Mε τον πληθωρισμό κολλημένο… στο ταβάνι, εν μέσω του ενεργειακού σοκ που έφερε η κρίση στη Μέση Ανατολή, μαθαίνει να «ζει» η ελληνική οικονομία την ώρα που ήδη καθ’ οδόν βρίσκονται νέες ανατιμήσεις στα ράφια των σούπερ μάρκετ, με τσιμπημένες τιμές ως και 20%.
Θα πρέπει να σημειωθεί, ότι οι αυξήσεις δεν θα πλήξουν με την ίδια ένταση όλες τις κατηγορίες προϊόντων. Εκείνα που απαιτούν ιδιαίτερη και αυξημένη βιομηχανική επεξεργασία, θα έχουν μεγαλύτερη επιβάρυνση.
Παράλληλα, αυξημένες θα είναι οι τιμές στα εισαγόμενα τρόφιμα, καθώς είναι «φορτωμένα» και με τον πληθωρισμό της χώρας εξαγωγής, αλλά και με το μεταφορικό κόστος.
Τέλος, τα προϊόντα κατάψυξης, των οποίων η επεξεργασία και η συντήρηση απαιτούν πολλή ενέργεια, δέχονται ξεχωριστή τιμολογιακή πίεση.
Ειδικότερα, κατηγορίες όπως τα τυροκομικά, τα αλλαντικά, το γάλα εβαπορέ, οι σοκολάτες, τα γαλακτοκομικά και τα παγωτά θα καταγράψουν βίαιη άνοδο των τιμών τους.
Mε νέες ανατιμήσεις να αναμένονται, άλμα σημείωσε ο πληθωρισμός στην Ελλάδα τον Απρίλιο σε ετήσια βάση, φτάνοντας στο 4,6%, από 3,4% τον Μάρτιο, σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία της Eurostat, με την ακρίβεια να δείχνει τα δόντια της.
Για τα νοικοκυριά, ο πληθωρισμός δεν είναι απλώς ένα οικονομικό μέγεθος. Πρέπει να ιδωθεί σε συνδυασμό με την παρατεταμένη ακρίβεια – δηλαδή την αναντιστοιχία της μεταβολής των τιμών με το ύψος των εισοδημάτων. Ο πληθωρισμός δεν «τρέχει» με τον ίδιο ρυθμό για όλους. Έχει αποδειχθεί ότι για τα φτωχότερα νοικοκυριά, που ξοδεύουν σε στέγαση και διατροφή το μεγαλύτερο μέρος του οικογενειακού προϋπολογισμού, ο πληθωρισμός τρώει πιο εύκολα το εισόδημά τους, σε σχέση με τα πλουσιότερα.
Πιο «βαρύς» ο λογαριασμός του φτωχού
Σε παλιότερη σχετική έρευνα της ΕΛΣΤΑΤ διαπιστώθηκε ότι ενώ ο αθροιστικός πληθωρισμός 2019-2024 ανήλθε στο 15%, για τα χαμηλότερα εισοδήματα ήταν ως και τέσσερις ποσοστιαίες μονάδες υψηλότερος. Για όσους είχαν μηνιαίο εισόδημα από 750 ως 1.100 ευρώ, ο μέσος σωρευτικός πληθωρισμός ξεπέρασε το 19%. Στα εισοδήματα από 750 ως 1.100 ευρώ ο πληθωρισμός προσέγγισε το 18% κ.ο.κ. Για τα υψηλότερα εισοδήματα, από 3.500 ευρώ και πάνω, η πληθωριστική επιβάρυνση ήταν της τάξης του 10%.
Η αιτία είναι ότι οι ανατιμήσεις σε τρόφιμα, ενοίκια, ενέργεια, που είναι και οι πιο υψηλές επιβαρύνουν δυσανάλογα τους ασθενέστερους οικονομικά.
Αν και στις πρώτες θέσεις βρίσκονται οι αεροπορικές μεταφορές και οι πτήσεις εξωτερικού, που δεν αφορούν τους πιο φτωχούς, τα τρόφιμα και η στέγαση ξεχωρίζουν ως οι κατηγορίες με τις πιο επιβαρυντικές ανατιμήσεις. Συγκεκριμένα, τα είδη διατροφής – μη αλκοολούχα ποτά έχουν ανατιμηθεί σωρευτικά κατά 39%.
