Τραμπ: «Η κατάρριψη του μαχητικού δεν επηρεάζει τις διαπραγματεύσεις με το Ιράν»
Ο Αμερικανός πρόεδρος αρνήθηκε να δώσει λεπτομέρειες για την επιχείρηση διάσωσης
- Newsroom
Εκατόν εξήντα χρόνια συμπληρώνονται φέτος από τη γέννηση του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη και 100 χρόνια από τον θάνατό του. Οι εκδηλώσεις ανά την Ελλάδα για τον αγαπημένο «άγιο των ελληνικών γραμμάτων», όπως έχει χαρακτηριστεί, είναι πλούσιες, ανάλογες με αυτή που οργανώνει σήμερα το «Underground Εντευκτήριο».
Της Έλσας Σπυριδοπούλου
Το Εντευκτήριο ετοίμασε μια εκδήλωση πολύπλευρη, που φέρει τον τίτλο «Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης: La curiosité du public» (η περιέργεια του κοινού). Αρχικά η καθηγήτρια του ΑΠΘ Γεωργία Φαρίνου-Μαλαματάρη θα μιλήσει με θέμα «Φιλολογική συνείδησις» και «το μέσον αίσθημα των αναγνωστών». Μια περιδιάβαση στη ζωή του Παπαδιαμάντη κατά την περίοδο που ήταν εγκατεστημένος στην Αθήνα - μια μεταβατική περίοδο πολιτικών και κοινωνικών αλλαγών και ανάπτυξης του Τύπου, οι οποίες σήμαναν την καινούργια σχέση μεταξύ των λογοτεχνών και του κοινού τους. Μολονότι το έργο του βρισκόταν σε εφημερίδες και περιοδικά, μολονότι δούλεψε ως μεταφραστής στην εφημερίδα, δεν επεζήτησε ποτέ τη δημοσιότητα, ούτε υποτάχτηκε στην κυρίαρχη ιδεολογία, ούτε υπάκουσε στους νόμους της αγοράς που καθορίζονται από το λεγόμενο μέσο κοινό. Έζησε έναν διαρκή μποέμικο βίο (χρησιμοποίησε μάλιστα και το ψευδώνυμο Μποέμ) και ένα διαρκή ορθόδοξο χριστιανικό βίο, δηλαδή, όπως έχει περιεκτικά διατυπωθεί, «έναν διπλά ασύμβατο βίο». Και ενώ μοιάζει να διαπραγματεύεται με τον αναγνώστη την αναγνωσιμότητά του, στην πραγματικότητα διατήρησε την αισθητική και θρησκευτική αυτονομία του.
Αφηγήσεις και προβολές
Στη συνέχεια της εκδήλωσης η ηθοποιός Έφη Σταμούλη θα διαβάσει το διήγημα «Χωρίς στεφάνι» και ο ποιητής Χριστόφορος Λιοντάκης θα διαβάσει εξ αποστάσεως το διήγημα «Έρωτας στα χιόνια».
Η βραδιά θα κλείσει με προβολή του ντοκιμαντέρ του Λάκη Παπαστάθη «Ο έρωτας στα χιόνια» (από την τηλεοπτική σειρά «Παρασκήνιο»). Τρεις σύγχρονοι έλληνες συγγραφείς, ο Αλέξανδρος Κοτζιάς, ο Μένης Κουμανταρέας και ο Γιώργος Χειμωνάς, διαβάζουν και σχολιάζουν το διήγημα του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη «Ο έρωτας στα χιόνια», που η πρώτη του δημοσίευση έγινε την Πρωτοχρονιά του 1896 στην εφημερίδα «Ακρόπολις» του Βλάση Γαβριηλίδη. Χωρίς εξαντλητικές φιλολογικές αναλύσεις, οι τρεις συγγραφείς προτείνουν μια σύγχρονη ανάγνωση του έργου του σκιαθίτη συγγραφέα και το προσεγγίζουν μέσα από τους δρόμους της ποίησης, επιβεβαιώνοντας αυτό που είχε πει ο Γρηγόριος Ξενόπουλος: «τα διηγήματα του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη είναι δι’ ασυλλήπτων μεθόδων αλλόκοτες συνθέσεις». Στην εκπομπή περιλαμβάνεται γνωστό και άγνωστο φωτογραφικό υλικό του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, καθώς και όλα τα πορτρέτα του που έχουν φιλοτεχνήσει έλληνες ζωγράφοι. (Ημερομηνία πρώτης προβολής: 25-12-1988).
