,1 δισ. ευρώ
Είναι ενδεικτικό πως ανάπτυξη 6,2% σε αξία πωλήσεων κατέγραψε η αγορά το ενδεκάμηνο του 2025 στα σούπερ μάρκετ, σύμφωνα με τα πλέον πρόσφατα στοιχεία της Circana. Τα τυποποιημένα προϊόντα (fixed barcode) σημείωσαν άνοδο 5,6% και τα επί ζυγίω (random weight) ή χύμα προϊόντα 8,5%. O συνολικός τζίρος ανήλθε στα 12,655 δισ. ευρώ (από 11,917 δισ. ευρώ το αντίστοιχο διάστημα του 2024).
Αξίζει να σημειωθεί πως στα 15,15 δισεκατομμύρια ευρώ ανήλθε η ετήσια καταναλωτική δαπάνη στα σούπερ μάρκετ το 2024, σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία της Ένωσης Σούπερ Μάρκετ Ελλάδος με όλες τις ενδείξεις να μαρτυρούν ένα ακόμα καλύτερο 2025 κι ένα εξίσου δυνατό 2026.
Τα επόμενα βήματα
Στο πλαίσιο αυτό, εκτιμάται πως έως την άνοιξη η συμφωνία θα αρχίσει να εφαρμόζεται επί του πεδίου. Τις επόμενες μέρες ο σχετικός φάκελος θα κατατεθεί στην Επιτροπή Ανταγωνισμού, η οποία θα καθορίσει και την τελική μορφή του deal. Η ανεξάρτητη Αρχή, που θα κρίνει τη συγκέντρωση ενδεχομένως να ζητήσει μεταβιβάσεις καταστημάτων σε τρίτους σε περιοχές όπου υπάρχει μεγάλη πυκνότητα σημείων Μασούτης και Κρητικός. Κάτι τέτοιο μπορεί να συμβεί στη Βόρεια Ελλάδα, καθώς η ισχυρή παρουσία και των δύο αλυσίδων είναι δεδομένη, ενώ «ανακατατάξεις» μπορεί να απαιτηθούν και σε κάποιες περιοχές της Αθήνας. Σε κάθε περίπτωση εκτιμάται πως ο αριθμός των «ορφανών» καταστημάτων δεν θα είναι μεγάλος και πιθανότατα να κινηθεί γύρω στα 20 σημεία.
Η διετία 2026-2027 και ο κρίσιμος ρόλος της Αττικής
Για τη Μασούτης, η οποία το 2026 συμπληρώνει μισό αιώνα επιχειρηματικής δράσης, η επόμενη διετία θα είναι καθοριστική. Αφενός από τη γρήγορη και ομαλή ενσωμάτωση του δικτύου της Κρητικός θα φανεί αν η μπορεί να διεκδικήσει στα ίσα μια θέση στην πρώτη τριάδα των ελληνικών σούπερ μάρκετ με εκτιμώμενο τζίρο περίπου 2 δισ. ευρώ και αφετέρου θα κριθεί στο πεδίο το όραμα του Γιάννη Μασούτη για το λιανεμπόριο του μέλλοντος που συνδυάζει παράδοση, βιωσιμότητα και τεχνολογική καινοτομία.
«Κλειδί» για τη μακροπρόθεσμη ισχυροποίηση της εταιρείας είναι η Αττική μιας και με τη νέα αυτή εξαγορά, τη μεγαλύτερη από τις δέκα που έχει πραγματοποιήσει τα τελευταία 26 χρόνια η εταιρεία, η Μασούτης ενισχύει αποφασιστικά το αποτύπωμά της, καλύπτοντας το κενό στα μερίδια. Η εταιρεία διαθέτει 60 καταστήματα στην περιοχή, προερχόμενα κυρίως από την εξαγορά της Προμηθευτικής το 2018. Από την άλλη, η Κρητικός λειτουργεί 141 σημεία στην Αττική (συμπεριλαμβάνονται και τα νησιά του Αργοσαρωνικού), μεταξύ αυτών και δύο μεγάλα καταστήματα 1.500 τ.μ., που συμπληρώνουν την παρουσία της Μασούτης στη «μεγάλη κατηγορία». Ήδη το Grand Μασούτης 2.000 τ.μ. στη Γλυφάδα αποτελεί σημείο αναφοράς, ενώ το 2026 θα ανοίξει το δεύτερο Grand στις Τρεις Γέφυρες.
Πανελλαδικά η Κρητικός διαθέτει 404 καταστήματα - εκ των οποίων τα 61 μέσω franchise - καθώς και 6 κέντρα διανομής. Επιπλέον μέσω χονδρικών πωλήσεων προμηθεύει εκατοντάδες καταστήματα που προήλθαν από προηγούμενες εξαγορές, όπως τα 156 franchise της CRM Αριάδνη στην Κρήτη, τα 135 Ελληνικά Μάρκετ, τα 160 καταστήματα Πρόοδος και τα 36 Ήλιος.