Η στέγαση έχει ακριβύνει κατά 31,2% από το 2021 ως σήμερα. Στα παραπάνω δεν περιλαμβάνονται οι ανατιμήσεις των τελευταίων μηνών. Το ίδιοι διάστημα ο μέσος μικτός μισθός του ιδιωτικού τομέα (με βάση τα επίσημα στοιχεία του ΕΡΓΑΝΗ), αυξήθηκε ονομαστικά σχεδόν 22%, δηλαδή με πιο αργό ρυθμό από ό,τι ο πληθωρισμός στα βασικά αγαθά και υπηρεσίες.
Οι μπροστάρηδες της ακρίβειας
Στην κορυφή της πληθωριστικής πυραμίδας βρίσκονται οι αεροπορικές μεταφορές, με τις πτήσεις εξωτερικού να έχουν εκτιναχθεί κατά 178% και τις πτήσεις εσωτερικού κατά 62,77%. Συνολικά, η κατηγορία «Μεταφορά Επιβατών με Αεροπλάνο» έχει ανέλθει κατά 137,92% σε πέντε χρόνια — σχεδόν διπλασιασμός του κόστους. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι ένα αεροπορικό εισιτήριο που κόστιζε 100 ευρώ το 2021 σήμερα αντιστοιχεί σε πάνω από 237 ευρώ.
Υπενθυμίζεται ότι τα παραπάνω στοιχεία δεν περιλαμβάνουν τις νέες ανατιμήσεις στα αεροπορικά εισιτήρια που φέρνει η έλλειψη καυσίμων, συνέπεια του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Εκρηκτικές αυξήσεις παρουσίασε και η ενοικίαση οχημάτων (+90,14%). Γενικά οι υπηρεσίες μεταφοράς επιβατών έχουν ακριβύνει κατά 75%.
Σε συνδυασμό με την ακρίβεια στα τουριστικά καταλύματα, το υψηλό κόστος μεταφορών είναι μία από τις αιτίες που οι διακοπές είναι άπιαστο όνειρο για έναν στους δύο Έλληνες.
Χωρίς ανάσα το ράλι στα τρόφιμα
Στην αγορά τροφίμων η εικόνα είναι εξίσου ανησυχητική (από το 2021 ως σήμερα). Το μοσχάρι αποτελεί τη μεγαλύτερη αρνητική έκπληξη στα βασικά τρόφιμα με αύξηση 74,36%, ακολουθούμενο από το αρνί και κατσίκι (+72,58%). Τα παραδοσιακά κρέατα της ελληνικής κουζίνας έχουν καταστεί είδη σχεδόν πολυτελείας. Τα κρέατα γενικά έχουν αυξηθεί κατά 52,11%, ενώ τα πουλερικά ακολουθούν με +35,36%.
Το ελαιόλαδο, βασικό προϊόν της ελληνικής διατροφής και σύμβολο της μεσογειακής κουζίνας, παρουσιάζει ιδιαίτερη πορεία: παρά την τεράστια άνοδο των προηγούμενων ετών (σωρευτικά +42,96% από το 2021), τα τελευταία δύο χρόνια καταγράφει σημαντική υποχώρηση.
Ανάμεσα στα τρόφιμα με την υψηλότερη σωρευτική αύξηση ξεχωρίζουν και οι σοκολάτες (+57,82%), το κακάο σε σκόνη (+55,60%) και τα ψάρια (+33,48%).
Βάρυνε το κεραμίδι
Τα ενοίκια μέσα σε πέντε χρόνια ακρίβυναν μεσοστασθμικά πάνω από 29%. Τα είδη επισκευής και συντήρησης κατοικίας πάνω από 23% και οι αντίστοιχες υπηρεσίες 24%. Στον τομέα της ενέργειας, το πετρέλαιο θέρμανσης ξεχωρίζει με σωρευτική αύξηση 57,52% από το 2021.
Το ηλεκτρικό ρεύμα έχει αυξηθεί κατά 43,52%, ενώ το φυσικό αέριο εμφανίζει μεγάλες διακυμάνσεις λόγω της ενεργειακής κρίσης και των διεθνών γεωπολιτικών εξελίξεων. Συνολικά, η κατηγορία «Ηλεκτρικό Ρεύμα, Φυσικό Αέριο και άλλα Καύσιμα» έχει ανέλθει κατά 43,01%.
Και η εστίαση στο χορό
Στον τομέα της εστίασης, τα εστιατόρια και οι καφετέριες έχουν αυξήσει τις τιμές τους κατά 30,92% από το 2021, ενώ τα κυλικεία κατά 26,74%. Τα ξενοδοχεία-καταλύματα εμφανίζουν αύξηση 43,74% με την τροχιά της ακρίβειας να δείχνει μη αναστρέψιμη…
*Δημοσιεύτηκε στη «Μακεδονία της Κυριακής» στις 3 Μαΐου 2026
