Από ιδέα γίνεται πράξη εταιρεία του ΕΚΕΤΑ με αντικείμενο την αξιολόγηση συστημάτων Τεχνητής Νοημοσύνης

- Newsroom

Σε 24 αυξάνονται οι τεχνοβλαστοί (spinoff) του Εθνικού Κέντρου Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης (ΕΚΕΤΑ), καθώς μόλις την περασμένη Τετάρτη το διοικητικό συμβούλιο του κέντρου ενέκρινε την ίδρυση της νεότερης εταιρείας του, της «AICertify», κύριο αντικείμενο της οποίας αποτελεί η ανάπτυξη και εμπορική διάθεση πλατφόρμας αξιολόγησης εφαρμογών και συστημάτων Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ).

Όπως εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο συνιδρυτής και CEO της, Διονύσης Κεχαγιάς, ερευνητής βαθμίδας Α, οι επιχειρήσεις που αναπτύσσουν ή χρησιμοποιούν συστήματα ΤΝ καλούνται πλέον να αποδεικνύουν ότι αυτά λειτουργούν σύμφωνα με συγκεκριμένες τεχνικές και κανονιστικές απαιτήσεις.

Η ανάγκη αυτή είναι ιδιαίτερα πιεστική σε κλάδους στους οποίους μια εσφαλμένη απόφαση μπορεί να έχει σημαντικές επιπτώσεις, όπως η υγεία, οι κρίσιμες υποδομές, η δημόσια διοίκηση, η ασφάλεια και η άμυνα. Ωστόσο, οι τρόποι για να αξιολογηθεί μια εφαρμογή ΤΝ πολύ προτού αυτή βγει την αγορά δεν είναι επαρκείς, με αποτέλεσμα οι εταιρείες που τις αναπτύσσουν να χάνουν χρόνο και χρήμα σε πολλαπλές και πολυδάπανες διαδικασίες, μέχρις ότου τις τελειοποιήσουν.

Η διαπίστωση αυτή αποτέλεσε τη «μαγιά» για τη δημιουργία της «AICertify», η οποία γεννήθηκε ως ιδέα το 2024 στο ΙΠΤΗΛ (Ινστιτούτο Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών) και έγινε πράξη φέτος, με έμπνευση τεχνολογίες που ήδη αναπτύσσονταν στο πλαίσιο ερευνητικών έργων, χρηματοδοτούμενων από την ΕΕ. Συνιδρυτές της είναι οι Δημήτρης Τζοβάρας, πρώην πρόεδρος του ΕΚΕΤΑ και Διονύσης Κεχαγιάς, διευθυντής Ερευνών του ΕΚΕΤΑ/ΙΠΤΗΛ, ενώ στο εταιρικό σχήμα της μετέχει η Pragma IoT, η πρώτη spinoff του κέντρου, σε πιλοτικά έργα της οποίας θα γίνονται τα «crash tests» για την αποτελεσματικότητα της εφαρμογής.

Τετάρτη 22 Ιου 2026, 16:18

Θεσσαλονίκη -Fraport Greece-ΕΚΕΤΑ: Επιθεώρηση υποδομών με drones και προληπτική συντήρηση με χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης

ΔΙΕΘΝΗ

Όπως εξηγεί ο κ. Κεχαγιάς, σήμερα δεν υπάρχουν ευρέως αποδεκτά εργαλεία, που να επιτρέπουν την επαρκή αξιολόγηση και κανονιστική συμμόρφωση συστημάτων ΤΝ, ενώ συχνά το τοπίο είναι θολό ακόμη και ως προς τον βαθμό πραγματικής χρήσης της ΤΝ σε ένα προϊόν. «Γίνεται υπερβολική χρήση του όρου "Τεχνητή Νοημοσύνη", ενώ ολοένα περισσότεροι κατασκευαστές λένε πως τη χρησιμοποιούν, οπότε ένας από τους στόχους μας ήταν να μπορούμε να αξιολογήσουμε πόσο πραγματικά χρησιμοποιείται αυτή η τεχνολογία σε ένα προϊόν» λέει ο κ.Κεχαγιάς.

Οι επιχειρήσεις που θα χρησιμοποιούν την πλατφόρμα «AICertify» θα μπορούν να την αξιοποιήσουν για να κάνουν διαρκείς αναβαθμίσεις και να δημιουργούν βελτιωμένες εκδόσεις των προϊόντων τους, αυξάνοντας έτσι την ανταγωνιστικότητά τους και μειώνοντας το επιχειρηματικό ρίσκο. «Γιατί φανταστείτε να είσαι μια εταιρεία που έχει αναλάβει ένα έργο για το Δημόσιο και όταν το σύστημά της φτάσει να χρησιμοποιηθεί, ν' αποδειχτεί ξαφνικά στην πράξη ότι δεν λειτουργεί σωστά ή ότι δεν συμμορφώνεται απόλυτα με τις προδιαγραφές που θέτει η ευρωπαϊκή πράξη για την ΤΝ (EU AI Act)!» αναφέρει ενδεικτικά.

Σήμερα, η τεχνολογία που έχει αναπτύξει η νέα spinoff βρίσκεται σε επίπεδο τεχνολογικής ετοιμότητας (TRL) 6, καθώς έχει ήδη δημιουργηθεί το λειτουργικό της πρωτότυπο και ελέγχθηκε σε εργαστηριακό περιβάλλον. Αρχής γενομένης από το 2028 αναμένεται να καταγράψει την πρώτη της κερδοφορία, σύμφωνα πάντα με τον κ. Κεχαγιά.

