1996-2009 Δεκατρία χρόνια στο ίδιο έργο θεατές οι αγρότες

- Newsroom

Κινητοποιήσεις ανάλογες με εκείνες της περασμένης δεκαετίας υπόσχονταν οι αγρότες τον περασμένο Σεπτέμβριο, όταν απογοητεύθηκαν από τις ασαφείς εξαγγελίες του πρωθυπουργού στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης. Και το έπραξαν. 


Της Μαρίας Καραούλη

Το τελευταίο δεκαπενθήμερο οι αγρότες ξύπνησαν μνήμες του ʼ96, επί κυβέρνησης Σημίτη, όταν τότε για περίπου 58 ημέρες ο αγροτικός κόσμος βρισκόταν στους δρόμους, είτε με μπλόκα, είτε με συλλαλητήρια. Ίδια προβλήματα και αιτήματα τότε και σήμερα -σαν να μην πέρασε ούτε μια μέρα…- καταδεικνύοντας ότι το αγροτικό ζήτημα έρχεται από παλιά και στον ενδιάμεσο χρόνο ελάχιστα άλλαξαν. Εκείνο που άλλαξε ήταν η κοινοτική αγροτική πολιτική, την οποία καμιά από τις κυβερνήσεις αντιλήφθηκε. Έτσι η εκάστοτε πολιτική ηγεσία “έκλεινε” τα στόματα των αγροτών με τις επιδοτήσεις και εξασφάλιζε “πολιτική ασυλία” από τον μεγάλο κορβανά των ψηφοφόρων της υπαίθρου.  
Για του λόγου το αληθές να υπενθυμίσουμε ότι η αγροτική εξέγερση του ʼ96 συνέπεσε κατά την περίοδο της μετάβασης από τη φιλοαγροτική πολιτική του Ανδρέα Παπανδρέου στην πολιτική περιορισμένης ευθύνης, που όριζαν οι Βρυξέλλες στην αρχή κιόλας της διακυβέρνησης Σημίτη. Η Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ), που προωθούσε τότε η Ευρωπαϊκή Ένωση, προέβλεπε τη σταδιακή μείωση των επιδοτήσεων έως το 2006 για όλα τα προϊόντα και την κατάργηση της επιδότησης από το 2006 στον καπνό. Παράλληλα προέβλεπε την προώθηση εναλλακτικών καλλιεργειών ή άλλως τις διαρθρωτικές αλλαγές στη γεωργία, για τις οποίες κατά κόρον έγινε λόγος στις πρόσφατες κινητοποιήσεις, τόσο από τους αγρότες όσο και από το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, αλλά και από το ΠΑΣΟΚ. Ευθύνη για τις μεταρρυθμίσεις που δεν έγιναν έχουν και οι τρεις “εταίροι”, για την οποία τίποτε δεν ακούστηκε.  Σήμερα οι αγρότες έρχονται αντιμέτωποι με τη νέα ΚΑΠ, που ψηφίστηκε το 2003, και προβλέπει σταδιακή κατάργηση των επιδοτήσεων έως το 2013. Η αντιμετώπιση της πραγματικότητας ξεσήκωσε και πάλι τον αγροτικό κόσμο επαναφέροντας τα μπλόκα και σχεδόν αυτολεξεί τα αιτήματα του ʼ96.  

ΑΠΟ ΤΑ ΣΚΑΣΜΕΝΑ ΛΑΣΤΙΧΑ...
Το 1996, όταν άρχισαν να διαφαίνονται τα πρώτα σημάδια των αλλαγών στην αγροτική πολιτική, οι αγρότες κυρίως της Θεσσαλίας παρέταξαν χιλιάδες τρακτέρ στον ιστορικό έκτοτε κόμβο της Βιοκαρπέτ κατά μήκος του εθνικού δρόμου -τότε δεν ήταν ακόμη αυτοκινητόδρομος διπλής κατεύθυνσης- κόβοντας την Ελλάδα στα δύο.
Η μαζικότητα της εξέγερσης έπιασε εξ απήνης την τότε κυβέρνηση Σημίτη και τον τότε υπουργό Γεωργίας Στέφανο Τζουμάκα, ο οποίος μετά τις αγροτικές κινητοποιήσεις ουσιαστικά εγκατέλειψε επί μακρόν την πολιτική.   
Τότε “ξεπρόβαλε” η πρώτη πανελλαδικά γνωστή γενιά αγροτοσυνδικαλιστών, αυτών που σήμερα θεωρούνται η παλιά φρουρά, όπως ο Θανάσης Κοκκινούλης, ο Θανάσης Νασίκας, ο Γιάννης Πατάκης, ο Βαγγέλης Μπούτας και ορισμένοι άλλοι.
Η αγροτική εξέγερση του 1996 ήταν η πρώτη σοβαρή και οργανωμένη αγωνιστική κινητοποίηση των αγροτών, με συντονιστικές επιτροπές αγώνα, με παναγροτική ενημέρωση, με κοινές ομόφωνες αποφάσεις.
Αρχικά η κυβέρνηση Σημίτη είχε στηρίξει την πολιτική της για τον τερματισμό των μπλόκων… στη βαρυχειμωνιά. Οι αγρότες άντεξαν και η κυβέρνηση προχώρησε σε κείνη την ιστορική κίνηση. Έστειλε τα ΜΑΤ, τα οποία αρχικά είχαν κόψει τα λάστιχα των τρακτέρ και στη συνέχεια έριξαν ζάχαρη στις μηχανές! Κάπως έτσι έληξαν τα μπλόκα και το αγροτικό ζήτημα διαιωνίστηκε φθάνοντας ως τις μέρες μας… αλώβητο.      
Και το ʼ96, όπως και σήμερα, οι αγροτοσυνδικαλιστές έλεγαν ότι ο αγώνας τους δεν έχει χρώμα. Οι συσχετισμοί όμως που επηρέαζαν τις αποφάσεις άλλα έλεγαν. Στην πανθεσσαλική δέκα μέλη ανήκαν στη ΝΔ, με πιο γνωστούς τον Κοκκινούλη και τον Νασίκα. Το ΠΑΣΟΚ υστερούσε συνδικαλιστικά, ενώ μεγάλη δύναμη στον κάμπο είχε -και έχει- το ΚΚΕ με επικεφαλής τον Βαγγέλη Μπούτα.  
Οι συσχετισμοί, όπως φαίνεται, δεν άλλαξαν και πολύ, καθώς μόλις… σφύριξε ο Κοκκινούλης το μπλόκο των Τεμπών διαλύθηκε. Το ίδιο συμβαίνει και με τον Μπούτα, ο οποίος συνεχίζει να ελέγχει μεγάλη μερίδα αγροτών.   