Μοναχική ζωή
Ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης γεννήθηκε στη Σκιάθο στις 4 Μαρτίου του 1851. Γιος ιερέα, μεγάλωσε ανάμεσα σε εννέα παιδιά (τα δύο πέθαναν μικρά) και εξοικειώθηκε από νωρίς με τη θρησκευτική ατμόσφαιρα. Εξάλλου και τα πρώτα του γράμματα τα έμαθε εσωτερικός στην ιερά μονή του Ευαγγελισμού στη Σκιάθο. Εν συνεχεία, και με πολλές διακοπές λόγω οικονομικών δυσκολιών, φοίτησε στο Γυμνάσιο στη Χαλκίδα, στον Πειραιά, και τελείωσε το Βαρβάκειο της Αθήνας. Άρχισε από μαθητής να κερδίζει το ψωμί του με παραδόσεις και προγυμνάσεις μαθητών. Το 1872 επισκέφτηκε το Άγιο Όρος και εκεί παρέμεινε οκτώ μήνες ως δόκιμος μοναχός. Ωστόσο, θεωρώντας ανάξιο τον εαυτό του να φέρει το «αγγελικό σχήμα» επέστρεψε στην Αθήνα και γράφτηκε στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου, την οποία όμως δεν μπόρεσε να τελειώσει. Μεγάλοι του εχθροί ήταν πάντα η φτώχεια, η ανέχεια και η επισφαλής υγεία του. Εκείνη την περίοδο πάντως ξεκίνησε και η δημοσίευση της γραφής του. Άρχισε να δημοσιογραφεί και να κάνει μεταφράσεις από τα γαλλικά και αγγλικά που είχε μάθει καλά, με απολαβές πενιχρές. Ζούσε σε φτωχικά δωμάτια, πάντα ολιγαρκής. Τα πράγματα βελτιώθηκαν όταν γνωρίστηκε με τον δημοσιογράφο Βλάση Γαβριηλίδη που ίδρυσε την εφημερίδα «Ακρόπολη». Πληρωνόταν πλέον με υπέρογκα για την εποχή ποσά (200 και 250 δρχ. το μήνα), η σχέση του όμως με τα χρήματα ήταν πάντοτε πολύ κακή. Ο μισθός του πήγαινε στα χρέη του στην ταβέρνα του Κεχριμάνη (εκεί έτρωγε επί 27 χρόνια!), στο νοίκι του, στην οικογένειά του στη Σκιάθο και άλλα πάλι τα μοίραζε στους φτωχούς. Ποτέ δεν του έμεναν χρήματα ούτε για τα στοιχειώδη, όπως ρούχα, με αποτέλεσμα να βρίσκεται πάντα σε κατάσταση αθλιότητας. Συνέχιζε να ζει βασανισμένα, με εντατική εργασία, ξενύχτι και κυρίως ποτό που του έγινε πάθος, τσιγάρο και υπερβολική κούραση. Του άρεσε η μοναξιά και η απομόνωση. Για όλα αυτά έχει μείνει ο χαρακτηρισμός «κοσμοκαλόγερος» και ίσως δεν θα του ταίριαζε και καλύτερος. Ένας ασκητής μέσα στο πλήθος.
Το 1908 επέστρεψε στο νησί του παρά τις μάταιες προσπάθειες των γνωστών του να εισαχθεί στο νοσοκομείο. Καταπονημένος πέθανε στις 3 Ιανουαρίου 1911 σε ηλικία 60 ετών. Το πένθος ήταν πανελλήνιο. Ο ίδιος δεν πρόλαβε να δει τυπωμένο σε βιβλίο κανένα έργο του, αλλά λίγο αργότερα ο εκδοτικός οίκος «Φέξη» άρχισε την έκδοσή τους που έφτασε τους 11 τόμους.
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ
* Underground Εντευκτήριο (Δεσπεραί 9, περιοχή ΔΕΘ). Στις 8 μ.μ., εκδήλωση με τίτλο «Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης: La curiosité du public». Είσοδος ελεύθερη.