Δωρεάν διάθεση σε προγραμματιστές

Εν αναμονή των εξελίξεων πάντως, ήδη έχουν γίνει πολλά και έπονται περισσότερα. Σύντομα θα είναι δωρεάν διαθέσιμη στους προγραμματιστές και προγραμματίστριες η πρώτη έκδοση του λογισμικού της AICertify, σε μορφή «VS code extension», με τη χρήση της οποίας οι developers θα μπορούν να αξιολογούν σε πραγματικό χρόνο αν ο κώδικας που γράφουν με τη βοήθεια της ΤΝ είναι σωστός. Απλά θα μπαίνουν στην πλατφόρμα VS code, στο μενού extensions και θα αναζητούν εκεί το AICertify. Διαθέσιμο θα είναι και για τις επιχειρήσεις, οι οποίες όμως, αν έχουν μεγαλύτερες απαιτήσεις από τους προγραμματιστές-ανεξάρτητους επαγγελματίες (freelancers), θα αποκτούν πόσβαση σε αυξημένες δυνατότητες επί πληρωμή. Ουσιαστικά η πλατφόρμα θα είναι διαθέσιμη σε τέσσερις εκδόσεις: δωρεάν, developers (για τους προγραμματιστές), business (για μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες) και enterprise (για μεγάλες επιχειρήσεις).

Πώς διαφοροποιείται το προϊόν της AI Certify από εκείνα αντίστοιχων εταιρειών του εξωτερικού, όπως της «Credo AI» ή της «Ηolistic AI»; Kατά τον Διονύση Κεχαγιά, διαφοροποιείται σε τρία σημεία:

• πρώτον, κάνει ανάλυση πραγματικού πηγαίου κώδικα.
• Δεύτερον, εισαγάγει τον όρο «ΑΙ-ness score», που αποτυπώνει ποσοτικά σε τι βαθμό χρησιμοποιείται η ΤΝ στη δημιουργία του λογισμικού (π.χ., τι χρήση βιβλιοθηκών ΤΝ έχει γίνει, κατά πόσο χρησιμοποιήθηκαν τα Μεγάλα Γλωσσικά Μοντέλα ΤΝ, επεξηγησιμότητα κτλ).
• Τρίτον, επιτρέπει τον συνδυασμό διακυβέρνησης της ΤΝ και πιστοποίησης, γιατί στόχος των συνιδρυτών της εταιρείας είναι αυτή να εξελιχθεί μελλοντικά και σε φορέα πιστοποίησης συστημάτων ΤΝ, σε συνεργασία -και όχι σε ανταγωνισμό- με τις εταιρείες-γίγαντες του χώρου.

«Θεωρούμε γενικά ότι η συνεργασία είναι ο τρόπος για να προχωρήσουμε μπροστά και αυτό κυριαρχεί στο επιχειρηματικό μας μοντέλο» λέει, ενώ όταν ερωτάται «γιατί να μην πιστοποιηθεί απλά κάποιος κατά το πρότυπο ISO 42001 για την ΤΝ ή κάποιο αντίστοιχο», απαντά πως το προϊόν της «ΑΙCertify» δεν είναι ανταγωνιστικό προς τέτοια πρότυπα, αλλά αντίθετα οι φορείς πιστοποίησης μπορούν να το αξιοποιήσουν ως εργαλείο για να διαπιστώνουν ευκολότερα αν ένα σύστημα ΤΝ είναι συμβατό με τις προδιαγραφές του εκάστοτε προτύπου. Ο κ. Κεχαγιάς προσθέτει ακόμη πως ένα επιπλέον πλεονέκτημα είναι ότι η πλατφόρμα της «ΑΙCertify» θα μπορεί να εγκατασταθεί εσωτερικά και τοπικά σε μια εταιρεία, ώστε αυτή να μη χρειαστεί να ανεβάσει πηγαίο κώδικα στο υπολογιστικό νέφος, με τον κίνδυνο της βιομηχανικής κατασκοπείας.

Για να τα πετύχουν όλα αυτά, αλλά και για να καταφέρουν να «μεταφράσουν» σε μετρήσιμη βαθμολογία ποιοτικές έννοιες όπως η «επεξηγησιμότητα της ΤΝ» (explainability) ή η «ωριμότητα διακυβέρνησης ΤΝ» (AI governance maturity), οι ερευνητές δημιούργησαν ιδιωτικό πρωτόκολλο πιστοποίησης, για το οποίο πρόκειται να καταθέσουν αίτηση κατοχύρωση διπλώματος ευρεσιτεχνίας. Οι κανονισμοί γύρω από την ΤΝ εξελίσσονται και τροποποιούνται διαρκώς. Πώς σκοπεύουν να διατηρούν τα κριτήρια αξιολόγησης της πλατφόρμας ενημερωμένα; «Αυτή είναι η πιο σημαντική πρόκληση. Η ομάδα μας πρέπει να παρακολουθεί καθημερινά τις εξελίξεις γύρω από τις κανονιστικές διατάξεις ή τις αλλαγές σε πρότυπα. «Ευτυχώς, το ΕΚΕΤΑ είναι μελος του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Τυποποίησης Τηλεπικοινωνιών (ΕΤSI) και μετέχει στις ομάδες εργασίας του, οπότε είμαστε κοντά στις εξελίξεις, ενώ έχουμε αναπτύξει και αλγόριθμο που μπορεί να εξάγει συγκεκριμένες απαιτήσεις για αναβαθμίσεις λογισμικού, όπως αυτές προκύπτουν μέσα από τις αλλαγές των προτύπων και των κανονισμών» καταλήγει.