...ΣΤΟ ΜΟΝΟΔΡΟΜΟ ΤΟΥ ΔΙΑΛΟΓΟΥ
Και σήμερα το αγροτικό ζήτημα βρίσκεται σε ένα κομβικό σημείο. Έως το 2013 καταργούνται όλες οι επιδοτήσεις και οι αγρότες θα πρέπει στο εξής να αλλάξουν είτε καλλιέργειες είτε επάγγελμα. Η κοινοτική πίεση και η ελληνική ανοργανωσιά έφεραν την αντίδραση των αγροτών. Βεβαίως η σημερινή κυβέρνηση Καραμανλή είναι σε δυσχερέστερη θέση, σε σχέση με του Σημίτη το ʼ96. Σε περίοδο μάλιστα όπου η εκλογολογία έχει φουντώσει τα ΜΑΤ είναι η πιο αποφευκτέα λύση. Μονόδρομος λοιπόν ήταν ο διάλογος και οι παροχές, οι οποίες όμως δεν λύνουν το αγροτικό ζήτημα. Ο φαύλος κύκλος συνεχίζεται… Οι αγρότες από την πλευρά τους έγιναν πιο ώριμοι και άρχισαν πλέον να θέτουν σοβαρά το θέμα του σχεδιασμού μιας μακροχρόνιας αγροτικής πολιτικής και αυτό οφείλεται κυρίως στους νέους, οι οποίοι είναι πιο αποστασιοποιημένοι από τις κομματικές ταμπέλες. Γεγονός είναι ότι και σε αυτές τις κινητοποιήσεις αναδείχτηκαν νέοι “αστέρες” τους αγροτοσυνδικαλιστικού κινήματος, οι οποίοι μένει να αποδείξουν αυτό που έλεγαν έντονα στα μπλόκα: Δεν καθηγούμαστε από κανένα, δεν υπηρετούμε κανένα. Προς το παρών αυτό δεν αποδείχθηκε, αφού και κομματικά λειτούργησαν και δεν απογαλακτίστηκαν πλήρως από την παλιά φρουρά των αγροσυνδικαλιστών.

ΤΑ ΑΙΤΗΜΑΤΑ

Τι ζητούσαν το ʼ96

- Κατάργηση του κανονισμού της Ε.Ε.
- Να αποκλειστούν από την ενίσχυση οι ιδιοκτήτες που φαίνονται ως συγκαλλιεργητές.
- Να επιδοτηθούν ή ενισχυθούν, κλιμακωτά, οι μικρομεσαίοι αγρότες που κινδυνεύουν με αφανισμό.
- Προγραμματισμός δυναμικών καλλιεργειών.
- Διπλασιασμός των αγροτικών συντάξεων.
- Ρύθμιση των χρεών των μικρομεσαίων αγροτών και κτηνοτρόφων.
- Διπλασιασμός των κοινοτικών και εθνικών πόρων για έργα υποδομής.
- Κατάργηση των ειδικών φόρων στα καύσιμα και μείωση της τιμής της ηλεκτρικής ενέργειας για γεωργική και κτηνοτροφική χρήση.
- Μείωση του ΦΠΑ στις αγορές των αγροτών στο ελάχιστο επίπεδο (8%).

Τι ζητούν σήμερα

- Αναπλήρωση του χαμένου εισοδήματος για όλα τα αγροτοκτηνοτροφικά - προϊόντα τη χρονιά που πέρασε.
- Ικανοποιητικές κατώτερες εγγυημένες τιμές για όλα τα γεωργικά και κτηνοτροφικά προϊόντα.
- Άμεση επιστροφή ΦΠΑ με συντελεστή 15%.
- Πάγωμα χρεών για τουλάχιστον μία τριετία.
- Μείωση κόστους παραγωγής (λιπάσματα, ηλεκτρικό ρεύμα κτλ.).
- Άμεσο διπλασιασμό των αγροτικών συντάξεων και μείωση του ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης στα 60 χρόνια για τους άνδρες και στα 55 για τις αγρότισσες.  - Ενεργοποίηση του μητρώου αγροτών.
- Κρατική στήριξη της γεωργίας με εκτέλεση βασικών αγροτικών έργων υποδομής.
Η σύγκριση αποδεικνύει ότι δεκατρία χρόνια μετά τίποτε δεν άλλαξε…