Η πρόκληση της μετάβασης
Αναμφίβολα, ο χρόνος για την ενοποίηση των δύο δικτύων - από αλλαγές ταμπέλας μέχρι την ευθυγράμμιση των δύο συστημάτων - είναι κρίσιμος για την επιτυχία του εγχειρήματος. Η Μασούτης υπολογίζει ότι σε τέσσερις έως έξι μήνες θα έχει ολοκληρωθεί η βασική μετάβαση όσον αφορά την επωνυμία των καταστημάτων.
Η Μασούτης στοχεύει να διατηρήσει ακέραιο το δίκτυο franchise της Κρητικός, ενώ μέσα στους επόμενους μήνες θα παρουσιάσει την ολοκληρωμένη πρότασή της για το εν λόγω μοντέλο ανάπτυξης, που σημειωτέο έχει γίνει ιδιαίτερα δημοφιλές για ορισμένους από τους big5, κρίνοντας από τις κινήσεις των ΑΒ Βασιλόπουλος και Μy Market.
Στο εννεάμηνο του 2025, οι πωλήσεις της Μασούτης στη λιανική κινούνται με ρυθμό αύξησης + 6 -7%. Ο ετήσιος κύκλος εργασιών της θα ανέλθει σε 1,2 -1,4 δισ. ευρώ.
Η «ακτινογραφία» του Κρητικού που… τόλμησε και πέτυχε
Ποιον αγόρασε όμως η Μασούτης; Το 2024 η Κρητικός παρουσίασε μια εικόνα ισχυρής ανάπτυξης, που δεν αποτυπώθηκε ωστόσο στον «σκληρό» πυρήνα των οικονομικών αποτελεσμάτων. Ο κύκλος εργασιών έφτασε στα 777,7 εκατ. ευρώ, έναντι 702 εκατ. ευρώ το 2023, καταγράφοντας αύξηση 10,78% και επιβεβαιώνοντας την επιθετική στρατηγική εξάπλωσης της τελευταίας επταετίας.
Ακόμη καλύτερη πορεία κατέγραψαν τα μικτά κέρδη, τα οποία ενισχύθηκαν κατά 16,33% στα 184,5 εκατ. ευρώ, από 158,6 εκατ. ευρώ το 2023. Το μικτό περιθώριο βελτιώθηκε επίσης, από 22,59% σε 23,73%, δείχνοντας ότι η εταιρεία πέτυχε καλύτερη διαχείριση εμπορικού μείγματος και ισχυρότερες συμφωνίες με τους προμηθευτές.
Αν και το EBITDA (κέρδη προ φόρων, τόκων, αποσβέσεων) ανέβηκε στα 37 εκατ. ευρώ από 32,7 εκατ. ευρώ (+13,15%), με περιθώριο 4,75%, τα κέρδη προ φόρων υποχώρησαν κατά 15% στα 4,7 εκατ. ευρώ. Τα καθαρά αποτελέσματα μετά φόρων, κατέγραψαν πτώση σχεδόν 14% υποχωρώντας στα 3,9 εκατ. ευρώ από 4,6 εκατ. ευρώ το 2023. Το καθαρό περιθώριο κέρδους συρρικνώθηκε στο 0,50% από 0,66%, αποτυπώνοντας το τίμημα μιας ανάπτυξης που βασίστηκε σε δανειακή επιβάρυνση.
Η βασική αιτία αυτής της συμπίεσης ήταν το αυξημένο χρηματοοικονομικό κόστος. Οι συνολικοί τόκοι εκτινάχθηκαν στα 10,6 εκατ. ευρώ, από 8,7 εκατ. ευρώ το 2023, σημειώνοντας άνοδο 21,35%. Οι τόκοι μακροπρόθεσμων δανείων αυξήθηκαν στα 2,9 εκατ. ευρώ από 1,8 εκατ., οι βραχυπρόθεσμοι έφτασαν τα 2,4 εκατ. ευρώ, ενώ οι τόκοι από μισθώσεις και δικαιώματα χρήσης ανήλθαν στα 3,1 εκατ. ευρώ. Συνεπώς, η στρατηγική ταχείας εξάπλωσης με νέα καταστήματα και εξαγορές είχε… παράπλευρες απώλειες, κάτι όμως που δεν απέτρεψε τον Μασούτη να κάνει την κίνηση ματ, αναδιατάσσοντας ισορροπίες και δεδομένα στο οργανωμένο λιανεμπόριο.
